ABŞ bu həftəsonu İrana hücum etməyə hazırdır, amma rəsmilər bildirir ki, hücum dərhal baş verməyəcək

ABŞ rəsmiləri The Washington Post qəzetinə bildiriblər ki, Tramp administrasiyası İrana qarşı uzunmüddətli hərbi əməliyyata hazırdır, lakin gözləyir ki, USS Gerald R. Ford təyyarədaşıyan gəmisi və ona qoşulan hərbi gəmilər regiona gəlsin; gəmilər cümə günü Cəbəlütariq boğazına yaxınlaşıblar ki, bu da bir neçə gün ərzində İrana hücum başlamağa imkan verə bilər - baxmayaraq ki, bu daha tez də baş verə bilər; eyni zamanda, ABŞ rəsmiləri və regional diplomatlar CNN-ə bildiriblər ki, ABŞ ordusu İrana hücum etməyə hətta bu həftəsonu hazır ola bilər, lakin onlar inanırlar ki, bu, "təxirə salınmadan" baş verməyəcək; onlar qeyd ediblər ki, Trampın kürəkəni və Yaxın Şərq üzrə elçisi Jared Kushner hələ də İranla nüvə sazişinə nail olunacağını ümid edir; İsrail isə İranın ballistik raket proqramını da əhatə edən bir çərçivə tələb edir;

The Washington Post yazıb ki, Trampın hərbi əməliyyata razılıq verib-vermədiyi hələ məlum deyil; məqalədə əlavə olunur ki, ABŞ və İsrailin İran üzərində açıq hərbi üstünlüyü var, lakin bu Tehran üçün cavab verə bilməyəcəyi anlamına gəlmir; ABŞ-ın keçmiş İsrail səfiri və Biden administrasiyasında Pentaqonda yüksək vəzifə tutmuş Daniel Shapiro deyib ki, İranla müharibə "ciddi risklər" daşıyır, o cümlədən bölgədə amerikalı hərbçiləri öldürə biləcək ballistik raketlər və İranın Yaxın Şərqdəki nümayəndələri, bu isə daha geniş və ölümcül regional müharibəyə səbəb ola bilər; o həmçinin qlobal neft bazarları və dəniz ticarəti üçün ciddi pozuntuların mümkünlüyü barədə xəbərdarlıq edib;

"Onlar ABŞ və İsrailin birgə hücumlarından şübhəsiz ki, dəhşətli zərər görəcəklər," Shapiro deyib; "amma bu, münaqişənin tez və təmiz bitəcəyi anlamına gəlmir; İran da qarşı tərəfə müəyyən xərclər ödətmək qabiliyyətinə malikdir";

Ətraflı məlumatı bilən rəsmilər bildiriblər ki, bəzi amerikalı əsgərlər mümkün hücum üçün son hazırlıqlar çərçivəsində Yaxın Şərqdən Avropaya və ya ABŞ-a getmələri gözlənilir; digərləri potensial qarşılıqlı hücumlardan qorunmaq üçün obyektləri müdafiə etməyə qalacaqlar;

The Washington Post qeyd edib ki, ABŞ danışıqlarda yeni İran təklifini gözləyir, amma "Trampın bu qədər gözləməyə hazır olub-olmadığı aydın deyil";

BİG.AZ Yedioth Ahronoth-a istinadən xəbər verir ki, regional diplomatlar əvvəlcə Tramp administrasiyasının hərbi təzyiqinin Tehranı daha ciddi güzəştlərə məcbur etmək məqsədli olduğunu düşündülər; indi isə inanırlar ki, İran "əsas mövqelərindən", o cümlədən uran zənginləşdirmə hüququndan geri çəkilməyəcək; "İranlılar texniki detallarla onları boğmaq və əsas məsələləri təxirə salmaq planlaşdırırdılar," bir diplomat deyib; "ənənəvi yanaşma dialoqa əsaslanardı, amma Trampın bunun üçün səbri yoxdur";

Diplomatın sözlərinə görə, Tramp administrasiyasının uzunmüddətli qarşıdurmaya hazırlaşdığına dair işarələr "dərin narahatlıq doğurur"; o deyib ki, bəzi tərəflər İrana təzyiqi artırmaq üçün məhdud hücumları üstün tuta bilərdilər, amma davamlı münaqişə qanlı olacaq və əlavə ölkələri müharibəyə cəlb edə bilər, istər qəsdən, istərsə də səhv hesablamayla;

‘Tramp nə üçün olduğunu demir’

Hər hansı hücumun vaxtı hələ aydın deyil və Tramp İrana qoyduğu müddət barədə ziddiyyətli açıqlamalar verib; Dövlət Departamenti rəsmisi açıqlayıb ki, dövlət katibi Marco Rubio 28 fevralda İsrailə gəlməyi planlaşdırsa da, bu ilkin ABŞ hücumlarının əvvəlcədən baş verə bilməyəcəyini ifadə etmir;

Uzunmüddətli qarşıdurma Trampın siyasətində ciddi dəyişiklik olacaq; əvvəllər o, ABŞ-ın keçmiş administrasiyalarını Yaxın Şərqdə uzunmüddətli hərbi müdaxilələrdə sərt tənqid edib, bu müdaxilələr minlərlə amerikalı əsgərin ölümünə və Pentaqon resurslarının boşalmasına səbəb olub; "Hərbi əməliyyatlar sürətli və asan görünür - ta ki, belə olmur," Jason Dempsey, təqaüddə olan hərbi zabit deyib; "Venesuelada etdiyimiz iş unikaldı və bir dəfəlik idi, hətta onun da yaxşı bitəcəyinə əmin deyiləm";

Trampın geniş seçim imkanı var, nüvə və raket obyektlərinə hücumdan, rejim rəhbərlərini sui-qəsd yolu ilə aradan qaldırmaq və hökuməti devirmək cəhdlərinə qədər; The New York Times məsələyə geniş yer verib və soruşub ki, ABŞ niyə İraqa müharibədən sonra ən böyük qüvvələrini Yaxın Şərqdə toplamaqla amerikalı ictimaiyyətə niyə, hansı məqsəd üçün və hücumun necə həyata keçiriləcəyi barədə açıqlama vermir;

CNN də oxşar suallar qaldırıb, Trampın yeni müharibədə nəyi əldə etməyi ümid etdiyini ictimaiyyətə açıqlamamasını və ya Konqres üzvlərindən dəstək toplamağı niyə etmədiyini soruşub;

CNN-in bildirdiyinə görə, ABŞ hərbi qüvvələri hələ İrandakı potensial hücum hədəflərinin siyahısını almayıb, bu isə Trampın "hələ əmri vermədiyi" və ya konkret hərbi əməliyyatları başlamadığı anlamına gəlir; Ağ Ev rəsmiləri deyir ki, o, hələ də diplomatik həlli üstün tutur, bunu ictimai şəkildə bəyan edib; lakin onlar prezidentin razı qalacağı bir saziş əldə etmək imkanlarının azaldığını da etiraf edirlər.

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin