Məktəb Bufetlərində Zəhərlənmə Halları Narahatlıq Yaradır - TƏHSİL EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA

Son dövrlərdə məktəb bufetlərində baş verən qida zəhərlənməsi halları valideynləri və cəmiyyəti ciddi narahat etməyə başlayıb. Müxtəlif təhsil müəssisələrində şagirdlərin kütləvi şəkildə özlərini pis hiss etməsi, xəstəxanalara müraciətlərin artması məktəblərdə satılan qidaların keyfiyyəti və saxlanma şəraiti ilə bağlı sualları yenidən gündəmə gətirib. Məhsulların düzgün qorunmaması və sanitar-gigiyenik qaydalara əməl olunmaması bu riskləri daha da artırır. Mövzu həm valideynlər, həm də aidiyyəti qurumlar üçün aktual məsələlərdən birinə çevrilib.
Mövzu ilə bağlı təhsil eksperti Şəmsi Qoca BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, qaldırdığınız mövzu kifayət qədər aktual və həssasdır, çünki birbaşa uşaqlarımızın sağlamlığından söhbət gedir. Məktəb bufetlərində baş verən zəhərlənmə halları həm valideynləri, həm də cəmiyyəti ciddi narahat edən həssas bir məsələdir. İlk növbədə dəqiqləşdirmək lazımdır ki, məktəb bufetləri icarəyə verilərkən ödənilən vəsait birbaşa məktəb direktoruna deyil, qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada Elm və Təhsil Nazirliyinin müvafiq qurumlarına ödənilir. Bu, prosesin mərkəzləşdirilmiş idarəetmədə olduğunu göstərsə də, yerlərdə nəzarət mexanizminin daha da təkmilləşdirilməsinə ehtiyac var. Onun sözlərinə görə, təəssüf ki həmin vəsaitin hara xərclənməsi və necə xərclənməsi barədə nazir Emin Əmrullayev bircə dəfə də olsun hesabat verməyib: "Dəfələrlə tələb edilsə də bu barədə susan nazir ancaq müəllimləri aşağılamaqla məşğuldur. Lakin bildiyimə görə həmin vəsait nazirlik işçilərinə paket şəklində ödənilir. Yəni ki bağın, əkinin xeyrini bəylər görəcəkmiş....
Qidaların keyfiyyətinə gəlincə, bu cür neqativ halların qarşısını almaq üçün qidanın keyfiyyətinə dair tələblər ən sərt formaya gətirilməlidir. İcarədar seçimi zamanı yalnız maliyyə öhdəlikləri deyil, sahibkarın qida təhlükəsizliyi sahəsindəki peşəkarlığı və texniki bazası əsas götürülməlidir. Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin (AQTA) mütəmadi yoxlamaları ilə yanaşı, məktəblərdə tibb işçilərindən və valideyn komitələrindən ibarət daxili monitorinq qrupları fəaliyyət göstərməlidir. Bu qruplar bufetlərin sanitar vəziyyətini, məhsulların mənşəyini və son istifadə tarixlərini hər gün yoxlamaq səlahiyyətinə malik olmalıdır.

Eyni zamanda, məktəb bufetlərində satışı qadağan edilən məhsulların siyahısı genişləndirilməli, uşaqların sağlamlığı üçün risk yaradan süni rəngli, qazlı sular və mənşəyi məlum olmayan qəlyanaltıların satışı tam dayandırılmalıdır. Unutmamalıyıq ki, bufet təkcə bir icarə obyekti deyil, şagirdlərin sağlam böyüməsinə xidmət edən bir məkandır. Qayda pozuntularına yol verən icarədarlarla müqavilələr dərhal xitam edilməli və onların gələcəkdə bu sahədə fəaliyyətinə qadağa qoyulmalıdır. Şəffaflıq və ciddi ictimai nəzarət bu problemin köklü həllinin əsas yoludur.

Məktəb bufetlərində satılan məhsulların 90%-i birbaşa milli genefonda təsir edən qondarma qidalardır. İcarədarlar bufetlərə verdiyi malı o qiymətə verirlər ki satıcı da məcbur qalıb başqa üsullarla özünə pul qazanır ( Məsələn adi peraşkini bişirirərkən yağdan istifadə dəhşətlidir. Bir yağda 8 dəfə peraşki bişirirlir). Xeyrini ETN əməkdaşlarının gördüyü işin məsuliyyətini də məktəb direktoru daşıyır.
Mənim qəti qənaətim budur ki bu məsələdə ən böyük məsuliyyət ETN və onun rəhbərliyinin üzərinə düşür. Hüquq-mühafizə orqanları ciddi araşdırsa ortaya dəhşətli faktlar çıxar".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin