FRANSA YANIR: İqlim böhranı qarşısında inkişaf etmiş ölkələr də aciz qala bilir

Xəbər verdiyimiz kimi, Avropanın bir sıra ölkələrini anomal istilər cənginə alıb. Fransada mindən çox insan qızmar istilərin qurbanı olub. Avropada özünü lider adlandıran Fransa bu fəlakətin qarşısında aciz qalıb. Ölkənin onlarla infrastruktura zərər dəyib, yollar əriyib, göllər buxarlanıb...

Fransada anomal istilər nəticəsində minə yaxın insanın həyatını itirməsi bir daha onu göstərir ki, iqlim dəyişikliyi artıq gələcəyin deyil, bu günün ən ciddi problemlərindən biridir. Dünyanın ən inkişaf etmiş iqtisadiyyatlarından biri, Avropa İttifaqının aparıcı dövlətlərindən sayılan Fransa belə ekstremal hava şəraitinin ağır nəticələrinin qarşısını tam ala bilmir.

Güclü səhiyyə sistemi, inkişaf etmiş infrastruktur və yüksək həyat səviyyəsinə malik bir ölkədə istilərdən bu qədər insanın ölməsi ciddi suallar doğurur. Lakin məsələ təkcə iqtisadi imkanlarda deyil. Əsas problem şəhərlərin rekord temperatur dalğalarına uyğun planlaşdırılmaması, əhalinin, xüsusilə yaşlı və xroniki xəstələrin qorunması üçün görülən tədbirlərin kifayət qədər effektiv olmamasıdır.

Fransa nümunəsi onu da göstərir ki, inkişaf etmiş ölkə statusu təbii fəlakətlər qarşısında avtomatik təhlükəsizlik demək deyil. İqlim böhranı ölkələrin iqtisadi gücünü deyil, onların riskləri əvvəlcədən qiymətləndirmək və əhalini qorumaq bacarığını sınağa çəkir.

Fransa və Avropa əhalisi öz sosial şəbəkələrində, media qurumlarında davamlı paylaşımlar edərək mövcud vəziyyəti təbii fəlakət kimi qiymətləndirirlər, coğrafi relyefdən çıxış edərək əllərindən gələn dəstəyi əsirgəmirlər.

Lakin təəssüf doğuran məsələ ondan ibarətdir ki, Azərbaycanda hərhansı bir təbii fəlakət yaşananda, yağış, daşqın olduqda ilk hədəf dövlət və onun qurumları olur.

Milli Məclisin deputatı, professor Hikmət Babaoğlu Lent.az-a açıqlamasında bildirib ki, Fransada heç kimin ağlına gəlmir ki, bu hadisəyə görə dövləti, dövlətin məmurlarını, yaxud Parisin merini ittiham etsinlər:

"İctimai şüur həmişə ictimai mənafedən çıxış etməyi bacarmalıdır. Bütün cəmiyyətlərin üst qurumlarının mənafeyini müdafiə edən dövlətdir. Çox təəəsüf ki, bəzi hallarda bizim ictimai davranışlarımız bu mövqedən yayınır. Bu da müxtəlif təsirlər, informasiya-manipuliyasiya vasitəsilə edilir. Beləliklə, dırnaqarası ictimai tribunalar sosial şəbəkələrdə bizim rəyimizi, mənafelərimizi istismar etməyə başlayırlar. Hər hansısa fövqaladə hal, təbiət hadisəsi baş verəndə bunu da dövlətin səhvi kimi qiymətləndirib, hədəfə öz dövlətlərini qoyurlar. Bu, çox təhlükəli tendensiyadır, vətəndaşı öz dövləti ilə üz-üzə qoymaqdır.

Bu yaxınlarda bir neçə dəfə təbii fəlakətlə üzləşdik, aramsız yağışlar yağdı, bir neçə fəsadlar yarandı. Bunu təbiət hadisəsi kimi qiymətləndirmək lazım olduğu halda, günahkar axtarmağa çalışdılar, dövlət müəssisələrini, məmurları, bəzən dövlətin lap özünü hədəf aldılar. Amma bənzər təbiət hadisəsi Avropa ölkəsi olan Fransada yaşanır, anomal istilər səbəbindən minə yaxın insan həyatını itirir. Lakin Fransada heç kimin ağlına gəlmir ki, bu hadisəyə görə dövləti, dövlətin məmurlarını, yaxud Parisin merini ittiham etsinlər".

Milli Məclisin deputatı, ictimai-siyasi xadim Arzuxan Əlizadə Lent.az-a açıqlamasında bildirib ki, Azərbaycanda bir qrup adam təbiət hadisələrində, təbii fəlakətlədə dövləti, dövlətin qurumlarını günahlandırırlar:

"Hazırda Fransa və Avropanın digər ölkələrində anomal istilər hökm sürür. Bu səbəbdən yüzlərlə insanın həyatını itirməsi ilə bağlı faktlar var. Həmçinin təbiət hadisəsi ilə əlaqədar bir sıra kataklizmlər də baş verir. Lakin Avropa əhalisi bunları təbii fəlakətin nəticəsi hesab edərək, adekvat münasibət bildirirlər.

Təəssüflər olsun ki, Azərbaycanda bir qrup adam təbiət hadisələrində, təbii fəlakətlədə dövləti, dövlətin qurumlarını günahlandırırlar.

Təbii ki, ayrı-ayrı dövlət qurumları hadisələrə görə önləyici tədbirlər görməlidirlər. Əvvəlcədən proqnozlaşdırılan və proqnozlaşdırılmayan təbiət hadisələrinə qarşı tədbir görmək müvafiq dövlət qurumlarının vəzifəsidir. Lakin elə fəlakətli hadisələr var ki, onların qarşısını almaq bir qədər mümkün deyil.

Bu hallarda baş verən hadisələrdən yaranan fəsadların qarşısını almaq istiqamətində işlər görülməli, sosial şəbəkələrdə, cəmiyyətdə dövlətə dəstək göstərilməlidir. Təəssüflər olsun ki, bəzi kateqoriyadan olanlar kənardan bu cür hadisələrə baxıb, həzz alırmışcasına davranır, dövləti günahlandırırlar. Onlar ən azından üz tutduqları Avropa ölkələrinin nümunəsindən, oradakı mövcud duruma cəmiyyətin adekvat reaksiyasından dərs götürüb, mövqe sərgiləsələr doğru olar".

Telegramda izləyin