Neandertallar əslində ağıllı imiş: Alimləri təəccübləndirən kəşf
Alimlər insanın qədim əcdadları olan neandertalların əvvəllər düşündüyündən daha inkişaf etmiş idrak qabiliyyətinə malik olduğunu göstərən yeni sübutlar aşkar ediblər.
Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Interesting Engineering" nəşri yazır.
Araşdırma Aberdin Universiteti və Madridin UNED Universitetinin alimləri tərəfindən Qərbi Avropadakı neandertal düşərgələrində aparılıb. Xüsusilə Fransanın Payer bölgəsində tapılan kərgədan dişlərinin qeyri-adi şəkildə çoxluğu diqqət çəkib.
Alimlər belə bir sual irəli sürüblər: "Niyə bir yerdə bu qədər çox kərgədan dişi toplanıb?"
Bundan sonra tədqiqatçılar neandertalların bu dişləri sadəcə qida qalıqları kimi deyil, alət kimi istifadə etmiş ola biləcəyi hipotezini yoxlamağa başlayıblar.
Kərgədan dişləri alət kimi istifadə edilib
Araşdırma Fransa, İspaniya və Cənubi Çindəki üç arxeoloji ərazidən tapıntıları əhatə edib. Nəticələr göstərib ki, kərgədan dişləri çox güman ki, qida məqsədi ilə deyil, əmək aləti kimi istifadə olunub.
Əsas sübutlar İspaniyadakı El-Kastilyo və Fransadakı Peş-de-l’Aze II düşərgələrindən əldə edilib. El-Kastilyoda tapılan 202 dişdən 25-ində əvvəllər izah edilməmiş aşınma izləri müəyyən olunub.
Mikroskopik analiz göstərib ki, dişlər dəfələrlə sərt səthlərlə təmasda olub. Alimlər eyni prosesi müasir kərgədan dişləri üzərində təkrarlayaraq neandertalların istifadə etdiyi hərəkətləri modelləşdiriblər.
Neandertallar məqsədli şəkildə alət seçiblər
Təcrübələr zamanı dişlər çəkic və anvil (səth) kimi istifadə edilib və nəticədə 100 min il əvvəlki tapıntılardakı izlərlə demək olar ki, eyni izlər əldə olunub. Həmçinin müəyyən edilib ki, daha iri və düz səthli dişlər xüsusi işlər üçün daha əlverişli olub.
Bu, neandertalların alətləri məqsədyönlü şəkildə seçdiyini göstərir. Alimlər bildirirlər ki, bu nəticələr onların düşüncə tərzini və davranış məntiqini daha yaxşı anlamağa imkan verir.
Araşdırma "ibtidai neandertal" obrazına dair köhnə təsəvvürləri də sual altına alır. Yeni məlumatlar onların mürəkkəb düşüncə və seçim bacarığına sahib olduğunu göstərir.
"Science News"un məlumatına görə, neandertalların idrak qabiliyyətləri ilə bağlı müzakirələr davam edir, lakin getdikcə daha çox sübut onların simvolik düşünmə bacarığına sahib olduğunu göstərir.
Aberdin Universitetinin tədqiqatçısı Sans-Royo bildirib ki, bu kəşf kərgədan dişləri kimi sərt materialların alət kimi istifadə olunduğunu göstərir və neandertalların resurslardan sistemli şəkildə yararlandığını sübut edir.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 638 Tarix: 12 may 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşSonsuzluğun əsas səbəbləri açıqlanıb: "Qadınlar daha gec ailə qururlar"
"Müasir dövrdə sonsuzluğun artmasının səbəbləri daha çox iki əsas faktorla əlaqələndirilir. Birinci səbəb qadınların sosial həyatda daha aktiv iştirak etməsidir. Çünki hazırda evlilik yaşı əvvəlki illərlə müqayisədə 5-10 il irəliləyib. Artıq qadınlar daha çox 30 yaşdan sonra ailə qururlar"
11:46 206 Uşaqlar məktəbin qarşısında paylanılan konfetdən zəhərlənib? - Açıqlama
Sosial şəbəkələrdə məktəbin qarşısında naməlum şəxsin uşaqlara konfet paylaması və bundan sonra onların zəhərlənməsi barədə səs yazısı yayılıb. DİN Mətbuat xidmətindən "Qafqazinfo"ya bildirilib ki, yayılan səs yazısı ilə bağlı aparılan araşdırma nəticəsində səsləndirilən iddialar təsdiqin
14:14 284 "Artıq dünyada bilməyən yoxdur ki, sözümüz imzamız qədər dəyərlidir"
"Bizim Avropa İttifaqına üzv ölkələrin bir çoxu ilə strateji tərəfdaşlıq bəyannamələrimiz, müqavilələrimiz var". "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu sözləri Prezident İlham Əliyev Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) VII Qurultayında çıxışı zamanı bildirib. Dövlət başçısı qeyd edib ki
17:45 55 Payızda səhərlər yuxudan oyanmağın çətin olmasının SƏBƏBİ
Mütəxəssislər səhərlər daha asan və tez ayılmağa kömək edən bir neçə üsul açıqlayıblar. xəbər verir ki, soyuq havaların başlaması ilə səhərlər oyanmaq daha da çətinləşir. Gün işığının azalması həqiqətən də orqanizmin daxili bioloji ritmlərinə təsir göstərə bilər. Neyrobioloq və yuxu üzrə mütəxəssis Elliso
18:15 1 "Azərbaycan ABŞ ilə münasibətləri yeni strateji səviyyəyə çıxarıb"
"Azərbaycanın qonşu ölkələrlə münasibətləri sabitdir və mehriban qonşuluq ruhunda inkişaf edir". APA-ya istinadən xəbər verir ki, bunu Azərbaycan Prezidentinin köməkçisi - Prezident Administrasiyasının Xarici siyasət məsələləri şöbəsinin müdiri Hikmət Hacıyev Bakıda keçirilən CAMCA 2026 Regiona
13:26 148 Azərbaycanda süni intellekt hansı səviyyədədir? - Ekspertdən AÇIQLAMA
"Azərbaycanda süni intellektin (Sİ) inkişafı hazırda həm böyük potensialın, həm də müəyyən boşluqların mövcud olduğu keçid mərhələsindədir. Ümumilikdə vəziyyəti "başlanğıc-orta" səviyyədə, lakin sürətlə inkişaf edən proses kimi qiymətləndirmək olar. Məsələyə bir neçə aspektdən yanaşma
14:05 167 "Olimp Hospital"da əməliyyat olunan 44 yaşlı kişi öldü
Bir neçə gün əvvəl Bakı şəhər Yasamal rayonunda yerləşən "Olimp Hospital"da əməliyyat olunan Şəmkir sakini qəfil vəfat edib. İqtisadiyyat.az-a istinadən xəbər verir ki, Şəmkir rayon Dəllər qəsəbə sakini 1982-ci il təvəllüdlü Eynur Səfərov bu özəl klinikada əməliyyat olunub. Xəstəxanada onu
17:12 93 "Hərənin arxasında, böyük bir dayı var"
"Bu gün müxtəlif yerlərdə müharibələr gedir. Hərənin arxasında, necə deyərlər, böyük bir dayı var. Bəzilərinin arxasında bir neçə. Amma biz təkbaşına. Amma bütün o böyük dayılar bizə qarşı idi. O Minsk qrupunun həmsədrləri bizə qarşı idi. Onlar bu gün dünyada aparıcı dövlətlərdir, görün, biz kim
17:39 75 Quzu əti BAHALAŞDI : Qiymətlər niyə yüksəkdir?
Monqolustandan Azərbaycana gətirilən quzu ətinin qiymətində artım var. Əvvəl Monqolustandan gətirilən quzu ətinin kiloqramı 9- 12 manata təklif olunurdusa, indi 13-16 manat civarındadır. Satıcıların sözlərinə görə, qiymət artımının əsas səbəbi idxal və daşınma xərclərinin yüksəlməsidir. Satıcılar bildirirlə
11:38 205 
