Okeanda Yerin iqlimini tənzimləyən gizli "istilik klapanı" aşkar tapıldı
Atlantik okeanındakı axınlar sistemi əvvəllər düşünüldüyü kimi sadəcə istiliyi daşıyan "konveyer" deyil, bütün planetin temperaturunu tənzimləyən nəhəng "istilik klapanı" kimi fəaliyyət göstərir. Bu mexanizm zəifləyərsə, istilik okeanın dərinliklərində toplana və qlobal istiləşməni gücləndirə bilər.
Qaynarinfo xəbər verir ki, tədqiqat "Nature Geoscience" jurnalında dərc olunub.
Söhbət tərkib hissələrindən biri Qolfstrim olan Atlantik meridional çevriyyə sistemindən (AMOC) gedir. Kristo Beyzertin rəhbərlik etdiyi beynəlxalq alimlər qrupu, o cümlədən Vaşinqton Universitetindən Devid Bonan, üç iqlim modelindən istifadə edərək bu sistemin davranışını təhlil edib və hesablamaları Qrenlandiya və Antarktidanın buz nüvələrindən əldə edilmiş, buzlaşma dövrlərinə aid məlumatlarla müqayisə edib.
Alimlər Pleytosendə iqlimdə baş verən kəskin dəyişikliklərlə əlaqəli Dansqor-Oeşger dövrləri adlanan hadisələrə diqqət yetiriblər. Məlum olub ki, okean dövranı gücləndikdə Şimali Atlantikada suların aktiv qarışması okeandakı istiliyi atmosferə, oradan isə kosmosa ötürür. Dövran zəiflədikdə isə qarışma prosesi azalır və istilik okeanın daxilində toplanır.
Bu mexanizm keçmişdə Qrenlandiyada baş verən kəskin istiləşmələrin Antarktidada daha yavaş dəyişikliklərlə niyə müşayiət olunduğunu izah edir. Hər iki yarımkürə vahid qlobal dövrün fərqli tərəflərinə reaksiya verib.
Müəlliflər vurğulayırlar ki, əldə edilən nəticələri gələcəyə birbaşa tətbiq edərkən ehtiyatlı olmaq lazımdır. Çünki geniş dəniz buzlaqlarının mövcud olduğu buzlaşma dövrlərinin şəraiti hazırda istiləşən okeanın vəziyyətindən ciddi şəkildə fərqlənir.
Bununla belə, tədqiqat Atlantik okeanının iqlim sistemindəki roluna dair təsəvvürü dəyişir. Atlantik dövranının zəifləməsi yalnız Avropada soyuma təhlükəsi yaratmır, həm də bütövlükdə planetdə əlavə istiləşməyə səbəb ola bilər.
Atlantik okeanındakı dövran buzlaqların əriməsi və şirin su axınının artması fonunda onsuz da zəifləyir. Buna görə də alimlər onun vəziyyətini diqqətlə izləyirlər. Bu sistem Avropanın və bütün Şimal yarımkürəsinin iqliminə, o cümlədən yağıntı və temperatur rejiminə təsir göstərir.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 854 Tarix: 14 sentyabr 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşYeni doğulanların ehtiyacları qarşılanacaq - AÇIQLAMA
Azərbaycanda ailələrə və uşaqlara göstərilən sosial dəstək artırılır. Yeni dəyişikliklərə əsasən, uşağın doğulmasına görə birdəfəlik müavinət 600 manatdan 1 500 manata, 3 yaşınadək uşağa qulluq üçün aylıq müavinət isə 37,58 manatdan 100 manata çatdırılacaq. "Uşağın doğulmasına görə verilən birdəfəli
16:16 236 Türkiyədən gətirilən yükdə bəyan edilməyən mallar aşkarlanıb
Tovuz Gömrük İdarəsi əməkdaşlarının həyata keçirdikləri tədbirlər nəticəsində bəyan olunmadan gömrük sərhədindən keçirilməyə cəhd göstərilən tibb sahəsində istifadə olunan mallar aşkar edilib. "APA-Economics" bu barədə Dövlət Gömrük Komitəsinə istinadən xəbər verir. İdarənin "Qırmızı Körpü"
20:15 1 İntensiv yağış yağacaq
Noyabrın 6-da ölkə ərazisində gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb. Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən -a verilən məlumata görə, Bakıda və Abşeron yarımadasında bəzi yerlərdə arabir yağış yağacağı gözlənilir. Gecə yarımadanın ayrı-ayrı yerlərində qısamüddətli intensiv olacağı, şimşək çaxacağı ehtimal
14:06 240 Zəfər - xalqın yaddaşına, tarixə və gələcəyə yazılan qələbə
Bəzən tarix elə bir səhifə açır ki, onu oxumaq üçün təkcə yaddaş deyil, ürək də lazımdır. Elə bir səhifə ki, orada illərin həsrəti, anaların göz yaşları, şəhidlərin qanı, əsgərlərin igidliyi və bütöv bir xalqın sarsılmaz iradəsi bir-birinə qarışır. Azərbaycan xalqının Zəfər tarixi də belə yazıldı. B
11:40 208 Məzuniyyətə çıxmaq məcburi olacaq
Əmək məzuniyyətinin minimum müddəti ilə bağlı qanunvericiliyə dəyişiklik olunur. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu, Əmək Məcəlləsinə təklif edilən dəyişiklikdə öz əksini tapıb. Layihəyə əsasən, əmək məzuniyyətinin minimum müddətinin (21 təqvim günü) kompensasiya ilə əvəz olunması qadağan edilir
15:22 218 Dövlət Bayrağı Günü - ölkəmiz üçün ən tarixi günlərdən biri
Dövlətimizin üçrəngli bayrağı Azərbaycan suverenliyinin və müstəqilliyinin rəmzidir. Bayraq tarixən hər bir xalq üçün müqəddəs olub. İnsanlar öz dövlətlərinin bayraqlarına həmişə ehtiramla yanaşıblar. Ona görə də, bayraq insanlar, xalqlar üçün həmişə müqəddəs hesab edilib. Bu mənada ölkəmizdə Dövlə
12:14 212 ABŞ-da demokratların planı: Ukraynaya yardım və Rusiyaya yeni sanksiyalar
ABŞ-da keçirilən ara seçkilərdə qələbə qazanan Demokratlar Partiyası Ukraynaya hərbi yardımların bərpasını və Rusiyaya qarşı yeni sanksiyaların hazırlanmasını planlaşdırır. xəbər verir ki, bu barədə "Reuters" agentliyi məlumat yayıb. Agentliyin məlumatına görə, Konqresin hər iki palatasınd
10:45 242 Azərbaycanda ilk dəniz milli parkı yaradılacaq
Azərbaycanda ilk dəniz milli parkının yaradılması istiqamətində işlərə başlanılıb, xəritələşmə işləri artıq yekunlaşıb. "Trend"ə istinadən xəbər verir ki, bu fikirləri Bakıda keçirilən Birinci Azərbaycan Regional Akvakultura Forumunun "Xəzərdən təsərrüfata: Balıq ehtiyatlarının qorunmasınd
15:50 179 Soğanı kartofla bir yerdə saxlamayın: nəticəsi sizi TƏƏCCÜBLƏNDİRƏCƏK
Mətbəxdə ən çox istifadə olunan tərəvəzlərdən olan soğan və kartofu eyni yerdə saxlamaq rahat görünsə də, bu vərdiş onların daha tez xarab olmasına səbəb ola bilər. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, soğan və kartof eyni yeşikdə saxlanıldıqda ayrı-ayrılıqda saxlanılan məhsullarla müqayisədə dah
18:15 1 
