"Hər iki ölkənin strateji maraqları göstərir ki, Varşava və Kiyev arasında tammiqyaslı qarşıdurma ehtimalı yoxdur" - BƏHRUZ QULİYEV

"Son dövrlərdə Ukrayna ilə Polşa arasında münasibətlərdə müəyyən gərginliyin müşahidə olunması ilk növbədə tarixi yaddaş, kənd təsərrüfatı məhsullarının Avropa bazarına çıxışı, nəqliyyat-logistika məsələləri və bəzi siyasi dairələrin daxili auditoriyaya hesablanmış bəyanatları ilə bağlıdır. Ukraynanın Polşa tərəfindən verilmiş mükafatı geri qaytarması da məhz bu narazılıqların siyasi və simvolik ifadəsi kimi qiymətləndirilə bilər. Bununla belə, hər iki ölkənin strateji maraqları göstərir ki, Varşava və Kiyev arasında tammiqyaslı qarşıdurma ehtimalı yoxdur. Çünki Polşa Ukraynanın Avropaya inteqrasiyası prosesində ən mühüm tərəfdaşlardan biri olaraq qalır." Bu fikirləri Səs qəzetinin baş redaktoru, siyasi ekspert Bəhruz Quliyev BiG.AZ-a açıqlamasında deyib.
Ekspert qeyd edib ki, Berlində keçirilən E5 sammiti isə Avropanın təhlükəsizlik arxitekturasının gələcəyi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Almaniya, Böyük Britaniya, Fransa, İtaliya və Polşa hazırda Avropanın müdafiə potensialını formalaşdıran əsas dövlətlər hesab olunur. Bu ölkələrin əsas məqsədi müdafiə sənayesinin gücləndirilməsi, silah sistemlərinin standartlaşdırılması və təhlükəsizlik sahəsində koordinasiyanın artırılmasıdır.

Təbii ki, Ukrayna məsələsi E5 ölkələrinin gündəliyində əsas mövzulardan biri olacaq. Çünki Avropanın təhlükəsizlik konsepsiyası birbaşa Ukraynadakı vəziyyətlə bağlıdır. Bu baxımdan Polşa-Ukrayna münasibətlərində yaranmış gərginliyin də qapalı müzakirələrdə diqqət mərkəzində olacağı istisna deyil. Xüsusilə Almaniya, Fransa və Böyük Britaniya regionda birlik nümayiş etdirmək və Ukraynaya dəstəyin zəifləməsi ilə bağlı görüntünün yaranmasının qarşısını almaq üçün tərəflər arasında dialoqun təşviq edilməsində maraqlıdırlar.

"Hesab edirəm ki, E5 sammiti çərçivəsində birbaşa vasitəçilik mexanizmi yaradılmasa belə, tərəflərə münasibətlərin normallaşdırılması istiqamətində siyasi mesajlar veriləcək. Çünki Avropa İttifaqı və NATO məkanında Polşa ilə Ukrayna arasında uzunmüddətli gərginlik ən çox Rusiyanın maraqlarına xidmət edə bilər. Avropa liderləri də bunun fərqindədirlər.

Əgər yaxın perspektivdə münasibətlərin yumşaldılması istiqamətində addımlar atılarsa, bu, Ukraynanın Avropa strukturlarına inteqrasiyası prosesini sürətləndirə və Şərqi Avropada təhlükəsizlik əməkdaşlığını daha da gücləndirə bilər. Əks halda, qarşılıqlı etimadın zəifləməsi sərhəd əməkdaşlığına, iqtisadi əlaqələrə və Ukraynanın Avropa gündəliyində bəzi məsələlərin irəliləməsinə mənfi təsir göstərə bilər.

Bu gün Avropanın qarşısında duran əsas vəzifə ayrı-ayrı fikir ayrılıqlarını deyil, ümumi təhlükəsizlik maraqlarını ön plana çıxarmaqdır. Berlində keçirilən E5 sammitinin də əsas mesajı məhz Avropanın müdafiə birliyinin möhkəmləndirilməsi və tərəfdaşlar arasında koordinasiyanın gücləndirilməsi olacaq. Polşa ilə Ukrayna arasında mövcud problemlərin həlli üçün də ən real yol qarşılıqlı dialoq və strateji əməkdaşlıq xəttinin qorunub saxlanılmasıdır." - deyə, B.Quliyev əlavə edib.

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin