Enerjini bərpa etmək üçün gündüz nə qədər yatmaq lazımdır?

Bəzən günün ortasında gözləriniz öz-özünə yumulur və o qədər yuxunuz gəlir ki, işləmək çətinləşir. Yuxu üzrə mütəxəssislər belə hallarda enerji toplamaq üçün qısa müddətə mürgüləməyə icazə verməyin faydalı olduğunu bildirirlər.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "EatingWell" yazıb.

Lakin mütəxəssislərin vurğuladığı kimi, gündüz bir neçə saat yatmaq məsləhət deyil. Belə halda insan özünü halsız hiss edərək oyana, üstəlik gecə yuxuya getməkdə çətinlik çəkə bilər.

Nəşrin danışdığı ekspertlərin hər biri gündüz yuxusunun müddəti ilə bağlı bir qədər fərqli tövsiyə verib.

Əksər insanlar üçün optimal müddətin təxminən 20-30 dəqiqə olduğunu bildirən klinik psixoloq və yuxu üzrə ekspert Maykl Breus bu yuxunun ən yaxşı halda təbii günorta yorğunluğu dövründə, təxminən saat 13:00-15:00 arasında olmasını tövsiyə edir.

"30 dəqiqədən uzun yuxu əlavə bərpaedici təsir göstərə bilər, lakin eyni zamanda oyandıqdan sonra özünüzü halsız hiss etmə ehtimalını artırır", deyə Breus bildirib.

O, xüsusilə təxminən 20-25 dəqiqə davam edən qısa bərpaedici yuxuya üstünlük verir.

Klinik psixoloq, psixologiya elmləri doktoru Şelbi Harris isə daha qısa müddətli yuxunu tövsiyə edir.

"Adətən ideal müddət təxminən 10-20 dəqiqədir. Bu müddət dərin yuxuya getmədən özünüzü daha gümrah hiss etməyə imkan verir. Beləliklə, asanlıqla oyanır və halsızlıqdan qaçırsınız", deyə o bildirib.

Tibb doktoru Midhat Arnuk isə 30-60 dəqiqəlik müddəti tövsiyə edir. Bununla belə, o, günün sonlarında və ya axşamın əvvəlində çox uzun müddət yatmaqdan çəkinməyi məsləhət görüb. Belə yuxu gecə yuxusunun müddətini azalda və ya normal sirkadiyalı ritmi poza bilər.

"Neurophysiologie Clinique" jurnalında dərc olunan araşdırmaya görə, yuxunun müddəti 30 dəqiqəni keçdikdə dərin yuxu mərhələsində oyanmaq ehtimalı artır. Bu isə yuxu inertliyinə - oyandıqdan sonra yarana bilən halsız və çaşqın vəziyyətə səbəb ola bilər. Breusun sözlərinə görə, bəzi hallarda bu vəziyyətin aradan qalxması bir saata qədər vaxt apara bilər.

"Sleep" jurnalında dərc olunan başqa bir araşdırma da gündüz yuxusunun bu müddət ərzində faydalı ola biləcəyini göstərib. Alimlər müəyyən ediblər ki, 10-60 dəqiqəlik yuxu əhval-ruhiyyəni yaxşılaşdırmağa və yuxululuğu azaltmağa kömək edə bilər.

Nəşr qeyd edir ki, ideal yuxu müddəti insandan insana dəyişə bilər. Lakin məqsəd halsızlıq hissi olmadan enerjini tez bərpa etməkdirsə, qısa gündüz yuxusu uyğun seçim ola bilər.

"Gündüz vaxtaşırı yatmaq normaldır. Amma gün ərzində sadəcə ayaqda qalmaq üçün gündüz yuxusuna ehtiyac duyduğunuzu görürsünüzsə, yuxu gigiyenasına və ümumi gündəlik rejiminizə diqqət yetirməyə dəyər", deyə Harris bildirib.

Ekspertlər bununla bağlı bir neçə tövsiyə də veriblər.

Gecə yuxusuna diqqət yetirin

Gündüz yatmaqdan zövq almaq və bunun nəticəsində qısa müddətli enerji artımı əldə etmək ilə sadəcə günü başa vurmaq üçün gündüz yatmağa məcbur olmaq arasında fərq var.

"Düzgün təşkil edildikdə və uyğun şəraitdə gündüz yuxusu yorğunluğu azaltmaq və ayıqlığı bərpa etmək üçün çox təsirli üsul ola bilər. Lakin hər gün gündüz yatmağa ehtiyac duymaq bəzən nəyinsə qaydasında olmadığını göstərə bilər", deyə Breus bildirib.

O, özünüzə vacib bir sual verməyi tövsiyə edir: "Mən gündüz ona görə yatıram ki, istəyirəm, yoxsa ona görə ki, məcburam?"

Arnukun sözlərinə görə, kifayət qədər yatmağınıza baxmayaraq daim yorğun oyanırsınızsa, yuxu şəraitinizə və axşam vərdişlərinizə daha diqqətlə nəzər salmaq lazımdır.

Məsələn, yataq otağınız həddindən artıq isti ola bilər, gec saatlara qədər televizora baxa və ya televizor açıq vəziyyətdə yuxuya gedə bilərsiniz. Ev heyvanınız gecə sizi oyada və ya yatmazdan az əvvəl spirtli içki qəbul edə bilərsiniz. Cureus jurnalında dərc olunan araşdırmaya əsasən, bütün bunlar yuxunun keyfiyyətinə və ya müddətinə mənfi təsir göstərə bilər.

Daimi yorğunluq varmı?

Kifayət qədər yatmağınıza baxmayaraq özünüzü daim tükənmiş hiss edirsinizsə, həkimə müraciət etməyi düşünmək lazımdır. Daimi yorğunluğun yuxu ilə əlaqəsi olmayan çoxsaylı səbəbləri ola bilər. Nəşrin vurğuladığı kimi, simptomlardan və xəstəlik tarixçəsindən asılı olaraq həkim səbəbi müəyyənləşdirmək üçün qan analizləri və ya digər müayinələr təyin edə bilər.

Daimi yorğunluq və ya gündüz yuxululuğunun mümkün səbəbləri:

* qida maddələrinin çatışmazlığı, məsələn, D vitamini, B12 vitamini və dəmir çatışmazlığı;

* endokrin və metabolik problemlər, məsələn, hipotireoz və 2-ci tip şəkərli diabet;

* ürək-damar və ağciyər problemləri, o cümlədən ürək xəstəlikləri və xroniki obstruktiv ağciyər xəstəliyi;

* iltihabi xəstəliklər, məsələn, bağırsağın iltihabi xəstəlikləri və artrit;

* infeksion xəstəliklər, məsələn, Laym xəstəliyi;

* yuxu pozuntuları, o cümlədən yuxu apnesi və narkolepsiya;

* psixi pozuntular, məsələn, depressiya və narahatlıq.

"Xroniki yorğunluq zamanı yuxunu, əhval-ruhiyyəni və tibbi vəziyyəti qan analizləri ilə birlikdə nəzərə almaq çox vaxt vacibdir. Çünki təkcə qan analizləri yorğunluq hallarının əksəriyyətini izah etmir", deyə Breus bildirib.

Başqa sözlə, qan analizləri faydalı ipucları verə bilər, lakin bu, problemin yalnız bir hissəsidir.

"Yorğunluğa və xroniki yuxululuğa laqeyd yanaşmayın", deyə Arnuk bildirib.

Onun sözlərinə görə, bu simptomlar müalicə oluna bilən bir sıra xəstəliklərlə əlaqəli ola bilər.

Enerjini artırmaq üçün digər məsləhətlər

Gündüz yuxusu günortadan sonra yaranan enerji azalmasının öhdəsindən gəlməyin yeganə yolu deyil. Mütəxəssislər gün ərzində daha gümrah hiss etməyə kömək edə biləcək digər vərdişləri də açıqlayıblar.

Səhər işığı qəbul edin. Harris bildirir ki, səhər təbii işıq sirkadiyalı ritmi tənzimləməyə, gün ərzində ayıqlığı qorumağa və gecə yuxusunu yaxşılaşdırmağa kömək edir.

Hərəkət edin. Müntəzəm fiziki məşqlər zamanla enerji səviyyəsini və yuxunun keyfiyyətini yaxşılaşdıra bilər. Hətta qısa gəzinti və ya hərəkət etmək üçün verilən fasilə də özünüzü halsız hiss etdiyiniz zaman kömək edə bilər.

Balanslı qidalanın və kifayət qədər su için. Qida qəbulunu ötürmək, qan şəkərinin səviyyəsindəki dəyişikliklər və susuzlaşma yorğunluğa və enerji azalmasına səbəb ola bilər.

Kofeindən düzgün istifadə edin. Kofein ayıqlığı artıra bilər, lakin Breus onun günün birinci yarısında qəbul edilməsini, bütün gün ərzində yuxunun əvəzedicisi kimi istifadə edilməməsini tövsiyə edir.

Spirtli içkilərdən, xüsusilə yatmazdan az əvvəl, uzaq durun. Harris bildirir ki, spirt əvvəlcə yuxuya getməyə kömək edə bilər, lakin sonradan, bir qayda olaraq, yuxunu pozur.

Telegramda izləyin