Yeraltı sivilizasiya tapıldı: Yüzillərlə dünyadan təcrid olunmuş şəkildə yaşayıblar

Yeraltı sivilizasiya tapıldı: Yüzillərlə dünyadan təcrid olunmuş şəkildə yaşayıblarİspaniyanın şimalında arxeoloqlar əsrlər boyu yerin altında yaşayaraq xarici dünya ilə demək olar ki, əlaqə saxlamayan orta əsr cəmiyyətinin qalıqlarını aşkar ediblər.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "DailyGalaxy" nəşri məlumat yayıb.

Tədqiqatçıların sözlərinə görə, VII-XI əsrlər arasında bu cəmiyyət üçün sığınacaq rolunu İspaniyanın şimalındakı Las-Gobas adlı təbii qaya mağaraları oynayıb.

"Science Advances" jurnalında dərc olunan araşdırmaya əsasən, Las-Gobas ərazisində aparılan qazıntılar zamanı 33 nəfərə aid insan qalıqları tapılıb. Genetik nümunələrin təxminən 63 faizində inbriding - yəni yaxın qohumlar arasında evlilik - əlamətləri aşkar edilib. Bu isə bir neçə nəsil ərzində qohum evliliklərinin geniş yayılmış olduğunu göstərir.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu icma çox təcrid olunmuş vəziyyətdə yaşayıb və xarici dünya ilə az əlaqə saxlayıb. Nəticədə genetik müxtəliflik azalıb və zamanla sağlamlıq problemləri artıb.

Paleogenetika və molekulyar arxeologiya üzrə tədqiqatçı Rikardo Rodrigez Varela bildirib: "Əldə etdiyimiz məlumatlar göstərir ki, bu icma ən azı beş əsr ərzində nisbətən təcrid olunmuş vəziyyətdə qalıb".

Araşdırma zamanı bəzi skeletlərdə sınıqlar və ehtimal ki, qılınc zərbələrindən yaranmış deşici yaralar da aşkar edilib. Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, bu fakt yeraltı icmada daxili münaqişələrin tez-tez baş verdiyini göstərir.

Las-Gobas qalıqlarında həmçinin çiçək xəstəliyinin izlərinə də rast gəlinib. Alimlərin fikrincə, icma bu xəstəliyə yoluxmuş donuz əti vasitəsilə yoluxmuş ola bilər. Çünki donuz əti mağara sakinlərinin əsas qida mənbələrindən biri olub.

Böyük şəhərlərdən uzaqda yaşayan Las-Gobas sakinləri çiçək kimi xəstəliklərə qarşı xüsusilə həssas olub. Xarici yardım və dərmanlara çıxış olmadığı üçün xəstəliklər əhalinin böyük hissəsini məhv edə bilib.

Yüzillərlə mövcud olduqdan sonra Las-Gobasdakı mağara icması XI əsrin sonlarına doğru tərk edilib. Bunun dəqiq səbəbi tam məlum deyil. Lakin tədqiqatçılar hesab edirlər ki, resurs çatışmazlığı, xəstəliklərin yayılması və o dövrdə İspaniyada baş verən siyasi dəyişikliklər və ya hücumlar kimi xarici təzyiqlər bu cəmiyyətin tənəzzülünə səbəb ola bilər.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər   Baxılıb: 143   Tarix: 12 mart 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Müctəba Xamenei bu gün xalqa müraciət edəcək

İranın yeni Ali Lideri Ayətullah Müctəba Xameneinin yaxın dəqiqələrdə xalqa müraciəti yayımlanacaq. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə "Tasnim" agentliyi məlumat yayıb. Məlumata görə, müraciət 7 mövzunu əhatə edəcək. Müctəba Xameneinin müraciəti zamanı atası, İranın mərhum Al

12.03.2026 240
.

Bəhreyndə SEPAH casusları saxlanıldı

Bəhreynin Daxili İşlər Nazirliyi İranın İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun (SEPAH) xeyrinə casusluqda şübhəli bilinən dörd vətəndaşın saxlanıldığını açıqlayıb. Beşinci şübhəli isə ölkə xaricindədir və onun kimliyi artıq müəyyən edilib. xarici mediaya istinadla bildirir ki, istintaqın məlumatına görə

12.03.2026 184
.

XIII Qlobal Bakı Forumu - Qlobal müzakirə platformasıdır

Azərbaycan dünyada nüfuzlu ölkə və etibarlı tərəfdaş kimi tanınır. Bu səbəbdəndir ki, mötəbər beynəlxalq tədbirlərin əsas ünvanı da elə ölkəmizdir. Dünyada yaranan müasir çağırışlar, mövcud problemlər Azərbaycanın təşəbbüs və iştirakı ilə müzakirə olunur, həlli yolları axtarılır. Bu baxımdan ölkəmizd

12.03.2026 256
.

Xəlil Köçərli 100 yaşında vəfat etdi

Tarix elmləri doktoru Xəlil Köçərli 100 yaşında vəfat edib. Axşam.az xəbər verir ki, bu barədə "Ali və Nino" kitab mağazaları şəbəkəsinin rəhbəri Nigar Köçərli paylaşım edib. "Əmilərimin ən böyüyü, sevimli əmim, tarix elmləri doktoru, professor Xəlil Köçərli dünyasını dəyişdi. Bu il onu

12.03.2026 257
.

Uşağa döyərək tərbiyə verən valideyn və müəllimlər CƏRİMƏLƏNƏCƏK

Tərbiyə etmək məqsədilə uşağa qarşı fiziki zorakılıq edən valideyn və müəllim 200 manatadək cərimələnəcək. APA-ya istinadla bildirir ki, bu, Milli Məclisin Hüquq siyasəti və dövlət quruculuğu, İnsan hüquqları komitələrinin bu gün videokonfrans formatında keçirilən birgə iclasında müzakirəyə çıxarıla

12.03.2026 206
.

İranla müharibəyə xərclənən pul: 50 milyard dollar - Bu hələ yarısıdır

ABŞ prezidenti Donald Trampın administrasiyasının rəsmiləri bu həftə Konqresdə keçirilən brifinq zamanı bildiriblər ki, İranla müharibənin ilk altı günü ABŞ-a ən azı 11,3 milyard dollara başa gəlib. Bəzi mənbələrdə isə 50 milyard dollardan söhbət gedir. xəbər verir ki, bu barədə məsələ ilə tanış ola

12.03.2026 241
.

Oyuna son anda gəldilər: 13 qol buraxdılar

Regional Həvəskarlar Liqasında keçirilən "Keşanspor" -"Kırcasalihspor" oyunu son dəqiqələrdə həyəcanla keçib. -ın xarici mediaya istinadən xəbərinə görə, oyuna son anda çatan "Kırcasalihspor" ağır məğlubiyyətlə üzləşib. Üstün oyun nümayiş etdirən "Keşanspor" 13-

12.03.2026 231
.

Adəm İsmayıl Bakuvi: "Bakı-Brüssel dialoqu regionun geosiyasi balansını dəyişir"

"Martın 11-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab Ilham Əliyev və Avropa İttifaqı Şurasının Prezidenti Antonio Koşta Bakıda mətbuata bəyanatlarla çıxış ediblər. Bu görüş və səsləndirilən fikirlər Azərbaycan-Avropa İttifaqı münasibətlərinin mövcud vəziyyətini və perspektivlərini aydın şəkild

12.03.2026 239
.

"Onların yolunu kəsməyin, kömək edin"

"Evdə hər kəslə məsləhətləşirəm. Bəlkə bu, ya bu yaxşıdır? Sonra da öz seçimimi edirəm. Onlar da istəyir mənim üçün ən yaxşısı olsun". Axşam.az xəbər verir ki, bu sözləri Xalq artisti Nisə Qasımova deyib. Uzun fasilədən sonra "Xəzər axşamı" proqramına qonaq olan müğənni ailəsində

12.03.2026 188
.

TOP MP3