İlham Əliyevin Zəfər Günü müraciəti: Azərbaycanın tarixi Qələbəsi və yeni geosiyasi reallıqların siyasi təhlili

8 Noyabr - Zəfər Günü Azərbaycan tarixinin ən mühüm hadisələrindən biri olmaqla yanaşı, milli dövlətçilik iradəsinin, siyasi qətiyyətin və hərbi qüdrətin təntənəsidir. Prezident İlham Əliyevin Zəfər Günü münasibətilə Azərbaycan xalqına ünvanladığı müraciət bu tarixi hadisənin yalnız keçmişin qürur mənbəyi olmadığını, həm də Azərbaycanın gələcək inkişaf strategiyasını müəyyənləşdirən mühüm siyasi amil olduğunu bir daha ortaya qoyur. Dövlət başçısının Xankəndidən səsləndirdiyi fikirlər Azərbaycanın əldə etdiyi tarixi nailiyyətlərin mahiyyətini, regionda yaranmış yeni reallıqları və qarşıda duran strateji vəzifələri əhatə edir.

Müraciətin Xankəndidən ünvanlanması özlüyündə ciddi siyasi mesajdır. Çünki bu şəhər uzun illər ərzində Ermənistanın Azərbaycana qarşı həyata keçirdiyi işğalçılıq siyasətinin, separatizmin və beynəlxalq hüququn pozulmasının simvollarından biri olmuşdur. Bu gün isə Xankəndidə Azərbaycan dövlətinin suverenliyinin təmin olunması, milli bayrağımızın dalğalanması və dövlət quruculuğu prosesinin davam etməsi tarixi ədalətin bərpasının real göstəricisidir. Prezidentin məhz bu məkandan xalqa müraciəti Azərbaycanın artıq öz ərazi bütövlüyünü və suverenliyini təmin etmiş dövlət kimi yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu nümayiş etdirir.

Prezident İlham Əliyevin müraciətinin əsas siyasi xəttini 44 günlük Vətən müharibəsinin tarixi nəticələrinin qiymətləndirilməsi təşkil edir. 2020-ci ildə əldə edilən Qələbə Azərbaycan dövlətinin uzun illər ərzində apardığı məqsədyönlü siyasətin məntiqi nəticəsi idi. Həmin dövrdə Azərbaycan yalnız hərbi əməliyyatlar aparmırdı, eyni zamanda beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə əsaslanan mövqeyini müdafiə edirdi. BMT Təhlükəsizlik Şurasının Ermənistan qoşunlarının işğal edilmiş Azərbaycan ərazilərindən çıxarılmasını tələb edən qətnamələrinin uzun müddət icra edilməməsi beynəlxalq münasibətlər sistemində ciddi ədalətsizliyin mövcudluğunu göstərirdi. Azərbaycan isə öz gücünə, siyasi iradəsinə və beynəlxalq hüquqa əsaslanan mövqeyinə söykənərək bu ədalətsizliyə son qoydu.

Bu baxımdan Zəfər Gününün siyasi əhəmiyyəti yalnız azad edilmiş ərazilərin coğrafiyası ilə ölçülə bilməz. Qələbə Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində mövqeyini dəyişdirdi, ölkəmizin regional proseslərdə rolunu gücləndirdi və Cənubi Qafqazda yeni siyasi reallıqlar yaratdı. Azərbaycan sübut etdi ki, milli maraqların müdafiəsi, güclü iqtisadiyyat və müasir ordu quruculuğu bir-birini tamamlayan dövlət siyasətinin əsas istiqamətləridir.

Şuşanın azad edilməsi isə bu tarixi prosesin həm hərbi, həm də mənəvi baxımdan kulminasiya nöqtəsi oldu. Mədəniyyət paytaxtımızın azad olunması Ermənistanın hərbi-siyasi planlarına sarsıdıcı zərbə vurdu. Şuşa Qələbəsi Azərbaycanın hərb tarixində yeni səhifə açmaqla yanaşı, xalqımızın milli özünüdərkində və tarixi yaddaşında xüsusi yer tutdu. Bu hadisə bir daha göstərdi ki, Vətənə bağlılıq, peşəkarlıq və qətiyyət qarşıya qoyulan ən çətin vəzifələrin həyata keçirilməsində həlledici rol oynayır.

Lakin Azərbaycanın tarixi Zəfəri 2020-ci illə məhdudlaşmadı. 2023-cü il sentyabrın 19-20-də həyata keçirilən antiterror tədbirləri nəticəsində ölkəmizin bütün ərazisində konstitusiya quruluşu və dövlət suverenliyi tam bərpa edildi. Bu hadisə 44 günlük müharibədə qazanılmış Qələbənin siyasi və hüquqi nəticələrinin tamamlanması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyırdı. Beləliklə, Azərbaycan ərazi bütövlüyü və suverenliyi məsələsində qarşısında duran tarixi vəzifəni yerinə yetirdi.

Prezidentin müraciətində diqqətə çatdırılan mühüm məqamlardan biri də Zəfərin əldə olunmasında xalq-ordu birliyinin roludur. Müharibə dövründə Azərbaycan cəmiyyəti vahid amal ətrafında birləşdi. Ölkənin müxtəlif bölgələrində yaşayan insanlar, müxtəlif etnik və dini mənsubiyyətə malik vətəndaşlar dövlətin və ordunun yanında olduqlarını nümayiş etdirdilər. Bu birlik yalnız müharibə dövrünün mənəvi dəstəyi deyil, həm də Azərbaycanın dövlətçilik modelinin mühüm üstünlüyüdür.

Müasir dövlətlərin gücü yalnız silahlı qüvvələrin imkanları ilə müəyyən edilmir. Güclü iqtisadiyyat, siyasi sabitlik, sosial həmrəylik, texnoloji inkişaf və milli maraqlara əsaslanan xarici siyasət də dövlətin təhlükəsizliyinin əsas elementləridir. Azərbaycanın Vətən müharibəsində qazandığı Qələbə bu amillərin kompleks şəkildə tətbiqinin nəticəsi idi. Buna görə də Prezident İlham Əliyevin ölkəmizin gələcəkdə daha da güclənməsi ilə bağlı mesajları strateji baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Bu kontekstdə Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən bərpa-quruculuq işləri Azərbaycanın postmüharibə siyasətinin əsas istiqamətidir. İşğaldan azad edilmiş ərazilərin yenidən qurulması sadəcə infrastruktur layihələrinin icrası deyil. Bu, dövlətin tarixi torpaqlarına qayıdışını, sosial həyatın bərpasını və həmin ərazilərin ölkənin ümumi iqtisadi sisteminə inteqrasiyasını təmin edən uzunmüddətli strategiyadır. Müasir yolların, hava limanlarının, enerji obyektlərinin, məktəblərin və yaşayış komplekslərinin inşası Qarabağın gələcək inkişaf potensialını formalaşdırır.

Böyük Qayıdış Proqramı bu siyasətin ən mühüm humanitar istiqamətidir. Uzun illər doğma yurdlarından ayrı düşmüş insanların öz evlərinə qayıtması tarixi ədalətin sosial müstəvidə bərpasıdır. Bununla belə, Böyük Qayıdışın uğuru yalnız insanların köçürülməsi ilə ölçülməməlidir. Davamlı məşğulluğun yaradılması, təhsil və səhiyyə xidmətlərinin əlçatanlığı, sahibkarlığın inkişafı və sosial infrastrukturun gücləndirilməsi də bu prosesin əsas şərtləridir. Qarabağda həyatın tam bərpası üçün məhz bu istiqamətlərdə ardıcıl siyasətin davam etdirilməsi vacibdir.

Müraciətin ideoloji məzmununda Azərbaycançılıq məfkurəsinin ön plana çəkilməsi də təsadüfi deyil. Çünki tarixi Qələbənin əsas dayaqlarından biri milli birlik olub. Azərbaycançılıq ideyası ölkəmizdə yaşayan bütün xalqları, etnik qrupları və dini icmaları vahid dövlətçilik maraqları ətrafında birləşdirir. Bu ideoloji xəttin qorunması gələcəkdə də ictimai-siyasi sabitliyin və milli həmrəyliyin təmin olunmasında mühüm rol oynayacaq.

Prezidentin Azərbaycanın bundan sonra da güclü olması ilə bağlı çağırışı isə müraciətin gələcəyə yönəlmiş ən mühüm strateji mesajlarından biridir. Regionda və dünyada baş verən geosiyasi dəyişikliklər, beynəlxalq təhlükəsizlik mühitində yaranan yeni risklər dövlətlərin müdafiə qabiliyyətini daim gücləndirməsini zəruri edir. Azərbaycan üçün bu, müasir ordu quruculuğunun davam etdirilməsi, müdafiə sənayesinin inkişafı, iqtisadi müstəqilliyin möhkəmləndirilməsi və diplomatik imkanların genişləndirilməsi deməkdir.

Digər mühüm məsələ Azərbaycanın əldə etdiyi Qələbənin regionda davamlı sülhün təmin olunması üçün yaratdığı imkanlardır. Azərbaycan müharibədən sonra da regionda sabitliyin və əməkdaşlığın tərəfdarı olduğunu bəyan edir. Lakin davamlı sülh qarşılıqlı suverenliyə hörmət, ərazi iddialarından imtina, sərhədlərin toxunulmazlığı və beynəlxalq hüquqa riayət əsasında mümkündür. Bu baxımdan Azərbaycanın mövqeyi həm regional təhlükəsizlik, həm də gələcək iqtisadi əməkdaşlıq üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Zəfər Günü müraciətinin ümumi siyasi mahiyyəti ondan ibarətdir ki, Azərbaycan artıq öz tarixinin yeni mərhələsini yaşayır. Dünən torpaqlarının azadlığı uğrunda mübarizə aparan ölkə bu gün suverenliyini möhkəmləndirən, azad edilmiş ərazilərini yenidən quran, iqtisadi potensialını artıran və beynəlxalq mövqelərini gücləndirən dövlətdir. Bu dəyişikliklər təsadüfi deyil, uzunmüddətli dövlət strategiyasının nəticəsidir.

Nəticə etibarilə, Prezident İlham Əliyevin Zəfər Günü müraciəti tarixi Qələbənin siyasi təhlili ilə yanaşı, Azərbaycanın gələcək inkişaf istiqamətlərini müəyyənləşdirən mühüm mesajlar toplusudur. Bu müraciət bir daha göstərir ki, Zəfər yalnız hərbi qələbə deyil, milli iradənin, dövlətçilik düşüncəsinin və xalq birliyinin təntənəsidir. İndi əsas vəzifə bu tarixi nailiyyəti qorumaq, onu iqtisadi və sosial inkişafla möhkəmləndirmək, müstəqil Azərbaycanın beynəlxalq mövqelərini daha da gücləndirməkdir.

Azərbaycan xalqı 8 Noyabr tarixini öz tarixinin ən şərəfli səhifələrindən biri kimi yaşadacaq. Şəhidlərimizin qanı, qazilərimizin qəhrəmanlığı və xalqımızın sarsılmaz iradəsi hesabına qazanılmış Zəfər gələcək nəsillər üçün həm qürur mənbəyi, həm də böyük məsuliyyət nümunəsi olacaq. Zəfərdən doğan güc, birlikdən yaranan qüdrət Azərbaycanın gələcəyinin əsas təminatıdır.

Aydın Hüseynov
Milli Məclisin deputatı

Telegramda izləyin