Azərbaycan bankları niyə süni intellektə keçidə tələsmir? - İQTİSADÇIDAN AÇIQLAMA

Son illər süni intellekt bank sektorunda ən sürətlə tətbiq olunan texnologiyalardan birinə çevrilib. Dünyanın aparıcı bankları müştəri xidmətlərinin təkmilləşdirilməsi, dələduzluq hallarının aşkarlanması, kredit risklərinin qiymətləndirilməsi və əməliyyatların avtomatlaşdırılması üçün bu texnologiyadan geniş istifadə edirlər.

Azərbaycanda isə bəzi banklar rəqəmsallaşma istiqamətində addımlar atsalar da, süni intellektin genişmiqyaslı tətbiqi hələ də arzu olunan səviyyədə deyil. Bəs yerli bankların bu sahədə ehtiyatlı davranmasının əsas səbəbləri nələrdir?
Mövzu ilə bağlı Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, Azərbaycanda bankların süni intellekt texnologiyalarına maraq göstərmədiyini demək tam doğru olmaz. Onun sözlərinə görə, son illərdə bəzi banklar müştəri xidmətləri, chatbotlar, fırıldaqçılığın aşkarlanması, kredit risklərinin qiymətləndirilməsi və daxili proseslərin avtomatlaşdırılması kimi istiqamətlərdə süni intellekt elementlərindən istifadə etməyə başlayıblar: "Sadəcə, bu proses inkişaf etmiş ölkələrlə müqayisədə daha yavaş gedir və genişmiqyaslı deyil. Bunun bir neçə səbəbi var. İlk növbədə, süni intellektin tətbiqi ciddi maliyyə yatırımları tələb edir. Təkcə proqram təminatının alınması kifayət etmir, eyni zamanda yüksək hesablama infrastrukturu, keyfiyyətli məlumat bazası, kibertəhlükəsizlik sistemləri və bu sahədə ixtisaslaşmış kadrlar lazımdır. Azərbaycan banklarının əksəriyyəti isə bu investisiyaların qısa müddətdə geri dönüşünə ehtiyatla yanaşır.

Digər mühüm amil məlumatların keyfiyyəti və həcmi ilə bağlıdır. Süni intellekt sistemləri səmərəli işləmək üçün böyük həcmdə dəqiq və strukturlaşdırılmış məlumatlara ehtiyac duyur. Məlumat bazalarının tam inteqrasiya olunmaması və məlumatların emalında müəyyən çətinliklər texnologiyanın imkanlarından tam istifadə etməyə mane ola bilər.

Tənzimləyici mühit də müəyyən rol oynayır. Maliyyə sektoru yüksək səviyyədə nəzarət olunan sahədir və banklar yeni texnologiyaların tətbiqi zamanı məlumatların məxfiliyi, kibertəhlükəsizlik, alqoritmlərin şəffaflığı və hüquqi məsuliyyət kimi məsələləri nəzərə almağa məcburdurlar. Bu da yeniliklərin tətbiqini daha ehtiyatlı və mərhələli edir.

Bununla yanaşı, bazarın həcmi də nəzərə alınmalıdır. Azərbaycan bank sektoru bir çox iri beynəlxalq bazarlarla müqayisədə kiçikdir. Buna görə də milyardlarla dollar vəsait ayıraraq tammiqyaslı süni intellekt platformalarının qurulması bütün banklar üçün iqtisadi cəhətdən səmərəli görünməyə bilər.

Buna baxmayaraq, yaxın illərdə rəqabətin güclənməsi, rəqəmsal bankçılığın inkişafı və müştərilərin daha sürətli xidmət gözləntiləri bankları süni intellektdən daha geniş istifadə etməyə sövq edəcək. Xüsusilə kredit qərarlarının avtomatlaşdırılması, fərdiləşdirilmiş maliyyə məhsullarının təklif edilməsi, kiberdələduzluğun qarşısının alınması və müştəri xidmətlərinin keyfiyyətinin artırılması istiqamətlərində süni intellektin tətbiqinin sürətlənəcəyi gözlənilir. Bu baxımdan məsələ daha çox marağın olmaması ilə deyil, investisiya imkanları, bazarın xüsusiyyətləri və texnologiyanın tətbiqinə mərhələli yanaşma ilə izah oluna bilər".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin