Okeanda Yerin iqlimini tənzimləyən gizli "istilik klapanı" aşkar tapıldı
Atlantik okeanındakı axınlar sistemi əvvəllər düşünüldüyü kimi sadəcə istiliyi daşıyan "konveyer" deyil, bütün planetin temperaturunu tənzimləyən nəhəng "istilik klapanı" kimi fəaliyyət göstərir. Bu mexanizm zəifləyərsə, istilik okeanın dərinliklərində toplana və qlobal istiləşməni gücləndirə bilər.
Qaynarinfo xəbər verir ki, tədqiqat "Nature Geoscience" jurnalında dərc olunub.
Söhbət tərkib hissələrindən biri Qolfstrim olan Atlantik meridional çevriyyə sistemindən (AMOC) gedir. Kristo Beyzertin rəhbərlik etdiyi beynəlxalq alimlər qrupu, o cümlədən Vaşinqton Universitetindən Devid Bonan, üç iqlim modelindən istifadə edərək bu sistemin davranışını təhlil edib və hesablamaları Qrenlandiya və Antarktidanın buz nüvələrindən əldə edilmiş, buzlaşma dövrlərinə aid məlumatlarla müqayisə edib.
Alimlər Pleytosendə iqlimdə baş verən kəskin dəyişikliklərlə əlaqəli Dansqor-Oeşger dövrləri adlanan hadisələrə diqqət yetiriblər. Məlum olub ki, okean dövranı gücləndikdə Şimali Atlantikada suların aktiv qarışması okeandakı istiliyi atmosferə, oradan isə kosmosa ötürür. Dövran zəiflədikdə isə qarışma prosesi azalır və istilik okeanın daxilində toplanır.
Bu mexanizm keçmişdə Qrenlandiyada baş verən kəskin istiləşmələrin Antarktidada daha yavaş dəyişikliklərlə niyə müşayiət olunduğunu izah edir. Hər iki yarımkürə vahid qlobal dövrün fərqli tərəflərinə reaksiya verib.
Müəlliflər vurğulayırlar ki, əldə edilən nəticələri gələcəyə birbaşa tətbiq edərkən ehtiyatlı olmaq lazımdır. Çünki geniş dəniz buzlaqlarının mövcud olduğu buzlaşma dövrlərinin şəraiti hazırda istiləşən okeanın vəziyyətindən ciddi şəkildə fərqlənir.
Bununla belə, tədqiqat Atlantik okeanının iqlim sistemindəki roluna dair təsəvvürü dəyişir. Atlantik dövranının zəifləməsi yalnız Avropada soyuma təhlükəsi yaratmır, həm də bütövlükdə planetdə əlavə istiləşməyə səbəb ola bilər.
Atlantik okeanındakı dövran buzlaqların əriməsi və şirin su axınının artması fonunda onsuz da zəifləyir. Buna görə də alimlər onun vəziyyətini diqqətlə izləyirlər. Bu sistem Avropanın və bütün Şimal yarımkürəsinin iqliminə, o cümlədən yağıntı və temperatur rejiminə təsir göstərir.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 105 Tarix: 14 sentyabr 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşRusiyanın ordu komandanı Sergey Milçakov öldürüldü
Rusiya ordusunun 51-ci ümumqoşun ordusunun komandanı, general-leytenant Sergey Milçakovun Ukraynanın Donetskdə Rusiya qüvvələrinin komanda məntəqəsinə endirdiyi zərbə nəticəsində öldüyü bildirilir. xəbər verir ki, bu barədə bir sıra Rusiya və Ukrayna mediası və "Atesh" partizan hərəkatı məluma
19:45 163 Alimlər kainatın nə vaxt sona çatacağını proqnozlaşdırdı
Alimlər kainatın sonunun nə vaxt baş verə biləcəyini hesablayıblar. Nəticələr Kornell Universiteti, Şanxay Tsyaotun Universiteti və digər elmi müəssisələrin tədqiqatçıları tərəfindən əldə edilib. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Mirror" yazıb. Tədqiqata görə, NASA ekspertlərinin də dəstəklədiy
23:15 1 Bu ölkədə eynicinsli cütlüklər övladlıq götürə biləcək
Macarıstanın Baş naziri Peter Magyar ölkənin sosial və ailə siyasətində kəskin dönüş yaradacaq vacib qərarı bəyan edib. Baş nazirin açıqlamasına görə, Macarıstan hökuməti eyni cinsli cütlüklərin uşaq övladlığa götürməsi ilə bağlı indiyədək tətbiq edilən hüquqi məhdudiyyətləri tamamilə aradan qaldırır
20:15 138 "Hazırda üçillik bakalavr məsələsi müzakirə olunur" - Emin Əmrullayev
"Hazırda gündəmdə 12 illik təhsilə keçidlə bağlı məsələ yoxdur. Strategiyada bu nəzərdə tutulub, yazılıb, ama yaxın aylarda belə bir keçid nəzərdə tutulmayıb". "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bunu elm və təhsil naziri Emin Əmrullayev yeni tədris ilinə dair keçirdiyi mətbuat konfransınd
16:47 174 Rusiya Polşa ərazisinə hücum edə bilər - Tusk
Polşa Rusiyanın yaxın həftələrdə ölkə ərazisinə zərbələr endirə biləcəyini istisna etmir. xəbər verir ki, bunu Polşanın Baş naziri Donald Tusk deyib. "Qarşıdakı həftələr və aylarda Rusiyanın fəallığının əhəmiyyətli dərəcədə artacağı gözlənilir. Təəssüf ki, bu eskalasiyanın bizim ərazimizə də yayıl
21:45 85 Sabah bu ərazilərdə qaz olmayacaq
Sabah paytaxtın bəzi ərazilərində qaz olmayacaq. BİG.AZ xəbər verir ki, bu barədə "Azəriqaz" İB məlumat yayıb. Belə ki, təmir-quraşdırma işləri ilə əlaqədar sabah saat 10:00-dan işlər yəkunlaşanadək Yasamal rayonunun M. İbrahimov, L.Tolstoy, B. Səfəroğlu, D. Əliyeva, H. Aslanov, Ə. Quliyev
20:30 145 Polşa MN: Hərbçilərə hava məkanını pozan bütün obyektləri vurmaq hüququ verilib
Polşa hərbçiləri ölkənin hava məkanını pozan bütün obyektləri vurmaq hüququna malikdir. Bunu Polşanın müdafiə nazirinin müavini Sezari Tomçik TVN24 telekanalının efirində deyib. Onun sözlərinə görə, belə hallarda Polşa Operativ Komandanlığının rəhbəri hər dəfə əvvəlcədən icazə verilməsi barədə əmr imzalayır
20:45 117 "Bəy Mamed" yaşayış kompleksinin həyətini hasarlayıb özünə villa tikdirir" (FOTO)
Səbail rayonu Əhəd Yaqubov küçəsi 17 ünvanında yerləşən "Ulubəy" MTK şirkətinin inşa etdiyi "Yeni Şəhər" yaşayış kompleksinin sakinləri yaşadıqları ərazidə çoxsaylı problemlərin olduğunu bildirirlər. Qaynarinfo xəbər verir ki, "Qafqazinfo"ya kollektiv şəkildə müraciət edə
17:30 201 İlk dərs günü hava necə olacaq?
Sentyabrın 15-də havanın 34 dərəcə isti olacağı gözlənilir. xəbər verir ki, bu barədə Milli Hidrometeorologiya Xidməti məlumat yayıb. Bakıda və Abşeron yarımadasında hava şəraitinin dəyişkən buludlu olacağı, əsasən yağmursuz keçəcəyi gözlənilir. Gecə bəzi yerlərdə zəif duman olacaq. Cənub-şərq küləy
12:41 199 
