"Kreml nəzarəti itirir, iqtisadiyyat laxlayır" - "Ölkə 30 il geriyə qayıdır..."

Ukrayna PUA-larının ardıcıl zərbələri nəticəsində Rusiyanın neft emalı sənayesi iflic vəziyyətinə düşüb. Ölkədə yaranan dözülməz yanacaq böhranı fonunda Rusiya Prezidenti Vladimir Putin hökumətlə növbəti təcili iclasını keçirib. Toplantıda daxili bazarda benzin qıtlığını aradan qaldırmaq üçün ölkədə şəbəkə şəklində "mini-NEZ"lərin (mini neft emalı zavodları) tikilməsi qərara alınıb. Putinin fikrincə, Ukrayna dronlarının belə kiçik obyektləri hədəf alması daha çətin olacaq.

Baş nazirin müavini Aleksandr Novak artıq dizel yanacağının ixracına qadağa qoyulduğunu və xaricdən neft məhsullarının idxalına başlanılacağını bildirsə də, daxili bazarda vəziyyət fəlakətlidir. Rusiyanın 5 regionunda avtomobillərin dövlət nömrə nişanlarına görə benzin satışı limitlənib. Yanaqdoldurma məntəqələrində uzun növbələr yaranıb, bəzi yerlərdə benzinin litri fantastik qiymətə - 380 rubla qədər yüksəlib. Böhranın əsas səbəbi Ukrayna dronlarının Rusiyanın neft emalı gücünün 85%-ni sıradan çıxarması və son olaraq iyulun 6-da ölkənin ən nəhəng zavodu olan Omsk NEZ-ni vurmasıdır.

"AzPolitika" xəbər verir ki, sahə ekspertləri və analitiklər Putinin bu qərarını Rusiyanın 30 il geriyə - xaotik 90-cı illərə qayıtması kimi qiymətləndirirlər.

Neft-qaz sahəsi üzrə analitik Boris Aronşteyn bildirir ki, "mini-NEZ" ideyası vaxtilə Çeçenistanda əhalinin xam nefti oğurlayıb kustar üsulla emal etdiyi 90-cı illərin kriminal irsidir: "Bu kiçik zavodların ikincili emal (katalitik hidrokrekkinq, izomerizasiya) texnologiyası yoxdur. Onlar keyfiyyətli Aİ-92, Aİ-95 və ya Aİ-100 markalı benzin istehsal edə bilməzlər, yalnız mazut və bitum verirlər. Onların ümumi emala töhfəsi maksimum 5-10% ola bilər, lakin emal dərinliyi çox aşağı olduğundan milyonlarla ton neft havaya sovrulacaq. Rusiya son 10 ildə emal dərinliyini 84%-ə qaldırmışdı, indi isə 30 il geriyə addımlayır. Mən təsəvvür edə bilmirəm ki, xarici markalı avtomobillər bu kustar zavodların istehsal edəcəyi 'pramoqon' (təmizlənməmiş ibtidai benzin) ilə necə işləyəcək. Bu qərar həm neft sənayesini, həm də avtomobil sənayesini məhv edəcək".

Siyasi şərhçi Ruslan Aysin isə qeyd edir ki, Putinin bu problemi açıq etiraf etməsi böhranın katastrofik miqyasından xəbər verir.

Onun sözlərinə görə, vahid yanacaq bazarının parçalanması Putinin əsas dayağı olan "Rosneft" kimi nəhəng korporasiyaların gəlirlərini vuracaq və Kremlin idarəetmə rıçaqlarını zəiflədəcək: "2000-ci illərdən bəri qurulan 'enerji superdövləti' imici rəsmi olaraq çökür. Yanacaq böhranı logistika xərclərini kəskin artıracaq, bu isə ölkədəki bütün məhsul və xidmətlərin qiymətini qaldıracaq. Hazırda yay mövsümüdür, kənd təsərrüfatında biçin vaxtıdır və yanacağa tələbat pik həddədir. Dünyanın ən böyük ölkəsi olan Rusiya logistika hesabına bir arada qalırdı, indi bu zəncir qırılır və hər region öz başının çarəsinə baxmalı olacaq".

Rusiya daxilində bu panika yaşandığı bir vaxtda, ABŞ Dövlət katibi Marko Rubio Ukraynanın Rusiyanın daxilinə endirdiyi zərbələrin real sülh danışıqlarını yaxınlaşdırdığını bəyan edib. Üstəlik, NATO-nun Ankara sammiti çərçivəsində Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski ilə görüşən Donald Tramp ABŞ-ın Kiyevə "Patriot" sistemləri üçün raket istehsalı lisenziyası verməyi planlaşdırdığını təsdiqləyib. Bu isə o deməkdir ki, Ukraynanın zərbə və müdafiə imkanları daha da artacaq, Rusiyanın enerji infrastrukturuna təzyiq isə davam edəcək.

Telegramda izləyin