DİM-in çevik qərarı və sistemin acı reallığı

"Dövlət İmtahan Mərkəzinin (DİM) 17 may tarixində keçirilən magistratura imtahanı ilə bağlı qəbul etdiyi təkrar imtahan qərarı, ilk növbədə, yaranmış kütləvi narazılıq və fors-major vəziyyətlərə çevik, humanist yanaşmanın bariz nümunəsidir. Paytaxtda baş verən təbii fəsadlar və nəqliyyat böhranı minlərlə gəncin aylarla çəkdiyi zəhməti və psixoloji hazırlığını ciddi şəkildə sarsıda biləcək gərginlik yaratmışdı. Belə bir məqamda qurumun məsələyə yalnız hüquqi çərçivədən deyil, sosial ədalət və təhsilalanların maraqları prizmasından yanaşması təqdirəlayiq addım hesab oluna bilər. Çünki obyektiv səbəblərdən imtahan zalına çata bilməyən və ya ağır stres altında imtahan verən bakalavrların hüquqlarının bərpası bütövlükdə milli qiymətləndirmə sisteminə olan ictimai etimadın qorunmasına xidmət etdi".

Bunu BiG.AZ-a açıqlamasında təhsil eksperti Şəmsi Qoca bildirib.

O, qeyd edib ki, bununla yanaşı, qərarın tətbiqi və təşkilati mexanizmləri müəyyən suallar və ciddi ekspert təhlili tələb edir. DİM-in imtahanı bütün iştirakçılar üçün məcburi şəkildə ləğv etməməsi, əksinə, təkrar imtahanda iştirakı könüllü əsasda təşkil etməsi hüquqi baxımdan ən rasional variantlardan biri kimi görünür. Belə ki, çətin şəraitə baxmayaraq imtahana vaxtında çatan və yüksək nəticə göstərən namizədlərin qazanılmış hüquqları qorunur, digər tərəfdən isə zərərçəkmiş şəxslərə kompensasiya imkanı yaradılır. Təkrar imtahanın ödənişsiz təşkili də dövlətin vətəndaş qarşısındakı sosial məsuliyyətini nümayiş etdirən mühüm addımdır:

"Lakin qərarın icrası zamanı texniki və psixoloji çətinliklərin yaranacağı qaçılmazdır. Ən böyük yük yenə də namizədlərin üzərinə düşür. Çünki iyunun 14-dək olan təxminən bir aylıq müddət tələbələrdən əlavə psixoloji dözümlülük və yeni hazırlıq mərhələsi tələb edəcək. Eyni zamanda, qısa müddət ərzində yeni qeydiyyat prosesinin operativ idarə olunması, yeni imtahan suallarının hazırlanması və logistikanın təşkili DİM-in texniki resursları üçün ciddi sınaq hesab olunur. Sualların çətinlik səviyyəsinin 17 may imtahanı ilə tam ekvivalent saxlanılması da analitik baxımdan mürəkkəb məsələdir. Çünki variantlar arasında yarana biləcək ən kiçik disbalans belə namizədlər arasında fərqli rəqabət mühiti formalaşdıra bilər.

DİM-in yaranmış ictimai narazılığa bu qədər qısa müddətdə çevik və nisbətən ədalətli reaksiya verməsi dövlət qurumları ilə cəmiyyət arasında sağlam dialoqun qurulması baxımından nümunəvi addım kimi qiymətləndirilə bilər. Minlərlə gəncin gələcəyinə təsir edən belə həssas məsələlərdə bürokratik yanaşmadan uzaq duraraq vətəndaşın səsini eşitmək və operativ qərar vermək idarəetmədə yüksək məsuliyyət hissinin göstəricisidir. Təəssüf ki, oxşar çevikliyi və ictimai rəyə həssas yanaşmanı Elm və Təhsil Nazirliyinin fəaliyyətində hər zaman müşahidə etmək olmur. Arzuolunandır ki, təhsil sistemində yığılıb qalan problemlər, müəllim, şagird və valideynlərin haqlı narazılıqları ilə bağlı məsələlərdə də daha operativ və həssas mövqe nümayiş etdirilsin.

Yekunda qeyd etmək olar ki, yaranmış fors-major vəziyyət təkcə imtahan mərkəzinin deyil, həm də paytaxtın infrastruktur və nəqliyyat sisteminin bu cür kütləvi və strateji tədbirlərə tam hazır olmadığını göstərdi. Gələcəkdə oxşar problemlərin qarşısını almaq üçün imtahanların regionlar üzrə daha geniş şaxələndirilməsi və ya rəqəmsal qiymətləndirmə modellərinə keçidin sürətləndirilməsi artıq zərurətə çevrilir. İyun ayında keçiriləcək təkrar imtahan isə həm təşkilatçı qurum, həm də ədalət axtarışında olan minlərlə gənc üçün mühüm sınaq olacaq".

Telegramda izləyin