"ABŞ-Rusiya münasibətlərinin yaxın perspektivdə tam normallaşması real görünmür" - BƏHRUZ QULİYEV

"ABŞ ilə Rusiya arasında münasibətlər uzun illərdir ki, strateji rəqabət müstəvisində formalaşır və hazırkı mərhələdə də bu xəttin qısa müddətdə dəyişəcəyini gözləmək doğru olmaz. Sergey Lavrovla Marko Rubionun görüşü, ilk növbədə, tərəflər arasında dialoq kanallarının açıq saxlanılması baxımından əhəmiyyətlidir. Belə görüşlər münasibətlərin normallaşdığı anlamına gəlmir. Əksinə, böyük dövlətlər ən gərgin dövrlərdə belə təmasları davam etdirirlər ki, mümkün riskləri idarə edə və birbaşa toqquşma ehtimalını minimuma endirə bilsinlər." Bu fikirləri Səs qəzetinin baş redaktoru, siyasi ekspert Bəhruz Quliyev BiG.AZ-a açıqlamasında deyib.
Ekspert bildirib ki, NATO sammitindən sonra ABŞ-ın Ukraynaya hərbi və maliyyə dəstəyini artırması Vaşinqtonun strateji kursunda ciddi dəyişiklik olmadığını göstərdi. ABŞ Rusiyanın Ukraynadakı hərbi imkanlarını məhdudlaşdırmaq siyasətini davam etdirir. Digər tərəfdən, Rusiyanın İranla hərbi-texniki və təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığını davam etdirməsi, bəzi media orqanlarında Moskvanın Tehrana kəşfiyyat məlumatları ötürdüyü barədə iddiaların yayılması da onu göstərir ki, tərəflər danışıqlar aparsalar da, öz geosiyasi maraqlarından geri çəkilmirlər. Belə xəbərlərin bir hissəsi rəsmi şəkildə təsdiqlənməsə də, ümumi mənzərə dəyişmir. Belə görünür ki, hər iki dövlət paralel olaraq həm dialoq aparır, həm də rəqabət siyasətini davam etdirir.

"Hesab edirəm ki, ABŞ-Rusiya münasibətlərinin yaxın perspektivdə tam normallaşması real görünmür. Ən çox ehtimal olunan ssenari "idarə olunan rəqabət" modelidir. Yəni tərəflər bir-birinə qarşı siyasi, iqtisadi və hərbi təzyiq alətlərindən istifadə edəcək, eyni zamanda müəyyən məsələlər üzrə danışıqları da davam etdirəcəklər. Strateji sabitlik, nüvə təhlükəsizliyi, regional münaqişələr və məhbus mübadiləsi kimi mövzularda dialoq mümkündür, lakin Ukrayna məsələsində fundamental fikir ayrılığı qalmaqdadır.

Buna görə də Lavrov-Rubio görüşünü ABŞ-Rusiya münasibətlərində dönüş nöqtəsi kimi qiymətləndirmək düzgün olmaz. Bu, daha çox gərginliyin idarə olunmasına xidmət edən diplomatik təmasdır. Hazırkı beynəlxalq reallıq göstərir ki, Vaşinqton da, Moskva da qarşı tərəfin mövqeyini dəyişməkdən daha çox, öz strateji maraqlarını maksimum dərəcədə təmin etməyə çalışır.

Düşünürəm ki, yaxın dövrdə ABŞ və Rusiya arasında münasibətlərdə müəyyən taktiki yumşalmalar müşahidə oluna bilər. Lakin bu, strateji rəqabətin sona çatacağı anlamına gəlmir. Əksinə, dünya siyasətində formalaşan yeni güc balansı göstərir ki, dialoq və qarşıdurma bundan sonra da paralel şəkildə davam edəcək və beynəlxalq münasibətlər sisteminin əsas xüsusiyyətlərindən biri olaraq qalacaq." - deyə, B.Quliyev əlavə edib.

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin