"Azərbaycanın ŞƏT üçün əsas üstünlüklərindən biri onun əlverişli coğrafi mövqeyidir" - millət vəkili Ülviyyə Həmzəyeva

"Prezident İlham Əliyevin Bişkekdə Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının (ŞƏT) sammitində iştirakı Azərbaycanın Avrasiya məkanında artan siyasi və iqtisadi rolunu bir daha nümayiş etdirir. ŞƏT geniş coğrafiyanı və dünyanın mühüm siyasi-iqtisadi güc mərkəzlərini bir araya gətirən böyük beynəlxalq platformadır. Azərbaycanın bu təşkilatla əlaqələrinin inkişafı ölkəmiz üçün yeni əməkdaşlıq və tərəfdaşlıq imkanları yaradır". Bu fikirləri millət vəkili Ülviyyə Həmzəyeva BiG.AZ-a açıqlamasında bildirib.

Onun sözlərinə görə, 2026-cı ildə 25 illiyini qeyd edən ŞƏT 2001-ci ildə Çin, Rusiya, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Tacikistan və Özbəkistan tərəfindən yaradılıb: "Bu gün təşkilata 10 dövlət üzvdür. ŞƏT ümumilikdə 36 milyon kvadratkilometr ərazini və 3,4 milyarddan çox insanı əhatə edir. Təşkilatın gündəliyinə təhlükəsizlik, terrorizm və transmilli cinayətkarlıqla mübarizə ilə yanaşı, iqtisadiyyat, energetika, nəqliyyat, investisiya, elm, təhsil və digər sahələr də daxildir.

Azərbaycan 2015-ci ildən ŞƏT-in dialoq tərəfdaşıdır. 2025-ci ildə qəbul edilən qərarla Azərbaycanın təşkilatdakı statusu "ŞƏT tərəfdaşı" kimi müəyyənləşdirilib. Prezident İlham Əliyevin ŞƏT sammitlərində və "ŞƏT+" formatında fəal iştirakı Azərbaycanın bu platformaya verdiyi əhəmiyyəti göstərir.

Azərbaycanın ŞƏT üçün əsas üstünlüklərindən biri onun əlverişli coğrafi mövqeyidir. Ölkəmiz Avropa ilə Asiyanın kəsişməsində yerləşir və Xəzər dənizinə çıxışı var. Bu mövqe Azərbaycanı Mərkəzi Asiya, Cənubi Qafqaz, Türkiyə və Avropa arasında mühüm bağlantı ölkəsinə çevirir.

Orta Dəhliz, Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu və "Şimal-Cənub" Beynəlxalq Nəqliyyat Dəhlizi Azərbaycanın regional əhəmiyyətini daha da artırır. Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanının illik yükaşırma gücü hazırda 15 milyon ton və 100 min TEU təşkil edir. Gələcəkdə bu göstəricinin 25 milyon ton və 500 min TEU-ya çatdırılması nəzərdə tutulur.

Enerji sahəsində də Azərbaycanın rolu böyükdür. Təxminən 3500 kilometr uzunluğunda olan Cənub Qaz Dəhlizi Azərbaycan qazını Gürcüstan və Türkiyə üzərindən Avropaya çatdırır. 2025-ci ildə bu dəhliz vasitəsilə Avropa İttifaqı ölkələrinə 12,5 milyard kubmetr təbii qaz tədarük edilib. Bu, Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyindəki rolunu daha da gücləndirir.

ŞƏT ölkələri Azərbaycan üçün eyni zamanda mühüm iqtisadi tərəfdaşlardır. 2025-ci ildə Azərbaycanın xarici ticarət dövriyyəsi 48,9 milyard dollar olub. Xarici ticarətdə Rusiya 10 faiz, Çin 9,9 faiz, Özbəkistan 1,6 faiz, Qazaxıstan 1,4 faiz, İran isə 1,3 faiz paya malik olub. Bu göstəricilər Asiya ölkələri ilə iqtisadi əlaqələrin Azərbaycan üçün artan əhəmiyyətini göstərir.

Azərbaycanın ŞƏT ölkələri ilə əməkdaşlığı yalnız ticarətlə məhdudlaşmır. Nəqliyyat, logistika, energetika, investisiya, sənaye və qeyri-neft sektorunda əməkdaşlığın genişləndirilməsi üçün böyük imkanlar mövcuddur. Azərbaycanın Orta Dəhlizdəki mövqeyi və Xəzər üzərindən Avropaya çıxış imkanları ŞƏT ölkələrinin istehsal və ixrac potensialı ilə birləşdikdə yeni iqtisadi əlaqələrin yaranmasına şərait yarada bilər.

Azərbaycanın Qırğızıstan və digər Mərkəzi Asiya ölkələri ilə münasibətlərinin inkişafı, həmçinin Çinlə strateji tərəfdaşlığın dərinləşməsi bu prosesin mühüm hissəsidir. Cənubi Qafqazda sülh və sabitliyin möhkəmlənməsi də yeni nəqliyyat və iqtisadi layihələrin həyata keçirilməsi üçün əlavə imkanlar yaradır.

Azərbaycanın ŞƏT ilə əlaqələri yalnız diplomatik tərəfdaşlıqdan ibarət deyil. Bu əməkdaşlıq ölkəmizin təhlükəsizlik, iqtisadi inkişaf, enerji və nəqliyyat maraqlarına uyğun gəlir. Azərbaycanın əsas üstünlüyü böyük dövlətlərlə rəqabət aparmaq deyil, onları Avropa bazarları ilə birləşdirən mühüm nəqliyyat və enerji qovşağı kimi öz mövqeyindən səmərəli istifadə etməkdir. Prezident İlham Əliyevin fəal xarici siyasəti və Azərbaycanın əlverişli coğrafi mövqeyi ölkəmizin Avrasiya məkanında əhəmiyyətini daha da artırır".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin