Son 30 ildə dünyada bu xəstəliyin sayı kəskin ARTDI

Son 30 ildə dünyada bu xəstəliyin sayı kəskin ARTDIOklend Texnologiya Universiteti və Vaşinqton Universitetinin Sağlamlıq Göstəriciləri və Qiymətləndirmə İnstitutundan olan tədqiqatçılar bütün dünyada insult hallarının artdığını aşkar ediblər.

BiG.AZ report-a istinadən xəbər verir ki, iş "The Lancet Neurology" jurnalında dərc edilib.

1990-cı ildən 2021-ci ilə qədər insult keçirən insanların sayı 70 faiz, insultla əlaqəli ölüm hallarının sayı isə 44 faiz artıb. 2021-ci ildə insult dünyada işemik ürək xəstəliyi və COVID-19-dan sonra ölümün üçüncü ən əhəmiyyətli səbəbi olub. Əhalinin yaşlanması və qarşısı alına bilən risk faktorlarının təsirinin böyüməsi insult yükünün artmasına səbəb olan mühüm amillərdir.

Təhlil üçün 1990-2021-ci illəri əhatə edən Qlobal Xəstəlik Yükü Tədqiqatının (GBD) məlumatlarından istifadə edilib. Tədqiqatçılar yüksək bədən kütləsi indeksi (BKİ), qan təzyiqi, qanda şəkərin səviyyəsi və hava çirklənməsinin təsiri kimi risk faktorlarının təsirini qiymətləndiriblər. Yaşa görə standartlaşdırılmış xəstələnmə və ölüm göstəriciləri də regional fərqləri aşkar etməyə imkan verib: insult yükü aşağı və orta gəlirli ölkələrdə əhəmiyyətli dərəcədə yüksək olub.

Nəticələrə görə, 2021-ci ildə insult səbəbindən itirilmiş sağlam həyat illərinin sayı 160,5 milyona çatıb ki, bu da 1990-cı illə müqayisədə 32 faiz çoxdur. Afrika və Asiya regionları kimi aşağı gəlirli ölkələrdə xəstələnmə və ölüm göstəriciləri daha varlı ölkələrlə müqayisədə 2-10 dəfə yüksəkdir. Piylənmə, hipertoniya və hava çirklənməsi gənc əhali arasında insult yükünün artmasına səbəb olan əsas amillər olub.

Həmçinin tədqiqat yüksək temperaturların təsiri və havanın kiçik hissəciklərlə çirklənməsi də daxil olmaqla ekoloji amillərin əhəmiyyətli təsirini göstərib. Bu risk faktorları xüsusilə aşağı gəlirli ölkələrdə özünü göstərir ki, bu da ətraf mühitin keyfiyyətinin yaxşılaşdırılması və metabolik xəstəliklərin qarşısının alınması üçün tədbirlər görülməsinin vacibliyini vurğulayır.

Tədqiqatın müəllifləri həm əhali səviyyəsində tədbirləri, həm də fərdi yanaşmaları əhatə etməli olan insultun qarşısının alınması üçün daha effektiv strategiyaların tətbiqinin vacibliyinə diqqət çəkirlər. Səhiyyə sistemlərinin təkmilləşdirilməsi və teletibb və süni intellekt kimi yeni texnologiyalardan istifadə gələcəkdə insultun qlobal yükünü əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Sağlamlıq   Baxılıb: 1257   Tarix: 21 sentyabr 2024  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Gecələr ayaqlarda qıcolmaların təhlükəli səbəbləri

Gecə yuxu zamanı ayaq əzələlərində qəfil və ağrılı qıcolmalar bir çox insanda müşahidə olunur. xəbər verir ki, bu hal bəzən sadə səbəblərlə bağlı olsa da, tez-tez təkrarlanması müəyyən sağlamlıq problemlərinin əlaməti ola bilər. Ayaq qıcolmalarına susuz qalmaq, gün ərzində həddindən artıq fiziki yüklənmə

25.10.2026 949
.

Üzü yumaq üçün ən yaxşı vaxt - Dermatoloqdan tövsiyə

Üz dərisinə qulluq zamanı yalnız istifadə olunan vasitələr deyil, onların tətbiq edildiyi vaxt da əhəmiyyət daşıyır. Dermatoloq Con Kibbi üzün yuyulması üçün səhər və axşam saatlarının əksər insanlar üçün uyğun olduğunu bildirib. Qaynarinfo xəbər verir ki, Kolorado Universitetinin Tibb Məktəbinin dermatologiy

27.10.2026 1054
.

Gündə cəmi 4 saat yuxu ilə necə yaşamaq olar?

Adətən, böyük əksəriyyət üçün gündə yeddi-doqquz saatlıq yuxu norma sayılsa da, bəzi insanlar cəmi dörd-beş saatlıq yuxu ilə kifayətlənərək özlərini tamamilə enerjili və sağlam hiss edirlər. Elm adamları bu nadir vəziyyətin arxasında duran genetik səbəbləri araşdırmağa davam edirlər. "Qafqazinfo"nu

03.11.2026 904
.

Kamran Musayev: Qafqazda ilk dəfə ürək transplantasiyasının Azərbaycanda həyata keçirilməsi tarixi uğurdur

Qafqazda ilk dəfə ürək transplantasiyasının Azərbaycanda həyata keçirilməsi tarixi uğurdur. "Report" xəbər verir ki, bunu Ürək və Damar Cərrahiyyəsi Cəmiyyətinin fəxri sədri Kamran Musayev Azərbaycanda və Cənubi Qafqazda ilk donor ürək transplantasiyasının həyata keçirilməsinin birinci ildönüm

31.10.2026 788
.

Hansı yaşda ət yemək ömrü uzadır? - Elmi araşdırma

Çəki çatışmazlığı olan yaşlı insanlarda ət istehlakı 100 yaşa qədər yaşamaq ehtimalını artıra bilər. Tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, bu yaş dövründə ətdən imtina etmək, xüsusilə qadınlar arasında daha qısa ömür sürməklə əlaqəli ola bilər. xəbər verir ki, çinli mütəxəssislərin apardığı araşdırmanı

18.10.2026 1023
.

COVID-dən sonra dadbilmənin niyə bərpa olunmadığı AÇIQLANDI

Bəzi insanlarda COVID-19 infeksiyasından bir ildən çox vaxt keçməsinə baxmayaraq, dadbilmə qabiliyyətinin niyə tam bərpa olunmadığına dair yeni məlumatlar əldə edilib. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, alimlər uzunmüddətli dadbilmə pozğunluğu yaşayan şəxslərin dad reseptorlarını araşdırıblar

24.10.2026 755
.

Günorta yuxusunun yaddaşa təsiri ilə bağlı maraqlı nəticə

Günorta saatlarında yatmağın yaddaşı gücləndirdiyi ilə bağlı geniş yayılmış fikirlər yeni elmi araşdırmada təsdiqini tapmayıb. Məlum olub ki, qısa müddətli yuxu yaddaşın möhkəmlənməsinə sakit istirahət və adi oyaqlıqdan daha çox kömək etmir. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu nəticəyə Cənubi Çin Pedaqoj

16.11.2026 383
.

Dərinizdə bu əlamətlər varsa, diqqətli olun

Havaların soyuması və rütubətin azalması dəridə quruluq, qabıqlanma və qaşınmaya səbəb ola bilər. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, dermatologiya üzrə mütəxəssis, professor Sevilay Oğuz Kılıç payızda dəri sağlamlığını qorumaq üçün tövsiyələrini bölüşüb. Mütəxəssis bildirib ki, dərinin gərginləşməsi

17.10.2026 913
.

Hicama haqqında nələri bilirik?

Son zamanlar çox eşitdiyimiz, "hicama", "hacamat" kimi tanınan küpə terapiya müalicə üsulu barədə nələri bilirik?. Apimed təbii üsullar mərkəzində yüksək ixtisaslı (Türkiyədə kurs keçmiş) xanım personal tərəfindən xanımlara və bəylərə Hicama (hacamat) proseduru tətbiq edilir. Prosedu

29.10.2026 3428
.