Məktəblərdə sosial media istifadəsi nəzarət altına alınır - PSİXOLOQDAN AÇIQLAMA

Azərbaycanda bəzi orta məktəblərdə şagirdlərin dərs zamanı sosial şəbəkələrdən, xüsusilə də "TikTok" platformasından istifadəsinə məhdudiyyətlərin tətbiqi yenidən müzakirələrə səbəb olub. Məktəb mühitində diqqət dağınıqlığı, kibertəzyiq, təhlükəli çağırışlar və şagird davranışlarında yaranan neqativ dəyişikliklər fonunda bu addımın nə dərəcədə effektiv olacağı maraq doğurur.

Bəs "TikTok"a qoyulan qadağa məktəblərdə neqativ halların azalmasına səbəb ola bilərmi? Problem təkcə platformada deyil, sosial şəbəkələrdən istifadə mədəniyyətində və valideyn nəzarətində də axtarılır.
Mövzu ilə bağlı psixoloq Samirə Bağırova BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, ümumiyyətlə sosial şəbəkənin təsiri istifadə müddətindən, izlənilən məzmundan və şəxsi xüsusiyyətlərdən asılıdır. Ələlxüsus valideyn nəzarətsizliyi və telefondan istifadə tərbiyəsinin olmamasından qaynaqlanır. Onun sözlərinə görə, yalnız yeniyetmələrə deyil, azyaşlı körpə uşaqlara da, psixoloji təsirləri yan keçmir: "Yeniyetmələr arasında əsasən kiberzorakılıq halları yayqındır. Belə ki, şərhlər və mesajlar vasitəsilə təhqir və ya təzyiq halları yaşanılır. Alqoritm bəzən yaşa uyğun olmayan və ya yanlış məlumatlar yayan videolar göstərə bilir və uyğunsuz məzmun yeniyetməni uyğun olmayan davranışlara tətikləyə bilər. Digər səbəblərdən; başqaları ilə davamlı müqayisə bəzi yeniyetmələrdə özünəinamın azalmasına, narahatlığa və ya əhvalın pisləşməsinə səbəb ola bilər. Bu pozuntu da ən yayqın davranışlardan biridir. Eləcə də yuxu pozuntuları, diqqət problemləri, vaxt itkisi yeniyetmənin sağlam inkişafını çətinləşdirə bilər.

Hər bir insanın şüuraltı kölgə tərəfləri var. Həyat boyu o kölgə tərəfləri tətikləyən hadisələr baş verə bilir. Sosial şəbəkələrin təsiri isə bu prosesin daha rahat və daha tez baş verməsinə şərait yarada bilər. İnsan daim başqalarının həyatını, uğurlarını və görünüşünü izlədikdə qısqanclıq, özünəinamın azalması, təsdiq olunmaq ehtiyacı və ya diqqət mərkəzində olmaq arzusu kimi hisslər güclənə bilər. Bundan da əlavə, alqoritmlər istifadəçinin maraq göstərdiyi məzmunu daha çox təqdim etdiyinə görə müəyyən düşüncə və emosiyalar təkrar-təkrar qidalanır. Nəticədə insanın normal şəraitdə zəif görünən tərəfləri, qorxuları və ya mənfi meylləri daha aydın şəkildə üzə çıxa bilər".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin