Güzəştli ipoteka kreditləri: Şərtlərin sadələşdirilməsinin vaxtı çatıb? - İQTİSADÇIDAN AÇIQLAMA

Güzəştli ipoteka kreditləri minlərlə ailənin mənzil sahibi olması üçün nəzərdə tutulsa da, bu imkandan yararlana bilənlərin sayı hələ də məhduddur. Vətəndaşlar hesab edirlər ki, mövcud şərtlər, o cümlədən ilkin ödəniş tələbi, gəlir meyarları və müraciət prosedurları bir çox insanın güzəştli ipotekadan faydalanmasına mane olur.

Digər tərəfdən, güzəştlərin daha da genişləndirilməsinin dövlət büdcəsinə və mənzil bazarına təsiri ilə bağlı müxtəlif fikirlər səsləndirilir. Bəs güzəştli ipoteka kreditləri hazırkı şərtlərlə nə dərəcədə sərfəlidir? Şərtlərin sadələşdirilməsinə ehtiyac varmı və bu addım daha çox vətəndaşın mənzil sahibi olmasına şərait yarada bilərmi?
Mövzu ilə bağlı Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, hazırda güzəştli ipoteka kreditləri bazar şərtləri ilə müqayisədə daha əlverişli hesab olunsa da, onların az təminatlı ailələrin büdcəsinə tam uyğun olduğunu söyləmək çətindir. Onun sözlərinə görə, kredit üzrə illik faiz dərəcəsinin aşağı olması aylıq ödənişi nisbətən azaltsa da, mənzilin qiyməti, ilkin ödəniş və kredit məbləği ailənin maliyyə yükünü müəyyən edən əsas amillərdir: "Güzəştli dövlət ipotekasında illik faiz dərəcəsi 4%, kredit müddəti isə 30 ilədək nəzərdə tutulur.

Məsələn, 100 min manat məbləğində, 30 il müddətinə və 4 faiz illik faizlə götürülən güzəştli ipoteka üzrə aylıq ödəniş təxminən 475-480 manat təşkil edir. Kredit məbləği artdıqca aylıq ödəniş də yüksəlir. Bu məbləğə kommunal xərclər, mənzilin saxlanılması və digər ailə xərcləri əlavə olunduqda, xüsusilə aşağı gəlirli ailələr üçün maliyyə yükü kifayət qədər yüksək ola bilər.

Bu baxımdan, güzəştli ipoteka şərtləri bazar kreditləri ilə müqayisədə əlverişli olsa da, az təminatlı ailələrin əhəmiyyətli hissəsi üçün əsas çətinlik aşağı faiz deyil, sabit və kifayət qədər gəlirin, eləcə də tələb olunan ilkin ödənişin təmin edilməsidir. Buna görə də bu proqramlardan daha çox müntəzəm gəlirə malik ailələr yararlana bilir".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin