Zamanı dayandıran alim: 134 metr dərinlikdə, 180 gün qaranlıqda psixoloji sınaq (FOTO)

Zamanı dayandıran alim: 134 metr dərinlikdə, 180 gün qaranlıqda psixoloji sınaq (FOTO)1972-ci ildə fransız geoloq və tədqiqatçı Mişel Siffr Texasda könüllü olaraq yerin 134 metr dərinliyində yerləşən bir mağaraya endi. 180 gün. Tam qaranlıqda. Nə saatı vardı, nə günəş işığı, nə də hər hansı insanla ünsiyyət. Onun məqsədi insan beyninin zamanı necə qavradığını öyrənmək idi. O inanırdı ki, bu sirrin açarı — xarici aləmdən tam təcriddədir.

Bu məqsədlə Siffr radikal bir təcrübəyə başladı. O, heç bir zaman ölçü aləti olmadan yaşamağa qərar verdi. Günəşsiz, saat olmadan, bədən ritmlərini izləmə imkanından tam məhrum halda o, beynin bu vəziyyətə necə reaksiya verəcəyini öyrənmək istəyirdi.
Əvvəlcə o, sadəcə aclıq və yorğunluq hissinə əsaslanaraq yemək yeyir və yatırdı. Amma tezliklə daxili bioloji saatı pozulmağa başladı. Dəqiqələr saatlara bənzəyir, günlər bir-birinə qarışırdı. Zaman mənasını itirirdi.

Onun psixi vəziyyəti pisləşməyə başladı:
Səslər eşidirdi, kölgələr görürdü.
Paranoyaya qapılırdı, guya mağarada kimsə vardı.
Düşüncələri daha da dağınıq olurdu.

İzolasiya onun psixikasını sarsıdırdı. Bu müddətdə səthdəki komandası onun hər addımını qeydə alır, real zamanla müqayisə edirdi. Və tezliklə heyrətamiz bir şey aşkar etdilər: Siffr reallıq hissini tamamilə itirmişdi.

İkinci ayda o, bir gün keçdiyini düşünürdü, halbuki artıq 48 saata yaxın vaxt ötmüş olurdu. Onun daxili saatı yavaşlamışdı. Orqanizm yeni bir ritm qurmuşdu:
36 saat oyaqlıq
12 saat yuxu

Bu, elmi cəmiyyəti şoka saldı. Aydın oldu ki, günəş işığının olmadığı şəraitdə insan beyni öz vaxt hissini qurur. Bu, sübut edirdi ki, bizdə xarici dünyadan asılı olmayan daxili bioloji zaman sistemi mövcuddur.

Lakin daha qaranlıq nəticələr də var idi. Aylar keçdikcə onun psixikası çökməyə başladı:
Cümlələrin ortasında sözləri unudurdu
Sadə şeyləri xatırlamaq çətinləşirdi
Əhvalı eyforiyadan ümidsizliyə qədər dəyişirdi

İzolasiya onun beynini yenidən yazırdı. Daha sonra Siffr bu təcrübəni belə təsvir etmişdi:
"Ağılsızlığa doğru asta-asta sürüşmə".
O, hətta mağaradakı həşəratlarla danışır, öz səsində təsəlli axtarırdı. Amma sükut həmişə qayıdırdı — sarsıdıcı və amansız.

180 gün sonra o, mağaradan çıxarıldı. Ona görə sadəcə 151 gün keçmişdi. Zaman onun zehnindən təxminən bir ayı "oğurlamışdı".

Bu təcrübə sübut etdi:
Zaman təkcə xarici aləmin gerçəkliyi deyil.
O, beynimizin aktiv şəkildə qurduğu bir anlayışdır.
İzolasiya və hiss deprivasiyası zamanı təhrif edir, disoriyentasiya və psixi pozuntular yaradır.

Bu kəşflər elmdə sıçrayışa səbəb oldu:
Sirkadiyen ritmlərin öyrənilməsində,
Kosmonavtların uzun müddətli təcridə hazırlanmasında,
Tənha həbsin psixoloji təsirlərinin başa düşülməsində.

Lakin bunun yüksək bir ödəməsi oldu. Siffr əvvəlki insan deyildi:
Uzunmüddətli yaddaş itkisi yaşadı
Psixikasını bərpa etmək illər apardı
Mağaranı "ömür boyu onu izləyən sonsuz gecə" adlandırdı

Amma o, yenə də geri qayıtdı. Yenidən özünü mağaralara saldı, zehnini yenidən sınağa çəkdi. Onun işi bugünkü yuxu, zaman və insan psixikası elminin təməlini qoydu.

Amma cavabını axtardığı suallar hələ də cavabsızdır:
Zaman nədir?
O, obyektiv reallıqdırmı?
Yoxsa yalnız şüurumuzda mövcud olan bir illüziya?

Siffrin təcrübəsi göstərdi: - Hər ikisidir.
Zaman həm kənarda, həm də içimizdə yaşayır.
"Zehin — bu, bir kainatdır". — Mişel Siffr

Siffrin mirası bizə bir şeyi xatırladır:
İnsan zehninin həm nə qədər kövrək, həm də nə qədər möhkəm olduğunu.
Və ən dərin boşluqların bəzən xaricdə deyil, içərimizdə olduğunu… /Qaynarinfo

Zamanı dayandıran alim: 134 metr dərinlikdə, 180 gün qaranlıqda psixoloji sınaq (FOTO)Zamanı dayandıran alim: 134 metr dərinlikdə, 180 gün qaranlıqda psixoloji sınaq (FOTO)Zamanı dayandıran alim: 134 metr dərinlikdə, 180 gün qaranlıqda psixoloji sınaq (FOTO)Zamanı dayandıran alim: 134 metr dərinlikdə, 180 gün qaranlıqda psixoloji sınaq (FOTO)Zamanı dayandıran alim: 134 metr dərinlikdə, 180 gün qaranlıqda psixoloji sınaq (FOTO)Zamanı dayandıran alim: 134 metr dərinlikdə, 180 gün qaranlıqda psixoloji sınaq (FOTO)Zamanı dayandıran alim: 134 metr dərinlikdə, 180 gün qaranlıqda psixoloji sınaq (FOTO)Zamanı dayandıran alim: 134 metr dərinlikdə, 180 gün qaranlıqda psixoloji sınaq (FOTO)Zamanı dayandıran alim: 134 metr dərinlikdə, 180 gün qaranlıqda psixoloji sınaq (FOTO)Zamanı dayandıran alim: 134 metr dərinlikdə, 180 gün qaranlıqda psixoloji sınaq (FOTO)


BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər   Baxılıb: 1060   Tarix: 11 aprel 2025  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Millətlər Liqasının tarixini yenidən yazdı: Dyökereş Ronaldonu keçdi

İsveç millisini hücumçusu ardıcıl səkkizinci oyununda qol vuraraq Millətlər Liqasında unikal rekorda imza atıb. Noyabrın 14-də İsveç Millətlər Liqasının beşinci turunda Bosniya və Herseqovinanı 3-2 hesabı ilə məğlub edib. -ın xəbərinə görə, Viktor Dyökereş iki penaltini - biri 11-ci dəqiqədə, digər

19:45 1
.

Ölkəmizin xarici siyasətinin növbəti diplomatik uğuru

Prezident İlham Əliyevin həyata keçirdiyi çoxşaxəli, praqmatik və milli maraqlara əsaslanan xarici siyasət ölkəmizin beynəlxalq mövqelərinin möhkəmləndirilməsində, nüfuzunun yüksəldilməsində və dünyanın aparıcı dövlətləri ilə qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıq əlaqələrinin genişləndirilməsində mühüm rol oynayır

15:00 201
.

Mənzillərin qiyməti ucuzlaşır

Çində daşınmaz əmlaka investisiyaların azalması fonunda mənzillərin qiyməti ucuzlaşıb. Bunu xarici mediaya istinadən bildirib. Çin Milli Statistika Bürosunun açıqladığı mənzil qiymətləri indeksinə əsasən, oktyabr ayında ölkənin iri və orta ölçülü 70 şəhərinin əksəriyyətində yeni və ikinci əl mənzilləri

12:37 217
.

Azərbaycanda koronavirus sürətlə yayılır - "Qripdən fərqlənmir"

Dünyanın bir sıra ölkələrində koronavirusun PJ.2.1 adlı yeni variantı aşkarlanıb. Bu ştamın əlamətləri adi soyuqdəymə və mövsümi qripə bənzəyir. PJ.2.1 ilk dəfə 2026-cı il mayın 2-də Kanadanın Ontario əyalətində müəyyən edilib. Daha sonra ölkənin digər bölgələrində də yoluxma halları qeydə alınıb. İyunu

20:00 0
.

Azərbaycan-Böyük Britaniya strateji tərəfdaşlığı qarşılıqlı etimada və ortaq maraqlara əsaslanır

Prezident İlham Əliyevin həyata keçirdiyi məqsədyönlü və praqmatik xarici siyasət ölkəmizin beynəlxalq mövqeyinin möhkəmləndirilməsinə, aparıcı dövlətlərlə qarşılıqlı faydalı münasibətlərin genişləndirilməsinə mühüm töhfə verir. Azərbaycanın müxtəlif geosiyasi və iqtisadi mərkəzlərlə qurduğu tərəfdaşlı

14:45 197
.

10° şaxta olacaq

Noyabrın 17-də gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb. Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən -a verilən məlumata görə, Bakıda və Abşeron yarımadasında hava şəraitinin dəyişkən buludlu olacağı, arabir tutulacağı, əsasən yağmursuz keçəcəyi gözlənilir. Lakin axşam bəzi şəhərətrafı ərazilərdə qısamüddətli az yağı

13:01 222
.

"Kurtlar Vadisi"nin Çakırı toyda kisənin ağzını açdı: gəlinə görün nə hədiyyə etdi

Türkiyənin məşhur aktyoru Oktay Kaynarca qatıldığı toy mərasimində bahalı hədiyyəsi ilə diqqət mərkəzinə düşüb. Türkiyə mediasına istinadən xəbər verir ki, aktyor Mersin şəhərində kirvəsi və yaxın ailə dostu Ali Topçunun oğlu Süleyman Topçunun toyunda iştirak edib. İstanbulda vəkil kimi fəaliyyət göstərə

18:45 1
.

Din xadimləri dövlət qulluqçusu ola bilməyəcək

Din xadimləri, digər dövlətin vətəndaşlığını qəbul etmiş və (və ya) digər dövlətlər qarşısında öhdəliyi olan şəxslər, o cümlədən və siyahısı müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən müəyyən olunan xəstəlikləri ilə əlaqədar dövlət orqanlarında qulluq keçməyə uyğun olmaya

19:00 0
.

Prezident İlham Əliyevin müraciəti milli medianın qarşısında duran strateji vəzifələri bir daha müəyyənləşdirir

Azərbaycan Radiosunun 100, Azərbaycan Televiziyasının 70 illik yubileyi münasibətilə Prezident İlham Əliyevin televiziya və radio işçilərinə ünvanladığı müraciət milli informasiya məkanının keçdiyi inkişaf yoluna verilən yüksək qiymət olmaqla yanaşı, müasir dövrdə medianın dövlətçilik, milli kimlik v

11:20 177
.