Gənclər arasında yaddaş zəifliyi artır – Səbəblər və çıxış yolları

Müasir dövrdə yaddaş zəifliyi və unutqanlıq təkcə yaşlılarda deyil, gənclər arasında da geniş yayılıb. Bu hal həm təhsil prosesində, həm də sosial münasibətlərdə çətinliklərə səbəb olur, ümumi həyat keyfiyyətini aşağı salır. Bəs yaddaş problemlərinin gənclər arasında bu qədər yayılmasının səbəbləri nədir?

Mövzu ilə bağlı BiG.AZ-a danışan şüuraltı üzrə mütəxəssis, şəxsi inkişaf kouçu və beynəlxalq dərəcəli təlimçi İlahə Adil bir sıra vacib məqamlara toxunaraq bildirib ki, yaddaş zəifliyinin əsas səbəblərindən biri yuxusuzluqdur:

"Ən birinci səbəb keyfiyyətsiz və az yuxudur. İnsan gec yatıb tez durduqda beyin informasiyanı emal edib yaddaşa köçürə bilmir. Yəni beyin kifayət qədər dincəlmədikdə yaddaş zəifləyir. Hazırda gənclər gec yatmağa və tez durmağa daha çox meyillidirlər. Bu da daimi yorğunluq sindromu və yaddaş pozuntusuna səbəb ola bilər."

İlahə Adil əlavə edib ki, rəqəmsal cihazlardan həddən artıq istifadə də yaddaş zəifliyinə səbəb olan əsas faktorlardandır:
"Gənclər günün böyük hissəsini telefon, kompüter və digər ekran qarşısında keçirirlər. Davamlı ekran təsiri diqqəti azaldır, beynin informasiyanı qəbul etmə qabiliyyətini zəiflədir və uzunmüddətli yaddaşı zədələyir."

Stres və psixoloji gərginlik də məsələnin digər tərəfidir:

"Xüsusilə imtahan dövrlərində yaranan xroniki stres beyinin fəaliyyətinə mənfi təsir göstərir. Yorğunluq və psixoloji təzyiq nəticəsində beyində pozulmalar yaranır və bu da yaddaş zəifliyinə səbəb ola bilir."
Yaddaş zəifliyinin daha bir səbəbi isə düzgün olmayan qidalanmadır:

"Hazır qidaların tərkibində vitamin və mineralların çatışmazlığı var. Bu isə beynin sağlam işləməsinə mənfi təsir edir. Həmçinin fiziki hərəkətsizlik də beyinin funksional imkanlarını azaldır."

Ekspert genetik amilləri də nəzərə almağı vacib sayır:

"Əgər ailədə Alzheimer və digər nevroloji xəstəliklər mövcuddursa, bu risk gələcək nəsillərə də keçə bilər."

Bəs yaddaş zəifliyinin qarşısını necə almaq olar?

İlahə Adil bu sualın cavabında bir neçə əsas tövsiyə verir:

Gündəlik 7-8 saatlıq keyfiyyətli yuxu;

Müntəzəm fiziki aktivlik (idman, gəzinti);

Balanslı və vitaminlə zəngin qidalanma;

Gündəlik kitab oxuma vərdişi;

Hobbilər və nəfəs meditasiyası ilə məşğul olmaq;

Texnologiyadan nizamlı istifadə – iş saatları xaricində telefon və kompüterdən uzaqlaşmaq;

Təmiz havada vaxt keçirmək;

Vaxtaşırı tibbi müayinə və vitamin səviyyələrinin yoxlanması.

Sonda ekspert əlavə edib:

"Əgər bu sadalanan tədbirlərə baxmayaraq yaddaş pozğunluğu davam edirsə, mütləq şəkildə nevroloqa müraciət edilməlidir."

Telegramda izləyin