Azərbaycanda dollar bahalaşacaq? - Deputat AÇIQLADI

ABŞ-ın mərkəzi bankı kimi fəaliyyət göstərən Federal Ehtiyat Sistemi (FED) iki günlük noyabr iclasının nəticələrinə görə uçot dərəcəsini ardıcıl dördüncü dəfə 50 baza bəndi artırıb. Beləliklə, rəqəmlər 4,25-4,50%-ə qaldırılıb. Bu isə 2022-ci ilin əvvəlindən uçot dərəcəsinin 7-ci dəfə artımıdır.

Bu proses manatın dollara münasibəində aqibəti düşündürür. Müşahidə edilən dəyişikliklər manatın ucuzlaşma risklərini və devalvasiyanın olub-olmayacağını gündəmə gətirir. Onu da qeyd edək ki, son iki ildir, dolların manat qarşısında bahalaşacağı və devalvasiyanın olacağı barədə qeyri-rəsmi məlumatlar yayılır.

Bəs, qarşıdan gələn 2023-cü ildə devalvasiya gözlənilirmi?

Məsələ ilə bağlı BiG.AZ-a danışan Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin üzvü Vüqar Bayramov bildirib ki, 2023-cü ildə milli valyuta məzənnəsinin necə dəyişməsi müzakirə olunur və manatın məzənnəsi birbaşa Mərkəzi Bankın mövqeyindən asılı olacaq:

"Mərkəzi Bankın pul, kredit siyasətində, eyni zamanda rəsmi açıqlamalarında bütövlükdə 2022-ci ilin sonunadək manata təhdidlərin olmadığı bildirilirdi. Təbii ki, artıq 2022-ci il başa çatır və 2023-cü ildə milli valyuta məzənnəsinin necə dəyişməsi müzakirə edilən məsələrdəndir. Nəzərə alsaq ki, bütövlükdə dollara olan tələbin ödənilməsində ölkəyə daxil olan valyutanın həcmi çox önəmlidir. Azərbayacana daxil olan valyutanın həcmində isə neftin dünya bazarındakı qiyməti vacibdir. Çünki Azərbaycan ixracatının 80 faizi neft və neft məhsullarıdır. Ona görə də 2023-cü ildə ölkəyə daxil olan valyutanın həcminə birbaşa neftin dünya bazarı qiyməti təsir göstərəcək. Təbii ki, əgər qiymət yüksək olarsa və ölkəyə daha çox valyutanın daxil olmasına, valyutaya olan tələbin ödənilməsində çətinliklərin yaranmamasına səbəb olacaq. Amma qiymət aşağı olarsa ölkəyə daxil olan valyutanın həcminin azalmasına gətirib çıxara bilər. Ona görə də valyuta bazarında tələb birbaşa neftin dünya bazar qiyməti ilə də bağlıdır.

Təbii ki, burada dövlət neft fondunun aktivləri də var. Həmin aktivlərdən istifadə etmək imkanını da nəzərə almaq lazımdır. Amma bütün hallarda Azərbaycan üzən məzənnə rejiminə keçmədiyi üçün və fiks məzənnə rejimi olduğuna görə Mərkəzi Bankın mövqeyi çox önəmlidir. Bu baxımdan 2023-cü ildən ölkəyə daxil olan valyutanın həcminə neftin dünya bazar qiyməti birbaşa təsir göstərəcək. Eləcə də, dollara olan tələbin ödənilməsində neftin dünya bazar qiymətinin həm iqtisadi, həm də psixoloji təsirləri olacaq. Bütövlükdə isə manatın məzənnəsi birbaşa Mərkəzi Bankın mövqeyindən asılı olacaq. Amma güman olunur ki, Mərkəzi Bank bu zaman xarici faktorlar və xüsusən də strateji, o cümlədən enerji məhsullarının dünya bazar qiymətinə xüsusi önəm verəcək".

Nuranə

Telegramda izləyin