Qohumla evlilik qadağası gəlir, nikah idarələrinə axın var

Qohumla evlilik qadağası gəlir, nikah idarələrinə axın varİyulun 1-dən qanuna dəyişiklik qüvvəyə minəcək deyə ailələr "öz içində gəlin" axtarır

"Azərbaycanda qohum evliliklərini qadağan edən qanun qəbul ediləndən sonra qohum evliliyi edən şəxslər bunu sürətləndirib".

"Yeni Müsavat" bildirir ki, bunu deputat Adil Vəliyev deyib. O qeyd edib ki, belə faktlar insanların heç də hamısının bu dəyişikliyə hazır olmadığını göstərir: "Qeyri-rəsmi nikah hallarının olması faktları da var. Bu faktlar məişət zorakılığı zəminində cinayət hadisəsi törədiləndə yayılır. Sabirabadda gənc qızın qeyri-rəsmi nikahda olduğu şəxs tərəfindən öldürülüb Kür çayına atılması ilə bağlı dəhşətli fakt oldu. O qız 15 yaşından qeyri-rəsmi nikahda yaşayıb, 16 yaşında isə həyata vida etdi. Çox təəssüfedici haldır ki, valideynlər deyirlər ki, ailədə hər şey baş verə bilər. Lakin əsas məqama toxunmurlar ki, qanuna 1 ilə yaxındır belə bir dəyişiklik olunub, amma 15 yaşında qız qeyri-rəsmi nikahda olub. "Şüurda inqilab" məsələsi deyilən anlayış var. Düşünürəm ki, bizim mental dəyərlərimizdə problem var".

Deputat təklif edib ki, qohum evliliklərinin qadağan olunması haqqında qanun iyulun 1-də qüvvəyə minəndən sonra intensiv monitorinqlərin həyata keçirilməsi üçün yeni mexanizmləri tətbiq edilsin: "Yeni monitorinqlərin nəticələri gələn ilin hesabatında yer almalıdır. Biz nəticəyə baxaq ki, Milli Məclisin əziyyəti heçəmi gedəcək, yoxsa qohum evliliklərində azalma olacaq? Əgər azalma tendensiyası olmasa, biz növbəti dəfə Cinayət Məcəlləsində daha sərt sanksiyaların qəbulu məsələsinə baxmalıyıq. Başa düşürəm ki, Cinayət Məcəlləsi liberallaşdırılması bizim dövlət siyasətidir. Amma qanuna dəyişikliklər statistikada effekt verməyəcəksə, Cinayət Məcəlləsində daha ağır sanksiyaların qəbulu məsələsinə baxmalıyıq".

Qeyd edək ki, yaxın qohumlar arasında evliliyi qadağan edən qanun qəbul edilsə də, 2025-ci il iyulun 1-dən qüvvəyə minəcək. Qanuna əsasən, xalaqızı-xalaoğlu, bibiqızı-bibioğlu, dayıqızı-dayıoğlu kimi qohumlar arasında nikaha girən şəxslər inzibati məsuliyyətə cəlb olunacaq.

Qohum evlilikləri ilə bağlı dəqiq statistik məlumatlar ictimaiyyətə hər zaman açıq şəkildə təqdim olunmasa da, ekspertlər bu nikahların daha çox Azərbaycanın cənub və qərb bölgələrində, xüsusilə Lənkəran, Masallı, Cəlilabad, Gədəbəy, Tovuz, Şəmkir, Qazax və Gəncə ətrafı ərazilərdə daha geniş yayıldığını bildirirlər. Bu bölgələrdə qohum evlilikləri bəzən adət-ənənə, bəzən də "etibar edilən ailədən gəlin alma" düşüncəsi ilə əsaslandırılır.

Niyə qohum evlilikləri təhlükəlidir?

Mütəxəssislər bildirir ki, təkrar olunan qohum nikahları nəticəsində irsi xəstəliklərin yayılma ehtimalı xeyli artır. Genetik tədqiqatlar göstərir ki, yaxın qohumlar arasında bağlanan nikahlar nəticəsində doğulan uşaqlarda anadangəlmə xəstəliklərə tutulma riski əhəmiyyətli dərəcədə yüksəlir. Bundan əlavə, bu cür nikahlar psixoloji travmalar, ailədaxili zorakılıq və sosial izolyasiya kimi problemləri də dərinləşdirir.

Sosioloqlar və psixoloqlar vurğulayırlar ki, qanunvericilik dəyişiklikləri yalnız formal yanaşmalarla məhdudlaşmamalı, ictimai şüurda dəyişikliklərə nail olmaq üçün maarifləndirmə kampaniyaları aparılmalıdır. Bu kampaniyalar təkcə hüquqi məlumatlar deyil, həm də tibbi və psixoloji baxımdan riskləri əhatə etməlidir.

Beləliklə, qohum evliliklərinə qadağa cəmiyyətin genetik sağlamlığının qorunması, ailə institutunun möhkəmləndirilməsi və qadınların hüquqlarının müdafiəsi baxımından mühüm addımdır. Amma bu addımın uğurlu olması üçün tək qanunvericilik deyil, ictimai şüurda da dəyişikliklər baş verməlidir. Cəmiyyətin hazır olmadığı bir dəyişiklik yalnız rəqəmlərdə yox, real həyatda da nəticə verməyə bilər.

Elçin Əfəndi: "Məktəblərdə dini dərslərin tədris olunması yolverilməzdir" - Mektebgushesi

Sosioloq Elçin Əfəndi mövzu ilə bağlı "Yeni Müsavat"a açıqlamasında bildirib: "Cəmiyyətimizdə hələ də mental qaydalar, mental təfəkkür öz hökmranlığını saxlayır. Ailələrin, xüsusilə də bu mövzuda daha həssas olmaları, əlbəttə ki, qohum evliliyinə gətirib çıxarır. Yəni yekunda hər bir valideyn istəyir ki, övladına tanıdığı ailənin və yaxud uzun müddət gördüyü şəxsin övladına üstünlük versin. Belə hallar mental yanaşmanın nəticəsidir. Hələ də cəmiyyət yad insanlara qarşı münasibətdə yüksək səviyyəyə çatmayıb. Bunun üçün biz müəyyən dövr ərzində beyinlərdə inqilab etməliyik ki, insanlar təkcə qohumluq evliliklərinə deyil, əlavə münasibətlərdə də müvafiq ünsiyyət və kommunikasiya qurmağı bacarsınlar ki, belə problemlər qarşıdakı dövrlərdə formalaşmasın".

Sosioloq qeyd edib ki, hazırda qanunvericiliyin tələbinə uyğun olaraq, məhz qohum evlilikləri ilə bağlı qərar qəbul olunub və iyul ayının 1-dən etibarən xalaqızı-xalaoğlu, bibiqızı-bibioğlu, dayıqızı-dayıoğlu kimi qohumluq münasibətləri əsasında ailə quranlar qanunvericiliyin tələbinə uyğun olaraq cərimələnəcəklər: "Lakin cəmiyyətimiz hələ də buna tam hazır deyil. Əksəriyyət də 1 iyul tarixinə qədər bu cür nikaha girməyə çalışır. Yaxşı olardı ki, insanlarımız tədricən bu cür düşüncədən uzaqlaşsınlar. Qanun qüvvəyə mindikdən sonra, əlbəttə ki, bu nikahların sayı azalacaq, lakin kəskin azalacağını proqnozlaşdırmaq mümkün deyil. Çünki müəyyən müddət proses davam edəcək. Yəqin ki, kəskin azalma yalnız qanun qüvvəyə mindikdən 5-6 il sonra müşahidə ediləcək".


BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər   Baxılıb: 1254   Tarix: 25 may 2025  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Azərbaycanda minimum əməkhaqqı 500 manat civarında olacaq

Azərbaycanda minimum əməkhaqqının nə qədər artacağı ilə bağlı müzakirələr yekunlaşmaq üzrədir. -ın əldə etdiyi məlumata görə, minimum əməkhaqqının 100 manat civarında artırılması proqnozlaşdırılır. Xatırladaq ki, hazırda bu rəqəm 400 manatdır. Noyabrın sonunda, dekabrın əvvəlində isə sözügedən layihəni

14:11 170
.

Azərbaycan-Böyük Britaniya strateji tərəfdaşlığı qarşılıqlı etimada və ortaq maraqlara əsaslanır

Prezident İlham Əliyevin həyata keçirdiyi məqsədyönlü və praqmatik xarici siyasət ölkəmizin beynəlxalq mövqeyinin möhkəmləndirilməsinə, aparıcı dövlətlərlə qarşılıqlı faydalı münasibətlərin genişləndirilməsinə mühüm töhfə verir. Azərbaycanın müxtəlif geosiyasi və iqtisadi mərkəzlərlə qurduğu tərəfdaşlı

14:45 102
.

Paşinyan Ermənistanın 20 ildən sonrakı hədəfini açıqladı

Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan ölkəsinin gələcəyi ilə bağlı iddialı hədəf açıqlayıb. xəbər verir ki, RİA Novostinin məlumatına görə, Paşinyan bu barədə Dublin Beynəlxalq və Avropa İşləri İnstitutunda çıxışı zamanı danışıb. Baş nazir 20 ildən sonra Ermənistanı Avropa İttifaqının üzvü kimi görmə

10:14 184
.

Ermənistanda yeni Konstitusiya layihəsi gələn həftə açıqlanacaq

Ermənistan hakimiyyəti yeni Konstitusiya layihəsini gələn həftə ictimaiyyətə təqdim etməyi planlaşdırır. Bundan sonra sənədlə bağlı ictimai müzakirələr və dinləmələr təşkil olunacaq. xəbər verir ki, bu barədə "Sputnik Ermənistan" "Joxovurd" qəzetinə istinadən məlumat yayıb. Nəşri

10:29 191
.

Maksim Qalkin Bakıda toyda - Foto

Rusiyalı şoumen Maksim Qalkin Bakıda toy məclisinə qatılıb. Axşam.az xəbər verir ki, onun Bakıdan fotosunu aparıcı Leyla Quliyeva paylaşıb. Leylanın məclislərdən birində lentə aldığı görüntüdə Əməkdar artist Abbas Bağırov da yer alıb. Aparıcı paylaşımında "Çətin gün idi. Hərtərəfli çətin idi. Amm

11:36 256
.

Məşhur aparıcı 15 il çalışdığı kanaldan getdi

Aparıcı Günel Qədimova uzun illərdir çalışdığı "Xəzər TV" ilə yollarını ayırıb. xəbər verir ki, o, bu barədə sosial şəbəkədə bildirib. Aparıcı iş yerindən öz razılığı ilə ayrıldığını qeyd edib:. "Bu gün 15 ilə yaxındır bir parçası olduğum Xəzər TV-dən öz istəyimlə ayrıldım. Bura məni

11:42 250
.

Üç ölkə arasında nüvə sazişinin əldə olunması gözlənilmir

Rusiya Prezidenti Vladimir Putin, ABŞ Prezidenti Donald Tramp və Çin Prezidenti Si Cinpin arasında keçiriləcək üçtərəfli görüşdən sonra nüvə silahları ilə bağlı sazişin əldə olunması ehtimalı olduqca aşağı qiymətləndirilir. xəbər verir ki, bu barədə IMEMO RAS-ın Beynəlxalq Təhlükəsizlik Mərkəzinin elm

10:42 183
.

Azərbaycan-Böyük Britaniya diplomatik münasibətlərində yeni inkişaf mərhələsi

Azərbaycanın milli maraqlara əsaslanan çoxvektorlu və balanslaşdırılmış xarici siyasət strategiyası ölkəni regional gücdən qlobal miqyaslı etibarlı strateji tərəfdaşa çevirib. Bu günlərdə dövlət başçısı İlham Əliyevin Dublində keçirilən "Avropa Siyasi Birliyi"nin 9-cu Zirvə Toplantısında iştirak

14:42 109
.

Ölüm saçan döşəklər: Yeddi nəfər həyatını itirib, 35 nəfər ağır xəsarət alıb

ABŞ Qida və Dərman Administrasiyası (FDA) "Medline" şirkətinin istehsal etdiyi qüsurlu ortopedik döşəklərlə bağlı yeddi nəfərin həyatını itirdiyini açıqlayıb. xəbər verir ki, bu barədə FDA-nın rəsmi saytında məlumat yayımlanıb. Məlumata görə, "Medline" şirkətinə yeddi ölüm və 35 ağı

15.11.2026 425
.