Qədim Qara Dəlik bu tarixdə PARTLAYACAQ
ABŞ-ın Massaçusets Universitetinin (Amherst) fizikləri qara dəliyin partlamasının yaxın on il ərzində baş vermə ehtimalının 90%-dən yüksək olduğunu açıqlayıblar.
"Ölkə.az" xəbər verir ki, bu barədə alimlərin araşdırması nüfuzlu Physical Review Letters (PRL) jurnalında dərc olunub.
Söhbət hələ mövcudluğu elmi cəhətdən təsdiqlənməmiş ilkin qara dəliklərdən (İQD) gedir. Adi qara dəliklərdən fərqli olaraq, İQD-lərin 13,8 milyard il əvvəl Böyük Partlayışdan dərhal sonra — saniyənin ilk hissələrində — formalaşdığı ehtimal olunur.
Məşhur fizik Stiven Hokinqin nəzəriyyəsinə əsasən, bu cür obyektlər "Hokinq şüalanması" adlanan radiasiya yayaraq zamanla kütlələrini itirir və ömrünün sonunda partlayışla məhv olurlar.
"Qara dəlik nə qədər yüngül olarsa, bir o qədər isti olur və daha çox hissəcik yayır. Nəhayət, bu proses idarəolunmaz hal alır və partlayışla nəticələnir," - deyə araşdırmanın həmmüəllifi, Massaçusets Universitetinin dosenti Andrea Tamm bildirib.
Əvvəllər bu cür partlayışların son dərəcə nadir - təxminən 100 min ildən bir baş verdiyi düşünülürdü. Lakin tədqiqatçılar İQD-lərin "qaranlıq elektrik yükü" daşıya biləcəyini nəzərə alan yeni model irəli sürüblər. Bu halda qara dəliklər daha uzun müddət mövcud ola bilər və partlama ehtimalı da artır.
"Biz göstərdik ki, müəyyən şərtlər daxilində İQD-nin partlamasını müşahidə etmək ehtimalı olduqca yüksəkdir. Bu isə o deməkdir ki, belə bir hadisəni qarşıdakı on il ərzində görmək şansımız 90%-ə yaxındır," - deyə araşdırmanın digər müəllifi Maykl Beyker vurğulayıb.
Əgər astronomlar Hokinq şüalanmasını qeydə ala bilsələr, bu ilkin qara dəliklərin və onların partlayışlarının mövcudluğuna dair ilk birbaşa sübut olacaq. Bundan əlavə, bu proses kainatda mövcud olan bütün hissəciklərin — elektron və kvarklardan tutmuş qaranlıq materiya namizədlərinə qədər "kataloqunun" hazırlanmasına imkan verəcək.
"Bu, fizikanı tamamilə dəyişəcək və kainatın tarixini yenidən yazacaq bir hadisə ola bilər," - deyə tədqiqatın digər müəllifi, postdoktorant Xoakim İqus Xuan qeyd edib.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 796 Tarix: 12 sentyabr 2025
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş
"Səidə Sultan tənbəldir"
"Hiss dayanmır, işləyir. Həftəyə Hissin bir mahnısı gəlir. Səidə tənbəldir. Səsi bambaşqadır. Amma tənbəldir". Axşam.az xəbər verir ki, bu sözləri Çiçək ləqəbli aparıcı Şəhla Vakkas "Rəngarəng" proqramında deyib. O, müğənni Səidə Sultanı tənbəl adlandırıb. Aparıcıları tənqid edə
10.02.2026 235 "Səni canım bahasına istəmişdim..."
Aparıcı Vüsalə Əlizadə qızı Diləyin doğum gününü təbrik edib. OLAY yazır ki, sosial media hesabında bununla bağlı paylaşım edən sənətçi qızına arzularını dilə gətirib:. "Bu gün həyatımda qızıl hərflərlə yazılan möcüzə gün, 10 fevral. Dünyanın içində dünyamı qucaqladığım gün. Dünyama gəlişin həya
10.02.2026 658 Niderland ordusu Ukrayna missiyasına hazır olduğunu açıqlayıb
Qərar qəbul ediləcəyi təqdirdə, Niderland Silahlı Qüvvələri Ukraynadakı beynəlxalq missiyada iştirak edə bilər. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, bu barədə Niderland Silahlı Qüvvələrinin Baş Komandanı Onno Eichelsheim "Defensiekrant" qəzetinə verdiyi müsahibədə açıqlama verib. Genera
10.02.2026 249 Netanyahu ABŞ-a yola düşdü
İsrail Baş naziri Binyamin Netanyahu sabah Vaşinqtona səfər edərək ABŞ Prezidenti Donald Trump ilə görüşəcək. Görüş saat 11:00-da baş tutacaq və mətbuat üçün ayrıca brifinq nəzərdə tutulmayıb. Netanyahu bildirib ki, görüşdə yalnız İranla bağlı nüvə məsələləri deyil, həm də İsrailin regional təhlükəsizliy
10.02.2026 252 72 yaşlı kişi çəkiclə 5 nəfəri öldürdü - DƏHŞƏT
Ukraynanın Rovno vilayətində qətliam olub. xarici mediaya istinadla bildirir ki, hadisə səhər tezdən Sudobiçi kəndində yerləşən, köçkünlərin məskunlaşdığı keçmiş məktəb binasında baş verib. Mübahisə zamanı Donetsk vilayətindən olan 72 yaşlı kişi çəkic və balta ilə qonşularını öldürüb. Həlak olanlar arasınd
10.02.2026 290 Ramiz Mehdiyevin ev dustaqlığının müddəti uzadıldı
Dövlətçilik əleyhinə xüsusilə ağır cinayətlər törətməkdə ittiham olunan Prezident Administrasiyasının keçmiş rəhbəri Ramiz Mehdiyevin ev dustaqlığında saxlanılması müddəti uzadılıb. Bizim.Media xəbər verir ki, Səbail Rayon Məhkəməsi belə qərar qəbul edib. Hakim cinayət işi üzrə hərtərəfli istintaq hərəkətlərini
10.02.2026 339 Qazaxıstan superprezident idarəetmə formasından imtina etdi
Qazaxıstanın idarəetmə sistemi yeni Konstitusiya layihəsinə uyğun olaraq dəyişdiriləcək. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, bu barədə Prezident Qasım-Jomart Tokayev açıqlama verib. Qazaxıstan lideri bildirib ki, ölkə "nəhayət superprezident idarəetmə formasından imtina edir və səlahiyyətli
10.02.2026 289 Toyuq əti qaynayarkən yaşıllaşdı: "Mərcan" broylerlə bağlı iddia - VİDEO
"Mərcan" broyler toyuqlarında problem aşkalanıb. xəbər verir ki, videoda bu toyuğun əti qaynayan zaman üzərində yaşıl təbəqə yaranıb. Videonun sosial şəbəkələrdə yayılmasının ardından yüzlərlə izləyici də şərh yazaraq, broyler toyuqlarının keyfiyyəti ilə bağlı şübhələrini ifadə ediblər. Həmi
10.02.2026 265 Prezident Dövlət Statistika Komitəsinə sədr təyin etdi
Azər İsmayıl oğlu Mursaqulov Dövlət Statistika Komitəsinin sədri təyin olunub. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bununla bağlı Prezident İlham Əliyev Sərəncam imzalayıb. Xatırladaq ki, 2015-ci ildən Dövlət Statistika Komitəsinin sədri olan Tahir Budaqov ötən gün Prezidentin Sərəncamı ilə vəzifəsində
10.02.2026 276 
