Johnson & Johnson-un məhkəmə razılaşması: İstehlakçıları qiymət artımı gözləyirmi? - İQTİSADÇIDAN AÇIQLAMA

Dünyanın ən tanınmış səhiyyə və şəxsi gigiyena məhsulları istehsalçılarından olan Johnson & Johnson illərdir davam edən talk əsaslı məhsulların xərçəngə səbəb olması iddiaları ilə bağlı məhkəmə çəkişməsində mühüm addım atıb. Reuters-in yaydığı məlumata görə, şirkət ABŞ-da on minlərlə iddianı həll etmək üçün 5,5 milyard dollarlıq razılaşma təklif edib. Şirkət iddiaları qəbul etmədiyini bildirsə də, uzun sürən hüquqi prosesə son qoymaq məqsədilə bu addımı atdığını açıqlayıb. Razılaşmanın qüvvəyə minməsi üçün iddiaçıların böyük əksəriyyətinin onu qəbul etməsi tələb olunur. Bu qərar həm investorlar, həm də istehlakçılar arasında yeni müzakirələrə səbəb olub. Ekspertlər belə böyük həcmdə təzminat ödənişinin şirkətin gələcək maliyyə siyasətinə necə təsir edəcəyini, xüsusilə də müxtəlif ölkələrdə satılan dərman və şəxsi gigiyena məhsullarının qiymətlərində artıma gətirib-gətirməyəcəyini müzakirə edirlər.

Bəs görəsən, Johnson & Johnson bu itkiləri kompensasiya etmək üçün məhsullarının qiymətlərini bahalaşdıra bilərmi? Bu addımın Azərbaycan bazarında satılan məhsullara təsir ehtimalı varmı?
Mövzu ilə bağlı Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, nəzəri baxımdan belə bir ehtimal mövcuddur, lakin bunun mütləq baş verəcəyini söyləmək düzgün olmaz. Onun sözlərinə görə, böyük beynəlxalq şirkətlər məhkəmə təzminatları, inflyasiya, istehsal xərcləri və valyuta riskləri kimi əlavə maliyyə yükü ilə üzləşdikdə, bəzən bu xərclərin bir hissəsini məhsul qiymətlərinə yansıtmağa çalışırlar: "Lakin bu qərar təkcə təzminatın həcmi ilə müəyyənləşmir. Johnson & Johnson kimi qlobal şirkət minlərlə adda məhsul istehsal edir və müxtəlif bazarlarda güclü rəqabətlə üz-üzədir. Əgər qiymətləri kəskin şəkildə artırarsa, istehlakçılar alternativ brendlərə üz tuta bilərlər. Buna görə də şirkətlər adətən belə maliyyə yüklərini təkcə qiymət artımı hesabına deyil, həm də xərclərin optimallaşdırılması, istehsalın səmərəliliyinin artırılması və digər maliyyə mexanizmləri hesabına kompensasiya etməyə çalışırlar.

Azərbaycan bazarına gəldikdə isə, burada satılan Johnson & Johnson məhsullarının qiymətinə yalnız şirkətin qlobal qərarları deyil, həm də idxal xərcləri, valyuta məzənnəsi, logistika, gömrük rüsumları və yerli distribütorların qiymət siyasəti təsir göstərir. Buna görə də ABŞ-də ödənilən təzminatın avtomatik olaraq Azərbaycanda satılan məhsulların bahalaşmasına səbəb olacağını demək mümkün deyil.

Digər tərəfdən, qeyd etmək lazımdır ki, söhbət əsasən talk əsaslı məhsullarla bağlı uzun illər davam edən məhkəmə çəkişmələrinin həlli üçün təklif olunan təxminən 5,5 milyard dollarlıq razılaşmadan gedir. Şirkət iddiaları qəbul etmədiyini bildirsə də, uzunmüddətli məhkəmə proseslərini başa çatdırmaq məqsədilə bu razılaşmaya gedib.

Nəticə etibarilə, qiymət artımı ehtimalını tam istisna etmək olmaz. Ancaq belə bir qərarın yalnız təzminat ödənişindən qaynaqlandığını söyləmək doğru olmaz. Əgər gələcəkdə Johnson & Johnson məhsullarının qiymətində artım baş versə, bunun arxasında təzminatla yanaşı istehsal, logistika, inflyasiya və bazar şəraiti kimi digər iqtisadi amillər də rol oynayacaq".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin