Nağdsız ödənişlər kölgə iqtisadiyyatını azalda bilərmi? - İQTİSADÇIDAN AÇIQLAMA

Son illərdə Azərbaycanda nağdsız ödənişlərin həcmi sürətlə artır. Bank kartları, mobil tətbiqlər və QR kod vasitəsilə ödənişlər gündəlik həyatın ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Dövlət də nağdsız hesablaşmaların genişləndirilməsi istiqamətində müxtəlif təşviq mexanizmləri tətbiq edir.

Bu dəyişikliklər fonunda nağdsız ödənişlərin maliyyə əməliyyatlarının şəffaflığına və kölgə iqtisadiyyatının həcminin azalmasına təsiri yenidən müzakirə olunur. Bəs nağdsız hesablaşmaların genişlənməsi qeyri-rəsmi iqtisadi fəaliyyətin qarşısını almaq üçün kifayət edirmi, yoxsa bunun üçün əlavə mexanizmlərə də ehtiyac var?

Mövzu ilə bağlı iqtisadçı Ağa Məmmədov BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, nağdsız ödənişlərin genişlənməsi kölgə iqtisadiyyatının azalmasına müsbət təsir göstərən əsas amillərdən biridir. Çünki elektron ödənişlər bütün maliyyə əməliyyatlarının rəqəmsal izini yaradır və gəlirlərin gizlədilməsi imkanlarını əhəmiyyətli dərəcədə məhdudlaşdırır. Onun sözlərinə görə, bu, vergi uçotunun daha dəqiq aparılmasına, dövriyyənin şəffaflaşmasına və dövlət büdcəsinə daxilolmaların artmasına şərait yaradır: "Bununla belə, təkcə nağdsız ödənişlərin artması kölgə iqtisadiyyatını tam aradan qaldırmır. Bunun üçün sahibkarlıq mühitinin yaxşılaşdırılması, vergi inzibatçılığının təkmilləşdirilməsi, elektron qəbz sisteminin geniş tətbiqi və qeyri-rəsmi məşğulluğun azaldılması istiqamətində kompleks tədbirlərin həyata keçirilməsi vacibdir. Vətəndaşların nağdsız ödənişlərə inamının artırılması, POS-terminalların əlçatanlığının genişləndirilməsi və xidmət haqlarının minimum səviyyədə saxlanılması da bu prosesə müsbət təsir göstərən mühüm amillərdir.

Nəticə etibarilə, nağdsız ödənişlərin geniş yayılması kölgə iqtisadiyyatının həcmini azaltmaq üçün güclü vasitələrdən biridir. Lakin bunun davamlı nəticə verməsi üçün iqtisadi və institusional islahatlarla paralel şəkildə həyata keçirilməsi daha effektiv hesab olunur".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin