Məktəbə hicabla gedən azyaşlılar: Harada sərhəd çəkilməlidir? - TƏHSİL EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA

Dindar ailələrin azyaşlı qız övladlarını hicabla məktəbə göndərməsi uzun illərdir cəmiyyətdə müzakirə olunan mövzulardan biridir. Bir tərəf bunu dini inancın və ailə dəyərlərinin tərkib hissəsi hesab etdiyi halda, digər tərəf azyaşlı uşağın hələ müstəqil seçim etmək yaşında olmadığını və onun üzərində dini simvolların tətbiq edilməsinin nə dərəcədə doğru olduğu sualını gündəmə gətirir.

Məsələ yalnız dini etiqadla məhdudlaşmır, eyni zamanda uşaq hüquqları, psixoloji inkişaf, təhsil mühiti və valideyn məsuliyyəti kimi bir-biri ilə əlaqəli mövzuları da əhatə edir. Azərbaycanda məktəblərdə hicabla bağlı müzakirələr son aylarda yenidən aktuallaşıb və bu məsələ cəmiyyətdə fərqli baxışların toqquşmasına səbəb olub.
Mövzu ilə bağlı təhsil eksperti Şəmsi Qoca BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, azyaşlı uşaqların məktəbə hicabla göndərilməsi həm cəmiyyətdə, həm də ailə daxilində çox həssas və hər bir tərəfin öz arqumenti olan mürəkkəb bir məsələdir. Onun sözlərinə görə, bu mövzuya yanaşarkən həm fərdi etiqad azadlığına, həm dövlətin təhsil siyasətinə, həm də ən əsası uşaq psixologiyasına və hüquqlarına nəzər salmaq lazımdır: "Bir tərəfdən, dindar ailələr bu addımı öz inanc və mənəvi dəyərlərinin bir parçası kimi görürlər. Onlar övladlarını kiçik yaşlarından öz dünyagörüşlərinə uyğun tərbiyə etmək, adət-ənənələrini aşılamaq istəyirlər və bunu ailə daxili tərbiyə hüququnun bir təzahürü kimi qiymətləndirirlər.

Digər tərəfdən, dünyəvi təhsil sisteminin və uşaq hüquqlarının müdafiəçiləri bu məsələyə tamamilə fərqli pəncərədən baxırlar. Əsas arqumentlərdən biri budur ki, azyaşlı bir uşaq hələ dini inancın və ya örtünmənin mahiyyətini, onun fəlsəfi-mənəvi yükünü tam dərk edəcək yaşda deyil. Bu yaşda uşaqlar üçün seçim çox vaxt onların fərdi iradəsinə yox, valideynin diktəsinə əsaslanır. Həmçinin, rəsmi məktəb formasının tətbiq olunmasının əsas məqsədlərindən biri sinif daxilində sosial, maddi və ya dini fərqlilikləri arxa plana keçirmək, şagirdlər arasında bərabərlik mühiti yaratmaqdır.

Uşaq psixologiyası nöqteyi-nəzərindən isə erkən yaşda fərqli geyim tərzi uşağın həmyaşıdları ilə ünsiyyətində müəyyən maneələr yarada bilər. Oyun oynayarkən, fiziki aktivlik göstərərkən yaranan çətinliklər və ya sinif yoldaşlarından fərqlənmək hissi azyaşlıda özünəqapanma və ya cəmiyyətdən təcrid olunma duyğusu formalaşdıra bilər.

Təhsil sahəsində əsas meyar uşağın dünyəvi biliklərə sərbəst yiyələnməsi, onun sağlam böyüməsi və gələcəkdə yetkin bir fərd kimi öz azad seçimlərini edə bilməsidir. Ona görə də bir çox mütəxəssislər hesab edirlər ki, dini rituallar və geyimlər uşağın yetkinlik yaşına, yəni öz qərarlarını şüurlu şəkildə verə biləcəyi dövrə qədər təxirə salınsa, həm onun fərdi inkişafı, həm də cəmiyyətə inteqrasiyası üçün daha sağlam zəmin yaradılmış olar".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin