Sosial mühəndislik: Dələduzların görünməyən tələsi
"Onlayn oğurluq hallarının artmasının əsas səbəbi yalnız qanunvericilik və ya cərimələrin səviyyəsi ilə bağlı deyil. Cərimələrin sərtləşdirilməsi vacib addım olsa da, kiberdələduzluq əksər hallarda texniki sistemlərin sındırılması ilə deyil, insan faktorundan istifadə edilməklə həyata keçirilir. Yəni burada hədəf kompüter sistemləri deyil, insanların özləridir".
Bunu BiG.AZ-a açıqlamasında İKT mütəxəssisi Elvin Həsənov bildirib.
O, qeyd edib ki, son illərdə rəqəmsal xidmətlərin və onlayn ödənişlərin sürətlə yayılması da bu halların artmasına səbəb olub. İnsanlar mobil bank tətbiqlərindən, onlayn alış-veriş platformalarından və sosial şəbəkələrdən daha intensiv istifadə edirlər. Bu isə dələduzlar üçün daha geniş hədəf auditoriyası yaradır. Onlar fişinq mesajları, saxta kampaniyalar, yüksək gəlir vəd edən investisiya təklifləri və ya bank adından göndərilən saxta keçidlər vasitəsilə vətəndaşları şəxsi məlumatlarını paylaşmağa sövq edirlər:
"Kiberdələduzluğun geniş yayılmasının əsas səbəblərindən biri də sosial mühəndislik üsullarından istifadə edilməsidir. Dələduzlar texniki maneələri aşmaq əvəzinə insan psixologiyasına təsir göstərməyə çalışırlar. Məsələn, "kartınız bloklanacaq", "hesabınıza vəsait köçürülüb" və ya "kampaniyanın qalibi olmusunuz" kimi mesajlarla insanlarda təcili reaksiya yaratmağa çalışırlar. İnsan panika, həyəcan və ya maraq hissi keçirdiyi zaman təhlükəsizlik qaydalarını unutmağa daha meyilli olur.
Bəzi hallarda vətəndaşlar bank kartı məlumatlarının nə qədər həssas olduğunu tam dərk etmirlər. Kartın arxa hissəsində yerləşən CVV kodu və telefona göndərilən SMS təsdiq kodu faktiki olaraq hesabın təhlükəsizlik açarı hesab olunur. Bu məlumatların üçüncü şəxslərlə paylaşılması dələduzların maliyyə əməliyyatları həyata keçirməsini xeyli asanlaşdırır.
Bu cür halların qarşısının alınmasında ən vacib amil maarifləndirmədir. İnsanlar bilməlidirlər ki, bank əməkdaşları telefon vasitəsilə kart məlumatlarını, PIN kodu və ya SMS təsdiq kodunu tələb etmirlər. Eyni zamanda, şübhəli keçidlərə daxil olmamaq, tanımadıqları şəxslərlə maliyyə məlumatlarını paylaşmamaq və hər hansı mesaj və ya zəng aldıqda tələsik qərar verməmək vacib təhlükəsizlik qaydaları hesab olunur".
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 587 Tarix: 11 iyun 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşVolodimir Zelenski: Rusiya enerji atəşkəsi təklifindən imtina edib
Rusiya enerji infrastrukturuna qarşı qarşılıqlı zərbələrin dayandırılması barədə razılaşmadan imtina edib. "Report"un Şərqi Avropa bürosunun məlumatına görə, bunu Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski Kiyevdə bir qrup jurnalistlə keçirdiyi görüşdə bildirib. Onun sözlərinə görə, Rusiya nümayəndələr
19:00 160 Yaponiyada 3.3 milyon insanın məlumatları oğurlandı
Yaponiyanın "Keisei Electric Railway" dəmiryolu operatoru bazalarına icazəsiz giriş nəticəsində müştərilərin şəxsi məlumatlarının sızması barədə informasiya yayıb. xəbər verir ki, operatorun məlumatında bildirilib ki, təxminən 3.37 milyon istifadəçinin şəxsi məlumatları oğurlanmış ola bilər
18:40 165 Ağdamın azad olunması müharibənin dönüş nöqtəsi idi
Azərbaycan ərazisinin 20 faizini 30 ilə yaxın işğal altında saxlayan Ermənistan hökuməti bu müddət ərzində xalqımıza və ölkəmizə qarşı genosid, ekosid, hərbi və digər cinayət əməllərinin törədilməsinə yol vermişdir. İşğal dövründə erməni vandallığına ən çox məruz qalan bölgələrimizdən biri də Ağdam rayon
11:15 230 Azərbaycan 9 ayda Türkiyəyə 8 milyard kubmetrdən çox qaz nəql edib
Bu ilin yanvar-sentyabr Azərbaycandan Türkiyəyə cəmi 8 milyard 113,03 milyon kubmetr həcmində təbii qaz göndərilib. "Report" xəbər verir ki, bu barədə Türkiyənin Enerji Bazarını Tənzimləmə Qurumunun (Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu - EPDK) hesabatında qeyd olunub. Hesabata əsasən, bu göstəric
20:15 131 Gənc əsgərlərlə görüşə məhdudiyyət qoyuldu
"Azərbaycan Ordusunda xidmətə yeni başlayan gənc əsgərlərin sağlamlığını qorumaq məqsədilə həyata keçirilən preventiv tədbirlərlə əlaqədar hərbi hissələrdə görüşə müvəqqəti məhdudiyyət qoyulub". xəbər verir ki, bu barədə Müdafiə Nazirliyi (MN) məlumat yayıb. "Hərbi hissələrdə effekti
11:22 287 Müğənni qızı zorlamağa cəhddə ittiham olunan Bəxtiyar Dali ilə bağlı qərar verildi
Öz bağında qızı zorlamaqda təqsirləndirilən "Milyonçu Bəxtiyar Dali" kimi tanınan Bəxtiyar Qaraşov yenidən hakim qarşısına çıxarılıb. "Unikal"a istinadla xəbər verir ki, Sumqayıt Şəhər Məhkəməsində keçirilən prosesdə onun ev dustaqlığına buraxılması ilə bağlı vəsatətə baxılıb və yeku
14:15 251 Dağıstanda məşhur idmançı güllələnərək öldürüldü
Dağıstanda sambo üzrə Rusiya çempionatının bürünc mükafatçısı, 31 yaşlı Məhəmməd Davudov güllələnərək qətlə yetirilib. xəbər verir ki, bu barədə "Mash na sporte" "Telegram" kanalı məlumat yayıb. Bildirilib ki, banket zallarından birində keçirilən tədbirdə iştirak edən idmançı binada
22:00 0 Tramp uçuşların dayandırılmasının səbəbi ilə bağlı danışdı
ABŞ Prezidenti Donald Tramp Fox News telekanalına müsahibəsində ölkənin hava limanlarında yaşanan texniki nasazlığın mümkün səbəbi barədə danışıb. xəbər verir ki, Tramp uçuşların həyata keçirilməsində yaranan problemlərin köhnəlmiş avadanlıqlarla əlaqəli ola biləcəyini bildirib. "Bu, Federal Aviasiy
10:31 229 Paytaxtda restoranda dava: Qıza söz atan kişi arvadının yanında döyüldü
Bakıda restoranlardan birində dava baş verib. BİG.AZ -a istinadən xəbər verir ki, hadisə Nizami rayonunda yerləşən restoranlardan birində qeydə alınıb. 35 yaşlı Türkiyə vətəndaşı Erol restoranın foyesində Azərbaycan vətəndaşı Əliağanın üz nahiyəsinə əli ilə dəfələrlə zərbə endirib. Nəticədə Əliağa xəsarə
20:07 183 
