Pensiya və maaşlara əlavə faiz gəliri: Azərbaycan üçün yeni imkanlar - HÜQUQŞÜNASDAN AÇIQLAMA

Dünyanın bir çox inkişaf etmiş ölkələrində bank hesablarında saxlanılan vəsaitlər, o cümlədən maaş və pensiyalar müəyyən faizlə gəlir gətirən alətlərə çevrilib. Xüsusilə Avropa Birliyi ölkələrində və ABŞ-da banklar müştərilərin hesab qalığına illik faiz tətbiq etməklə onların passiv gəlir əldə etməsinə şərait yaradır.

Bu təcrübə vətəndaşların maliyyə rifahını artırmaqla yanaşı, bank sisteminə olan etimadı da gücləndirir. Bəs belə bir mexanizmin Azərbaycanda tətbiqi mümkündürmü? Maaş və pensiya kartlarında saxlanılan vəsaitlərə əlavə faizlərin hesablanması həm sosial təminatın gücləndirilməsi, həm də vətəndaşların bank sektoruna daha aktiv cəlb olunması baxımından nə dərəcədə realdır?
Mövzu ilə bağlı hüquqşünas Əkrəm Həsənov BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, əlbbətdəki bu təcrübənin ölkəmizdə tətbiqi mümkündür. Sadəcə tərəflər arasında bağlanılan müqavilə şərtlərindən asılıdır. Yəni müqavilədə göstərilə bilər. Onun sözlərinə görə, sadəcə olaraq problem ondadır ki, Azərbaycanda pensiya və maaş kartlarına dair müqavilələr qanunsuz formada rəsmiləşdirilir: "Yəni vətəndaşın özünün həmin bankla müqaviləsi yoxdur. Vətəndaş pensiya aldığı bankla heç bir müqavilə bağlamayıb. Sadəcə dövlət vətəndaşa deyir ki, sən təqaüdünü bu bankdan alacaqsan. Yaxudda ki, əmək haqqı kartlarıda eyni formadadır. Yəni işəgötürən bankla müqavilə bağlayır. İşçinin isə bankla heç bir müqaviləsi yoxdur. İşçi bu məsələyə təsir edə bilmir. Bunlar hamısı qanunsuzdur.

Çünki əslində qanuna görə kart sahibi, bank hesabının sahibinin bankla müqaviləsi olmalıdır. Yəni orda göstərilə bilər. Vətəndaş tələb edə bilər ki, mən istəyirəm ki, belə olsun. Ümumiyyətlə vətəndaş özü seçməlidir hansı bankdan pensiyasını almaq istəyir və ya hansı bankdan əmək haqqısını almaq istəyir. Yəni şərtləri orda diqtə edə bilər. Amma indiki vəziyyətdə vətəndaş heçnə edə bilməz. Ancaq gedib başqa bir bankdan o şərtlərlə kart hesabı aça bilər. Maaş və pensiya kartına pul daxil olan kimi həmin karta köçürdə bilər".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin