ABŞ-Səudiyyə Ərəbistanı nüvə sazişi: Yaxın Şərqdə nələr dəyişəcək? - POLİTOLOQDAN AÇIQLAMA

ABŞ və Səudiyyə Ərəbistanı arasında mülki nüvə enerjisi sahəsində əməkdaşlığı nəzərdə tutan yeni saziş beynəlxalq gündəmin əsas mövzularından birinə çevrilib. Məlumata görə, razılaşma Səudiyyə Ərəbistanına ABŞ şirkətlərinin dəstəyi ilə nüvə energetikası proqramını inkişaf etdirmək imkanı yaradır. Bununla yanaşı, sazişdə uranın zənginləşdirilməsi ilə bağlı bəzi məhdudiyyətlərin yer almaması nüvə silahlarının yayılması riskinə dair narahatlıqları artırıb.

Sənədin yaxın günlərdə ABŞ Konqresinə təqdim ediləcəyi və ciddi müzakirələrə səbəb olacağı gözlənilir. Yaranan vəziyyət fonunda ekspertlər hesab edirlər ki, ABŞ-Səudiyyə Ərəbistanı nüvə əməkdaşlığı təkcə iki ölkə arasındakı münasibətlərə deyil, həm də Yaxın Şərqdə təhlükəsizlik balansına, xüsusilə İranla bağlı geosiyasi proseslərə təsir göstərə bilər.

Mövzu ilə bağlı politoloq Rəsul Tağıyev BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, ABŞ ilə Səudiyyə Ərəbistanı arasında nüvə energetikası sahəsində əməkdaşlıq haqqında saziş təkcə iqtisadi və enerji layihəsi kimi qiymətləndirilməməlidir. Onun sözlərinə görə, bu addım Yaxın Şərqdə dəyişən geosiyasi balansın tərkib hissəsidir: "Vaşinqton bir tərəfdən regiondakı əsas müttəfiqlərindən biri ilə strateji əlaqələri gücləndirməyə, digər tərəfdən isə İranın təsir imkanlarını balanslaşdırmağa çalışır. Sazişin mülki nüvə enerjisi məqsədi daşıdığı bildirilsə də, onun region ölkələri tərəfindən necə qəbul ediləcəyi böyük əhəmiyyət kəsb edir. İran və digər regional aktorlar bu əməkdaşlığı təhlükəsizlik prizmasından qiymətləndirə bilər ki, bu da yeni siyasi gərginliklərə səbəb ola bilər.

Digər tərəfdən, ABŞ üçün bu razılaşma Yaxın Şərqdə təsir imkanlarını qorumaq və enerji, texnologiya sahələrində əməkdaşlığı genişləndirmək baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır. Qarşıdakı dövrdə sazişin şərtləri və icra mexanizmi həm beynəlxalq təşkilatlar, həm də region dövlətləri tərəfindən diqqətlə izlənəcək".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin