Çin səhranı dayandırmaq üçün kütləvi ağaclar əkdi, amma ciddi problemlə qarşılaşdı
Çin Qobi səhrasının yayılmasının qarşısını almaq üçün onilliklər boyu kütləvi şəkildə ağaclar əkib, lakin bu addım nəticədə başqa ciddi problem yaradıb: torpaqdan və yeraltı su qatlarından su itməsi artıb.
Qaynarinfo xəbər verir ki, "Ecoticias" nəşrinin yazdığına görə, tez-tez Çinin Böyük Yaşıl Divarı adlandırılan "Three-North Shelter Forest Program" layihəsi toz fırtınalarının qarşısını almaq və kənd təsərrüfatı torpaqlarını qorumaq məqsədilə hazırlanıb.
1970-ci illərin sonlarından etibarən Çində yüz min kvadrat mildən çox yeni meşə sahəsi yaradılıb. Nəticədə ölkədə meşə örtüyü 1949-cu ildəki təxminən 10 faizdən bu gün təxminən 25 faizə qədər artıb. Lakin "Earth’s Future" jurnalında dərc olunan yeni araşdırma göstərir ki, bu genişmiqyaslı yaşıllaşdırma ölkədə su dövranını nəzərə çarpmayan şəkildə dəyişdirib.
Bitki örtüyünün artması buxarlanmanı və bitkilərin transpirasiyasını gücləndirib. Nəticədə Çin ərazisinin 74 faizində su ehtiyatlarının əlçatanlığı azalıb. Eyni zamanda Tibet yaylasında daha çox yağıntı müşahidə olunur.
Başqa sözlə, su tamamilə yox olmayıb, sadəcə başqa bölgələrə yönəlib. Lakin bu dəyişiklik onsuz da su qıtlığı yaşayan fermerlər və şəhərlər üçün əlavə çətinlik yaradıb.
Suyu nasos kimi çəkən ağaclar
"Earth’s Future" jurnalının tədqiqatçıları 2001-2020-ci illər arasında Çin üzrə torpaq örtüyündə baş verən dəyişiklikləri izləyiblər.
Hazırlanan model göstərir ki, torpaqların bərpası nəticəsində illik buxarlanma təxminən 1,7 millimetr, yağıntı isə təxminən 1,2 millimetr artıb. Buna baxmayaraq, ümumi su ehtiyatlarının əlçatanlığı azalıb.
Dərin köklü ağaclar torpaqdan suyu çəkərək onu atmosferə buraxır və bu baxımdan nəhəng nasoslara bənzəyir. Bu proses yer səthini soyutsa da, eyni zamanda rütubəti küləklər vasitəsilə başqa bölgələrə daşıyır və yağış bəzən suyun əvvəl toplandığı yerlərdən xeyli uzaqda yağır.
Sürətli nəticə üçün yaradılan meşələr
Bir çox ərazilərdə layihə sürətlə böyüyən və çox su tələb edən ağac növlərinə, xüsusilə qovaqlara əsaslanıb. Bu ağaclar sıx cərgələrdə əkilib və təbii meşələrdən daha çox monokultura plantasiyalarını xatırladır.
Bu qovaq zolaqları üzərində aparılan tədqiqatlar göstərir ki, onlar torpaq rütubətinə güclü təsir göstərir və uzunmüddətli quruma riskinin qarşısını almaq üçün diqqətli idarəetmə tələb edir.
Çində bəzi tənqidçilər xəbərdarlıq edir ki, quru çəmənliklərdə ağac əkilməsi ekosistemləri bərpa etmək əvəzinə onları zəiflədə bilər. Çox su tələb edən növlər böyük miqdarda əkildikdə, onlar məhdud yeraltı su ehtiyatları uğrunda həm kənd təsərrüfatı sahələri, həm də şəhərlərlə rəqabət aparır.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 777 Tarix: 16 mart 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşCevdet Yılmaz Ermənistana səfər edəcək
Türkiyənin vitse-prezidenti Cevdet Yılmaz gələn həftə Ermənistana səfər edəcək. Bu barədə "Report" "Anadolu" Agentliyinə istinadən xəbər verir. Bildirilib ki, C.Yılmaz mayın 4-də İrəvanda keçiriləcək "Avropa Siyasi Birliyi"nin 8-ci sammitində Türkiyəni təmsil edəcək. Qey
15:40 137 Dubayda yaşamaq icazəsi almaq qaydaları asanlaşdırıldı
Dubay Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində (BƏƏ) yaşamaq icazəsi əldə etmək üçün daşınmaz əmlaka yatırılan investisiyanın minimum məbləği tələbini ləğv edib. xəbər verir ki, bu barədə "DLD Cube" rəqəmsal platforması məlumat yayıb. Bildirilir ki, Dubayda daşınmaz əmlakın yeganə sahibləri artıq minimu
20:30 126 Bir ay çəkən xilasetmə əməliyyatı: Balinanı dənizə barjanın köməyi ilə buraxdılar
Almaniyanın Baltik dənizi sahillərində təqribən bir ay dayaz sularda qalmış qozbel balina barjanı tərk edərək Şimal dənizinə buraxılıb. xəbər verir ki, bu barədə DPA agentliyi xilasetmə əməliyyatını həyata keçirən könüllülərə istinadən məlumat yayıb. Heyvanı daşınma prosesində müşayiət edən Yens Şvarkı
21:20 115 Azərbaycanda qeyri-həyat sığortası üzrə ödənişlər 3 %-dən çox azalıb
Bu ilin yanvar-mart aylarında Azərbaycanda qeyri-həyat sığortası növlərinin hesabına 190,285 milyon manat sığorta haqqı toplanılıb. "Report" Azərbaycan Mərkəzi Bankına istinadən xəbər verir ki, bu, 2025-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 3,3 % azdır. Hesabat dövründə qeyri-həyat sığortası növlər
21:40 103 Cinayət işlərində həbs qərarlarına YENİLİK
İstintaq orqanları və məhkəmələrin həbs qətimkan tədbirinin seçilməsi ilə bağlı məsələni obyektiv araşdırması üçün onlar arasında ağlabatan vaxt bölgüsü müəyyənləşdiriləcək. Konstitusiya Məhkəməsi bununla bağlı Milli Məclisə müvafiq tövsiyələr verib. Cinayət-Prosessual Məcəlləyə əsasən, maliyyə əməliyyatları
20:00 143 Elçin Əmirbəyov: "Azərbaycan qazının Aİ ölkələrinə ixracının ikiqat artırılması mümkündür"
Azərbaycan təbii qazının Avropa İttifaqı (Aİ) ölkələrinə ixracının ikiqat artırılması prinsip etibarilə mümkündür. "Report" xəbər verir ki, bunu Azərbaycan Prezidentinin xüsusi tapşırıqlar üzrə nümayəndəsi Elçin Əmirbəyov İtaliyanın portalına müsahibəsində deyib. Onun sözlərinə görə, ən əsas
17:50 151 Sabah hava necə olacaq?
Mayın 3-də Bakıda və Abşeron yarımadasında hava şəraitinin dəyişkən buludlu olacağı, arabir tutulacağı, əsasən yağmursuz keçəcəyi gözlənilir. xəbər verir ki, bu barədə Milli Hidrometeorologiya Xidməti məlumat yayıb. Bildirilib ki, arabir güclənən şimal-qərb küləyi gündüz mülayim şimal-şərq küləyi il
13:00 184 Dünya çempionu Tunar Axundzadəyə iki nüfuzlu hakim adı verildi
Kyokushinkai Karate üzrə dünya çempionu Tunar Axundzadə növbəti uğura imza atıb. 2022 ci ildə dünya çempionatında 1-ci yerə layiq görülən idmançı bu dəfə hakimlik fəaliyyəti ilə diqqət mərkəzinə düşüb. Belə ki, o, beynəlxalq arenada göstərdiyi peşəkar hakimlik fəaliyyətinə görə "İlin hakimi"
12:34 247 Ailəsini amansızlıqla qətlə yetirən Əhməd müalicə aldığı müəssisədən qaçıb?
5 nəfər ailə üzvünü qətlə yetirən Əhməd Əhmədovla bağlı sosial şəbəkələrdə xoşagəlməz məlumatlar yayılıb. Belə ki, bir qadının səs yazısı paylaşılıb. Həmin şəxs iddia edir ki, guya Ə. Əhmədov saxlanıldığı tibb müəssisəsindən qaçaraq iki nəfəri bıçaqlayıb. Hətta həmin qadın ümumilikdə 10 nəfərin müəssisədə
21:48 520 
