Kompüterlərin faydaları və zərərləri nələrdir?

Bu istifadədə nəzəri olaraq kompüterin faydalı olduğu təlimi böyük rol oynamışdır. 2000-ci illərdən sonra kompüterdə qarşılıqlı yazışmaq söhbət (Chat) hadisəsi kompüterin evlərə girməsinə yol qazandırmışdır.

Bunun geri dönüşü yoxdur. Çox yaxın zamanda televiziyanın girdiyi bütün məkan və məskənlərə internetə bağlı birdə kompüter girəcək. bu qaçınılmaz bir gerçəkdir.

Hər yenilikdə olduğu kimi kompüterdə xüsusilə xüsusi ailə mühitinə fayda və zərərləri ilə birlikdə girməkdədir.

Burada kompüterin bu günə qədər reallaşan fayda və zərərlərinə baxaq

Ailə mühitində

1) Kompüter Savadlılığı:
Kompüter savadlılığı zamanımızda əhəmiyyətli bir bacarıqdır. yaxın zamanda yəni təxminən 10 il sonra 2020 li illərdə kompüter savadlılığı olmayan fərdlərin bu günki cahil insanlardan heç bir fərqinin qalmayacağı nəzərdə tutulmaqdadır.
Belə ki Yaxın zamanda xəbərləşmə, ticarət, ictimai xidmətlər kimi bir çox təməl funksiyalar internet mühitinə sürüşəcək. Kompüter savadlılığı olmayan fərdlər bu sahəyə axan xidmət və funksiyaların cahili olacaqlar və bu xidmətlərdən özləri doğrudan faydalana bilməyəcəklər ancaq bu savadlılığı olan insanlardan faydalanacaqlar. Yəni Əsgərdə savadlılığı olmaması səbəbi ilə məktubunu yoldaşına yazdıran cahil insanlarıb vəziyyətinə düşəcəklər.
Ailə mühitinə alınan kompüter əvvəlcə ailə üzvlərinə bu kompüter savadlılığını qazandıracaq.

2) Təhsil:
İnternet mühiti bu gün bir məlumat mühiti halına gəlmişdir. Axtarıb tapmasını bilənlər üçün internetdə tapılmayacaq məlumat yox kimidir. Ədəbiyyat, tarix, riyaziyyat, kompüter, sənət budaqlarında hər cür məlumata çatmaq mümkündür. Çox təsirli və asan və ucuz bir təhsil vasitəsidir.

3) Əyləncə:
Kompüter Televiziya, Musiqi Seti, Müxtəlif filmləri vizual olaraq seyr edilə bilən, kompüter mühiti üçün hazırlanan yüzlərlə oyunun oynana biləcəyi, hətta heç tanımadığınız insanlarla Qəhvə mühiti meydana gətirərək online oyunları oynaya biləcəyiniz müdhiş bir əyləncə vasitəsidir.

4) Sənət:
Şəkil, Fotoşəkil, Film kimi sənət sahələri ilə məşğul olanlar üçün gərək məlumat gərəksə gözəl bir tətbiq sahəsidir. Məsələn Foto tənzimləmə proqramları ilə zövqünüzə görə fotoşəkil və şəkillərlə oynaya bilər hətta bu mühitdə möcüzə şəkillər edilə bilməkdədir.

5) Özünü ifadə etmə:
İnternet mühitində müxtəlif adam və qruplar tərəfindən yaradılan sərbəst forma mühitlərinə öz fikirlərinizi yaza bilmə, bu forumlarda qarşıya qoyulan fikirləri paylaşma, müxalif çıxma, mübahisə/müzakirə surətiylə kəslərin özünü ifadə etmə imkanı var. Hətta özünə xüsusi veb səhifəsi meydana gətirərək görüş və düşüncələrini nümayiş etmə imkanı vardır.

buna bənzər daha bir çox faydasını sıralaya bilərik,

1) Asılılıq:
2000-li illərdə yazı mühitində inkişaf edən qarşılıqlı söhbət daha sonrakı illərdə səsli və görünüşlü hala gəlmişdir. bu söhbətlər bir-birlərini heç tanımayan və ehtimalla heç tanımayacaq insanlar arasında inkişaf etmişdir. Söhbətlərin növünə baxıldığında xüsusilə cinsi məzmunlu və heç bir məhdudlaşdırmağa tabe olmadan inkişaf etməkdədir. Gerçək həyatda bir-birlərinin heç əlaqəsini çəkməyəcək fərdlər bu mühitdə bir-birlərinin aşiqi və narkomanı halına gəlməkdədirlər. Fərdlər arasında inkişaf edən bu söhbətlər zamanla asılılıq etməkdə, bir axşam olsun söhbət etdiyi adamı bu mühitdə görə bilməyən şəxs təmin edə bilmişsə telefonla çatmaqda və ya o axşam əhvalı xarab və bir şəkildə yatmaq məcburiyyətində qalmaqdadır. Bu surətdə kəslərin boş yerə zaman xərcləmələrinə səbəb olmaqda bu da xüsusilə şagirdlər baxımından kompensasiyası mümkün olmayan itkinlərə səbəb olmaqdadır. İnternet mühitində inkişaf edən bu söhbətlər zaman zaman axşam saat 21.00 də başladığında səhərlərə qədər müddət bilməkdədir.

Bir Kişi bir qadınla bu mühitdə inkişaf etdirdiyi bir söhbət səbəbi ilə aylarla 6 ay, 1 il kimi səhərlərə qədər hər gecə söhbət edə bilməkdədir. Eyni kişilə qadını eyni yatağa qoysanız bir-birləri ilə bu qədər maraqlanması mümkün deyil. Səhərlərə qədər sürən bu söhbətlər səbəbi ilə hər iki tərəfin gözləri pozulmaqda, bellərinə yırtıq enməkdə amma kəslər bu qəzalardan təsirlənməməkdədirlər.

2) Erotik Məzmun:
İndiki vaxtda zərərli və xüsusilə erotik məzmun üçün internet mühitində müxtəlif qanuni və texniki maneə törətmələr edilməyə çalışıldısa da, bu işlər nəticəsiz qalmaqdadır. İnternet mühiti hər cür əxlaqsızlıq üçün sərhədsiz bir məcra halına gəlmişdir. Xüsusilə inkişaf çağındakı uşaqlar üçün bütün həyatlarını təsir edəcək zərərlər təbiət biləcək. Şəkil, film, düz yazı olaraq inkişaf edən bu erotizm sərbəst bir şəkildə bu mühitdə mövcudiyyət tapmaqdadır.

3) Söhbət: (Chat)
Qarşılıqlı Söhbət mühitləri bir-birlərini heç tanımayan insanlar arasında inkişaf etməkdədir. Bu söhbətlər ümumiyyətlə bir qadınla bir kişinin qarşılıqlı danışması şəklində inkişaf etməkdədir. Bu söhbətlərdə danışan kəslər bir-birlərini tanımaydıqları və özləri istəmədikləri müddətcə tanıma imkanı olmadığı üçün söhbətdə əxlaqi sərhədlər qalxmaqda, hər kəs bir-birinə istədiyi təhqir və alçaldıcı sözlər sərf edə bilməkdədir.

Ayrıca xüsusilə gündüz saatlarında ev xanımları üçün daha da təhlükəli hala gəlməkdədir. Son illərdə bu söhbətlər səbəbi ilə pis yola düşən və ya yuvası yıxılan minlərlə ailə ortaya çıxmış və bu vəziyyət gedərək artmaqdadır. 12- 17 yaş arası qız və oğlanlar heç tanımaydıqları çaqqallar tərəfindən beyni yuyunmaqda, cinsi, siyasi, irticayi mühitlərdə aldanmaqdadırlar

4) Qumar:
Fiziki məkanlara qumar qadağanı və ya idarəsi qoya bilərsiniz. Amma internet mühitində qumara qadağan qoymaq və ya nəzarət etmək çox çətindir. Bu mühitdə qumar təhlükəli ölçülərdə olmamaqla birlikdə gələcəkdə fiziki məkanlardan daha təhlükəli bir hala gələcəyi fərz edilməkdədir.

Bu və Buna bənzər zərərləri daha da saya bilərik. ancaq biz fayda və zərərlərini bir neçə əhəmiyyətli başlıqda yekunlaşdırmaqla kifayətləndik. Bu başlıqları az bir beyin fırtınası ilə açaraq daha nə fayda və zərərlərinin olacağını təxmin edə bilərsiniz.

Bu istiqamətdə:
Evimizə aldığnız bu alətin zərərlərindən qorunmanın və bizə verəcəyi faydaları artırmanın bir neçə praktik yolunu izah etməyə çalışacağam:

Zərərlərindən Qorunma Yolları:

1) Kompüterin Qoyulduğu məkan otaq:
Evinizə aldığınız kompüteri qətiliklə uşaq və ya yataq otağına qurmayın, ailə fərdlərinin bütününün birlikdə vaxt keçirdiyi televiziya seyr etdiyi böyük oturma salonuna qurun, bu sayədə ailədəki fərdlərin bir-birlərini nəzarət etmə imkanı təmin edərsiniz. Uşaq otağına qurulan kompüterdə uşağınızın nə etdiyini bilə bilməz və idarə edə bilməzsiniz amma siz TV seyr edərkən yanınızda kompüter başına oturan uşağınız onsuz da zərərli bir mühitə girməyəcək və özünü nəzarət etmə və xəbərdarlıq etmə ehtiyacı hiss etməyəcəksiniz. Bu çox əhəmiyyətlidir. Çünki yuxarıda bəhs etdiyim kimi uşaq otağında uşağınızın hansı əxlaqsızlarla söhbət etdiyini hansı saytlarda hansı mühitlərə girdiyini bilməniz və nəzarət etməniz mümkün olmayacaq. Unutmayın ki sizin uşağınızda maraqlı, cahil və hər cür pisliyə açıq bir fərddir.