İxtisas Seçimində Kodlaşdırma Səhvləri Abituriyentləri İstəmədikləri Sahəyə Aparır - TƏHSİL EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA

Ali məktəblərə qəbul mərhələsində ən vacib proseslərdən biri hesab olunan ixtisas seçimi bəzi hallarda abituriyentlər üçün ciddi problemlərlə nəticələnir. Xüsusilə, ixtisas seçimi zamanı müraciət edilən bəzi mütəxəssislərin kodlaşdırmanı düzgün aparmaması gələcək tələbələrin istəmədikləri ixtisaslara qəbul olunmasına səbəb olur.

Nəticədə, illərlə arzuladıqları sahədən uzaq düşən gənclər həm psixoloji narahatlıq yaşayır, həm də sonradan ixtisas dəyişmək və ya təhsili yarımçıq qoymaq kimi çətin seçimlərlə qarşılaşırlar. İxtisas seçimi zamanı diqqətsizlik, tələskənlik və peşəkar yanaşmanın olmaması abituriyentlərin gələcək karyerasına birbaşa təsir edən əsas problemlərdən biridir.
Mövzu ilə bağlı təhsil eksperti Şəmsi Qoca BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, ali təhsildə ixtisas seçimi və bu prosesin gənclər üçün bir stress mənbəyinə çevrilməsi bu gün cəmiyyətimizi düşündürən ən ağrılı, həm də ən aktual məsələlərdən biridir. Onun sözlərinə görə, gəncliyin gələcək taleyini müəyyən edən bu mühüm mərhələnin sanki bir "imtahan kabusuna" çevrilməsi, ilk növbədə, gənclərin öz daxili dünyasını, potensialını yetərincə kəşf edə bilməməsindən və bir də ətraf mühitin, bəzən isə ailələrin yersiz təzyiqlərindən irəli gəlir: "Abituriyent aylarla, illərlə imtahana hazırlaşır, bilik toplayır, lakin topladığı bu biliyi hansı sahəyə yönəldəcəyini, ömrünün qalan hissəsini hansı peşəyə həsr edəcəyini dəqiqləşdirə bilmir. Bax, əsl problem elə buradan - gənclərin vaxtında düzgün peşə yönümünə istiqamətləndirilməməsindən başlayır.

Bu boşluğu doldurmaq üçün ortaya çıxan və özlərini "ixtisas seçimi mütəxəssisi" adlandıran bəzi şəxslərin fəaliyyəti isə bəzən vəziyyəti daha da qəlizləşdirir. Əlbəttə, işini vicdanla görən, abituriyentin balını və maraqlarını düzgün təhlil edən mütəxəssislər var. Lakin təəssüf ki, bəzən texniki bir kodlaşdırma xətası, yaxud abituriyentin arzu və istəklərini nəzərə almadan, sadəcə "təki harasa qəbul olsun" məntiqi ilə edilən seçimlər bir gəncin gələcəyini alt-üst edə bilir. Nəticədə gənc insan tamamilə yad, sevmədiyi, ruhuna toxunmayan bir ixtisasa düşür və dörd ilini sadəcə diplom xatirinə oxuyaraq cəmiyyət üçün yararsız, işini sevməyən bir kadra çevrilir.

Bəs bu çətin gedişatda gənclərimiz, valideynlərimiz nələrə diqqət yetirməlidirlər? İlk növbədə, ixtisas seçimi sadəcə riyazi bir kodlaşdırma prosesi deyil, bir insanın həyat fəlsəfəsinin, gələcək ömür yolunun seçimidir. Abituriyent hər şeydən əvvəl öz daxili səsinə qulaq asmalı, hansı sahədə özünü xoşbəxt və faydalı hiss edəcəyini müəyyənləşdirməlidir. Valideynlər isə öz reallaşmamış arzularını övladlarının çiyninə yükləməkdən əl çəkməli, onlara fərd olaraq hörmətlə yanaşmalıdırlar. Seçim zamanı toplana biləcək balla arzular arasında ağlabatan bir balans qurulmalı, dövlət sifarişli və ödənişli yerlərin ardıcıllığı, universitetlərin tədris keyfiyyəti və ən əsası, seçilən peşənin gələcək əmək bazarındakı yeri dərindən təhlil edilməlidir. Yad adamların kor-koranə etdiyi kodlaşdırmaya kor-koranə inanmaq olmaz; hər bir valideyn və abituriyent qaydaları özü oxumalı, bu taleyüklü prosesdə məsuliyyəti tamamilə başqasının öhdəsinə buraxmamalıdır. Gələcəyimizi bədbəxt mütəxəssislər ordusu ilə deyil, işinə aşiq olan, ruhu ilə çalışan gənclərlə qura bilərik".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin