Fişinq hücumları artır: vətəndaşlar necə aldadılır?

"Onlayn oğurluq hallarının artmasının əsas səbəbi təkcə qanunvericilik və cərimələrlə bağlı deyil. Cərimələrin sərtləşdirilməsi müəyyən rol oynasa da, kiberdələduzluğun kökündə daha çox insan faktoru dayanır. Yəni əksər hallarda sistemlər sındırılmır, insanlar aldadılır".

Bunu BiG.AZ-a açıqlamasında İKT üzrə mütəxəssis Elvin Həsənov bildirib.

O, qeyd edib ki, son illərdə rəqəmsal xidmətlərin və onlayn ödənişlərin sürətlə yayılması da bu halların artmasına şərait yaradır. Mobil bank tətbiqlərindən, onlayn alış-veriş platformalarından və sosial şəbəkələrdən geniş istifadə kiberdələduzlar üçün daha böyük hədəf auditoriyası formalaşdırır:

"Dələduzlar əsasən fişinq mesajları, saxta kampaniyalar, investisiya vədləri və bank adı ilə göndərilən saxta linklər vasitəsilə istifadəçiləri şəxsi məlumatlarını paylaşmağa sövq edirlər.

Digər əsas üsul isə sosial mühəndislik adlanan yanaşmadır. Bu halda kiberdələduzlar texniki sistemlərə hücum etmək əvəzinə insan psixologiyasından istifadə edirlər. "Hesabınız bloklanacaq", "kartınıza pul köçürülüb" və ya "kampaniyada qalib oldunuz" kimi mesajlarla istifadəçilərdə tələskənlik və panika yaradılır. Bu vəziyyətdə insanlar təhlükəsizlik qaydalarını daha asan unudur.

Bəzi hallarda isə vətəndaşlar kart məlumatlarının həssaslığını tam dərk etmirlər. Kartın arxasındakı CVV kodu və telefona gələn SMS təsdiq kodu faktiki olaraq hesabın açarı rolunu oynayır. Bu məlumatların paylaşılması isə dələduzlara əməliyyat aparmaq imkanı yaradır.

Bu halların qarşısının alınmasında ən vacib amil maarifləndirmədir. Vətəndaşlar bilməlidir ki, bank əməkdaşları telefon vasitəsilə kart məlumatlarını və ya SMS təsdiq kodlarını heç vaxt tələb etmir. Eyni zamanda şübhəli linklərə daxil olmamaq, tanımadıq şəxslərlə maliyyə məlumatlarını paylaşmamaq və hər hansı mesaj qarşısında tələskən qərar verməmək əsas təhlükəsizlik qaydaları hesab olunur".

Telegramda izləyin