Körpəni sakitləşdirmə yolları. "Bəyaz küy"

Körpəni sakitləşdirmə yolları. "Bəyaz küy"İnsanların beyni gün ərzində müxtəlif məlumat toplayır, onu emal edir, araşdırır, yadda saxlayır.

Bütün bu proseslər davamlı olaraq fəaliyyət göstərir. Yuxu insana rahatlıq gətirərək onu sanki yeni günə, yeni işlərə hazırlayır. İnsanlarda baş verən yuxu pozğunluqları onlarda müxtəlif psixoloji, psixo-nevroloji və psixo-fizioloji xəstəliklərə səbəb olur.

Adətən, daha çox yuxusuzluq problemləri ilə qarşılaşan, lakin daha az şikayət edən analardır. Ana yeni doğulan körpənin ilk günlərdə yuxu rejiminin olmaması, gecə və gündüzlərin səhv salınması, köp və qaz problemlərinin olması, daha sonra isə diş çıxarma və digər uşağı narahat edən problemlərlə üzləşir.

Xüsusən, ilk övladları doğulan analar, körpələrin hələ də inkişaf etməmiş mədə-bağırsaq, sinir, əzələ və digər sistemlərinin xüsusiyyətləri haqqında məlumatı olmadan uşağın ağlamağı və narahatlığı anında özlərini çarəsiz hiss edərək, nə edəcəklərini bilmirlər.

Ananın arsenalında körpəni sakitləşdirmək üçün bir neçə vasitənin olması ən azı ananın özünəinam hissinin artmasına yardım edə bilər. Bu məqalənin əsas məqsədi, məhz bu sakitləşdirici vasitələr haqqında söhbət açaraq, ananı xəbərdar etməkdir.

Bəyaz küy nədir?

Bəyaz küy bir qayda olaraq həqiqətən uşaqların sakitləşməsinə və yuxuya getmələrinə səbəb olur. "Bəyaz küy" ifadəsinə bəyaz səslər də deyilir. Onlara yağan yağış, axan şəlalə, dəniz dalğalarının səslərini aid etmək olar. Necə ki, ağ rəng bütün rəng çalarlarını özündə toplayan rəngdisə, bəyaz səslər də insan qulağının ala biləcəyi bütün səsləri cəmləşdirmək özəlliyinə malikdir. Təbii səslərlə bərabər, bəyaz səslərə ventilyator, fen, tozsoran kimi məişət cihazlarının çıxardığı səslər də aiddir.

Uşaqlar ana bətnində daim müxtəlif səslərlə əhatə olunur. Ananın ürək döyüntüsü, plasentanın damarlarında dolaşan qan, daxili orqanlarda baş verən proseslərin səsi cəmləşərək bəyaz küyün yaranmasına səbəb olur. Doğuşdan sonra körpənin rahatlaması və özünü hüzurlu hiss etməsi üçün bu səs fonunun yenidən yaradılması onun tez sakitləşməsinə səbəb olur. Yeni doğulmuş çağaların üzərində aparılan tədqiqatlar (Spencer, et al, 1990) göstərir ki, 80%-ə yaxın körpə "bəyaz küy" təsiri altında 5 dəq. ərzində sakitləşib sərbəst yuxuya gedə bilirdilər. Şərq Kaliforniya Tibb İnstitutunun pediatriya kafedrasının dosenti, Amerikalı uşaq həkimi, Harvey Karp, körpənin sakitləşdirilməsində "bəyaz küyün" fitri mexanizminin stimullaşdırma gücünə malik olduğunu bildirmişdir.

Uşaqlar fitri olaraq artıq müxtəlif səslərə alışqan olurlar, bu səbəbdən, onların yuxusunun rahat olması üçün sakitliyin yaradılmasına ehtiyac qalmır. Bəyaz küy uşaqlarda təhlükəsizlik və əminamalıq təsəvvürü yaradır.

Alimlər uşaqların rahat yuxulaması üçün bəyaz küyün əz azı onların 1 yaşına kimi faydalı olduğu fikrindədirlər. Bu səslərin yaradılması valideynlərdən artıq maliyyə və ya güc tələb etmir. Onlar bu səsləri ev şəraitində də rahat yarada bilərlər. Yuxarıda qeyd etdiyimiz müxtəlif elektrik əşyaların istifadəsi, radio dalğalarının səsi, telefona yazılan təbiət səsləri və s. uşağın tez bir zamanda sakitləşməsi və yuxulaması üçün effektiv bir üsul kimi istifadə oluna bilər.

Bəzi ölkələrdə valideynlər bəyaz səsləri uzun müddət ərzində və ya bütün gecə ərzində yandırıb istifadə edirlər. Alimlər bu səslərin uzun müddət ərzində işlədiyi zaman beyinə olan təsirini araşdırdılar və belə nəticəyə gəldilər ki, gecə ərzində səslənən bu səs izn verilən həddləri aşır. Və nəticələr əsasında valideynlərə uşaqların yuxulaması üçün xüsusi aparatların istifadəsi ilə bağlı aşağıdakı məsləhətləri verdilər:

1. Bəyaz küy yaradan vasitələri uşaqdan mümkün qədər aralı yerləşdirmək, xüsusilə onun çarpayısından
2. Səsin ucalığını azaltmaq
3. Vasitələrdən qısa müddət ərzində istifadə etmək (gecə boyu işlətməmək)

Əgər bu məqaləni oxuyandan sonra siz körpənizin sakitləşdirməsi va rahat yuxulaması üçün rahat "bəyaz küy" metodundan istifadə etməyi qərar verdinizsə, onda nəzərə alın ki, səsin ucalığı 50 db-dan artıq olmamalıdır. Bu rahatlıq və hüzur verən səs fonu yağan yağış şırıltısını və ya duşdan axan suyun səsini xatırladır.

Müəllif: Gülarə Rüstəmova
Uşaq psixoloqu və Əmizdirmə məsləhətçisi


BiG.Az Telegramda izləyin instagramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 620   Tarix: 24 yanvar 2023  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 051 7028255

Facebookda Paylaş

DiGƏR XƏBƏRLƏR

Bu yaz qızlar belə geyinəcək - FOTO/VİDEO

Son illərda podiumlar mürəkkəb dizaynla dolu idi: qeyri-adi kəsimlər, dekorativ detallar və qatlar, strazlar, kristallar və rəngli xəzlər və s. Bütün bunlar əlbəttə ki, çox təsiredici görünürdü, lakin yeni mövsüm qızlardan sadəlik tələb edəcək. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, dizaynerlər dah

24.01.2023 899

Türkiyədə günün günortasında küçədə atışma - VİDEO

Türkiyənin Elazığ şəhərində gündüz vaxtı küçədə iki nəfər arasında atışma baş verib. BİG.AZ türk mətbuatına istinadən xəbər verir ki, hadisə nəticəsində 2 şübhəli şəxs saxlanılıb. İddiaya görə, Ö.Ö ilə M.U. arasında naməlum səbəbdən yaranan mübahisə silahlı münaqişəyə çevrilib. Hadisə yerinə polis cəl

24.01.2023 364

ULDUZLAR DƏNİZİ: Maldiv adalarında parıladayan mavi dalğaların SİRRİ - FOTO-VİDEO

Siz heç parıldayan dəniz görmüsünüz?. Maldiv adaları bir çoxları üçün nağıllar aləmi kimidir, lakin buradakı dəniz mənzərəsi gecələr həqiqədən sizi sanki sehirli dünyaya aparır. Gecə vaxtı dənizə toxunduğunuzda o, neon işıqları kimi yanmağa başlayır və fluoressent mavi rəngə boyanır. Bəs bu, xüsusi effekt

24.01.2023 503

Gecələr makiyajın silinməsi və bu prosesin vacibliyi...

Hər bir qadın üçün dekorativ kosmetikanın alışı xoş emosiyalar deməkdir. Kosmetika aldıqda, biz, onun keyfiyyəti, yeni olması, parlaqlığı və həmçinin qiymətinə nəzər salırıq. Lakin, lazımı kosmetikanı aldıqda onun lazımı görünüş yaratması üçün dərinin vəziyyəti çox önəmlidir. Bunun üçün isə istifad

23.01.2023 513

81 yaşlı sənətçi estetik etdirdi: "Daha gənc olmaq istəyirəm"

Türk xalq musiqi sənətçisi Bedia Atatürk estetik əməliyyat etdirib. Türkiyə mediasına istinadla xəbər verir ki, bununla bağlı 81 yaşlı ifaçının həkimi şəxsi "Instagram" hesabında paylaşım edib. "Bedia Akartürk Samsuna gələrək, mənə "Mən də üzümdə dəyişiklik istəyirəm. Daha gənc v

23.01.2023 850

Tavandan düşən "çağırılmamış qonaq" iclası bir-birinə qatdı - VİDEO

Meksikanın Akapulko şəhərində şəhər şurasının iclası zamanı qəribə hadisə baş verib. Belə ki, tədbirin ortasında tavandan yenot düşüb. "Çağırılmamış qonaq" yerli deputatların qışqırıqları altında özünü itirib və zalda vurnuxa-vurnuxa qalıb. Sonda yenot qapını tapa bilib. Qeyd olunur ki, tava

23.01.2023 632

Aparıcı səhnədə alova büründü - VİDEO

Belçikada aparıcı Morin Vanerbergen odsaçanla ehtiyatsız davrandığından yanıq xəsarəti alıb. Hadisə uşaq əyləncə proqramı təşkilatçılarının mükafatlandırılması mərasimi zamanı baş verib. Xoşbəxtlikdən, qadın ciddi xəsarət almayıb. Alov onun saçının və paltarının bir hissəsini tutub. ( )

23.01.2023 402

Polis arvadını yolun ortasında güllələyib, özünü də başından vurdu - FOTO-VİDEO

Türkiyənin Kırşehir şəhərində xüsusi təyinatlı polis Hüseyn Emre Yılmaz boşanma ərəfəsində olduğu həmkarı və həyat yoldaşı Aslı Yılmazı küçənin ortasında 10 dəfə atəş açaraq silahla öldürüb. BİG.AZ türk mətbuatına istinadən xəbər verir ki, aralarındakı mübahisə zamanı arvadını güllələyən polis silah

23.01.2023 1517

Polşada dünyanın ən böyük qar labirinti - VİDEO

Polşanın Zakopane şəhərində 2015-2016-cı illərdə 2500 kv.m ərazidə qeyri-adi labirint tikilib. Onun qeyri-adiliyi qardan ibarət olmasındadır. BİG.AZ xarici mətbuata istinadən xəbər verir ki, hazırda 3 00 kv.m ərazini əhatə edən bu labirint dünyanın ən böyük qar labirinti hesab olunur. İnsanlar müxtəli

23.01.2023 315