Yeraltı sivilizasiya tapıldı: Yüzillərlə dünyadan təcrid olunmuş şəkildə yaşayıblar
İspaniyanın şimalında arxeoloqlar əsrlər boyu yerin altında yaşayaraq xarici dünya ilə demək olar ki, əlaqə saxlamayan orta əsr cəmiyyətinin qalıqlarını aşkar ediblər.
Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "DailyGalaxy" nəşri məlumat yayıb.
Tədqiqatçıların sözlərinə görə, VII-XI əsrlər arasında bu cəmiyyət üçün sığınacaq rolunu İspaniyanın şimalındakı Las-Gobas adlı təbii qaya mağaraları oynayıb.
"Science Advances" jurnalında dərc olunan araşdırmaya əsasən, Las-Gobas ərazisində aparılan qazıntılar zamanı 33 nəfərə aid insan qalıqları tapılıb. Genetik nümunələrin təxminən 63 faizində inbriding - yəni yaxın qohumlar arasında evlilik - əlamətləri aşkar edilib. Bu isə bir neçə nəsil ərzində qohum evliliklərinin geniş yayılmış olduğunu göstərir.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu icma çox təcrid olunmuş vəziyyətdə yaşayıb və xarici dünya ilə az əlaqə saxlayıb. Nəticədə genetik müxtəliflik azalıb və zamanla sağlamlıq problemləri artıb.
Paleogenetika və molekulyar arxeologiya üzrə tədqiqatçı Rikardo Rodrigez Varela bildirib: "Əldə etdiyimiz məlumatlar göstərir ki, bu icma ən azı beş əsr ərzində nisbətən təcrid olunmuş vəziyyətdə qalıb".
Araşdırma zamanı bəzi skeletlərdə sınıqlar və ehtimal ki, qılınc zərbələrindən yaranmış deşici yaralar da aşkar edilib. Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, bu fakt yeraltı icmada daxili münaqişələrin tez-tez baş verdiyini göstərir.
Las-Gobas qalıqlarında həmçinin çiçək xəstəliyinin izlərinə də rast gəlinib. Alimlərin fikrincə, icma bu xəstəliyə yoluxmuş donuz əti vasitəsilə yoluxmuş ola bilər. Çünki donuz əti mağara sakinlərinin əsas qida mənbələrindən biri olub.
Böyük şəhərlərdən uzaqda yaşayan Las-Gobas sakinləri çiçək kimi xəstəliklərə qarşı xüsusilə həssas olub. Xarici yardım və dərmanlara çıxış olmadığı üçün xəstəliklər əhalinin böyük hissəsini məhv edə bilib.
Yüzillərlə mövcud olduqdan sonra Las-Gobasdakı mağara icması XI əsrin sonlarına doğru tərk edilib. Bunun dəqiq səbəbi tam məlum deyil. Lakin tədqiqatçılar hesab edirlər ki, resurs çatışmazlığı, xəstəliklərin yayılması və o dövrdə İspaniyada baş verən siyasi dəyişikliklər və ya hücumlar kimi xarici təzyiqlər bu cəmiyyətin tənəzzülünə səbəb ola bilər.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 980 Tarix: 12 mart 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşGöyərtəsində altı nəfərin olduğu ABŞ təyyarəsi radarlardan itib
ABŞ-də Bermud adalarından Bostona uçan və göyərtəsində altı nəfər olan təyyarə radarlardan itib. "Report" xəbər verir ki, bu barədə ABŞ-nin Sahil Mühafizəsi "X" sosial şəbəkəsində məlumat yayıb. Qeyd olunub ki, qurumun əməkdaşları Nantaket adasının sahillərində axtarış aparır. "Sahi
12:50 130 Toylarda MENYU DƏYİŞİR: Qutab, kabab, plov, ləvəngi, balıq, tort...
"XX əsrin toy adət-ənənələri ilə XXI əsrdə keçirilən toylar arasında ciddi fərqlər var. Əvvəllər məclislərdə şabaş atmaq və pul nümayiş etdirmək geniş yayılmışdı. İndi isə bu ənənə, demək olar ki, aradan qalxıb. Hazırda isə insanlar öz imkanlarını başqa formada nümayiş etdirməyə çalışırlar"
00:19 253 GƏLƏN İL MAAŞ VƏ PENSİYALAR ARTACAQ? - Ayrılacaq VƏSAİT AÇIQLANDI
2027-ci ilin dövlət büdcəsinin hazırlanması fonunda gəlir və xərclərin hansı istiqamətlər üzrə müəyyənləşdiriləcəyi diqqət mərkəzindədir. Xüsusilə sosial ödənişlərin, əməkhaqlarının və pensiyaların artırılması ilə bağlı gözləntilər əhali üçün əsas məsələlərdən biridir. İnflyasiya və qiymət dəyişikliklər
00:25 232 Qonşu ölkədə qadın vəba xəstəliyindən öldü: 200 nəfər nəzarətə götürüldü
Rusiyanın İrkutsk vilayətində 28 yaşlı qadın taun xəstəliyindən vəfat edib. İnfeksiya təsdiqləndikdən sonra onunla təmasda ola biləcək təxminən 200 nəfər tibbi nəzarətə götürülüb. xarici KİV-ə istinadla bildirir ki, qadın oktyabrın 2-nə keçən gecə Şelexov rayon xəstəxanasında dünyasını dəyişib. Onu
14:00 129 İranda dənizçilik fəaliyyətləri müvəqqəti qadağan edilib
İranda dənizçilik fəaliyyətləri qadağan edilib. "Report" bu barədə "Fars" agentliyinə istinadən xəbər verir. Məlumata görə, hava şəraiti ilə əlaqədar bazar ertəsinə qədər dənizində üzmək və balıqçılıq qadağan olunub
14:40 125 "Uşaqları peyvənd edin!.." - Tanınmış pediatrdan ÇAĞIRIŞ
Payız-qış mövsümünün yaxınlaşması ilə infeksiyaların qarşısının alınması, xüsusilə də onların ağır fəsadlarının minimuma endirilməsi üçün peyvəndləmə məsələsi yenidən aktuallaşır. Çünki patogen viruslar bəzi insanlarda yüngül simptomlarla keçsə də, uşaqlar, yaşlılar, hamilə qadınlar və xroniki xəstəliklər
16:10 70 Bakıda müəmmalı taleyi olan bina: 26 ildir niyə satışa çıxarılmır? - Video
Bakıda illərdir hazır vəziyyətdə olan binada hələ də heç kim yaşamır. Bina tam təmir olunaraq yaşayış üçün yararlı vəziyyətə gətirilsə də, mənzillərdə sakin yoxdur. BİG.AZ "Xəzər" TV-yə istinadən xəbər verir ki, binadakı mənzillər 26 ildir satışa çıxarılmayıb. Ətrafda yaşayanların marağın
16:20 69 Aşağı maaş alanlar üçün də yüksək pensiya şansı yarana bilər - YENİ MEXANİZM
Xüsusi şərtlərlə pensiya alan dövlət qulluqçuları, hərbi qulluqçular və bəzi digər kateqoriyalar üçün pensiyanın hesablanması mexanizminin dəyişdirilməsi təklif olunur. Milli Məclisdə 25 sentyabr 2026-cı ildə birinci oxunuşda müzakirə edilən qanun layihəsinə əsasən, əsas dəyişiklik pensiya ilə şəxsi
00:09 189 Azərbaycanda toyuq əti niyə bahalaşıb? - SƏBƏBLƏR
Son zamanlar Azərbaycanda toyuq ətinin qiyməti bahalaşıb. -ın məlumatına görə, iqtisadçı Natiq Cəfərli sosial şəbəkədə qiymət artımının səbəblərini açıqlayıb. O, bir neçə səbəbdən quş ətinin bahalaşdığını bildirib:. "Dövlət Statistika Komitəsi hələ ki 2026-cı ilin ilk 6 ayı ilə bağlı detallı məluma
14:10 129