Kainatın sonu yenidən hesablandı: "Qorxduğumuzdan tez..."
Yeni elmi araşdırma kainatın sonunun əvvəllər düşünüləndən xeyli daha tez baş verə biləcəyini göstərir. Alimlər kainatın taleyi ilə bağlı proqnozlarını yeniləyiblər. Əvvəllər kainatın trilyonlarla il ərzində tədricən soyuyaraq "istilik ölümü"nə doğru getdiyi hesab olunurdu. Lakin yeni tədqiqat daha erkən son ehtimalını gündəmə gətirir.
Qaynarinfo xəbər verir ki, "Donostia International Physics Center" tədqiqatçılarına görə, kainat Böyük Partlayış hadisəsindən təxminən 33,3 milyard il sonra sona çata bilər.
Hazırda kainatın yaşı təxminən 13,8 milyard il hesab edildiyindən, bu ssenariyə görə qarşıda cəmi 20 milyard ilə yaxın zaman qalır.
"Böyük Çöküş" ssenarisi
Araşdırmada qeyd olunur ki, kainatın genişlənməsi müəyyən mərhələdən sonra tərsinə dönə bilər. "Böyük Çöküş" (Big Crunch) adlanan bu prosesdə qalaktikalar, ulduzlar və planetlər yenidən bir nöqtəyə doğru sıxılacaq.
Bu mərhələdə bütün maddə sıxlaşaraq yox olacaq, eyni zamanda qara dəliklərin yaranması sürətlənəcək. Alimlər hesab edir ki, son mərhələdə kainat nəhəng qara dəliklərlə dolu vəziyyətdə sona çata bilər.
Qaranlıq enerji mübahisəsi
Elmi dairələrdə kainatın sonu ilə bağlı iki əsas ssenari mövcuddur: kainatın sonsuzadək genişlənərək soyuq və boş vəziyyətə düşməsi və ya genişlənmənin dayanaraq tərsinə dönməsi.
Bu prosesdə əsas rol oynayan amil isə qaranlıq enerjidir. Bu, kainatın genişlənməsini sürətləndirən və mahiyyəti tam açıqlanmayan bir qüvvə hesab olunur.
Yeni məlumatlar balansı dəyişir
Son illərdə əldə edilən yeni müşahidə nəticələri bu sahədəki mövcud təsəvvürləri dəyişməyə başlayıb.
"Dark Energy Spectroscopic Instrument" tərəfindən 47 milyon qalaktikanı əhatə edən xəritələşdirmə layihəsi göstərib ki, qaranlıq enerji sabit deyil və zamanla dəyişə bilər.
Bu isə kainatın genişlənməsinin yavaşlaya və hətta gələcəkdə tərsinə dönə biləcəyi ehtimalını gücləndirir.
Kainat nəhəng qara dəliyə çevrilə bilər
Simulyasiyalara əsasən, kainat müəyyən ölçüyə çatdıqdan sonra bu proseslər genişlənməni geri çevirir. Nəticədə bütün maddə yenidən "təkillik" adlanan bir nöqtədə toplanır.
Bu mərhələdə qara dəliklərin birləşməsi sürətlənir və kainat sonda nəhəng bir qara dəliyə çevrilərək mövcudluğunu başa vurur.
Tədqiqat müəllifləri isə vurğulayırlar ki, bu ssenari hələlik qəti nəticə sayılmır və gələcək müşahidələr bu barədə daha dəqiq məlumat verə bilər.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 114 Tarix: 01 may 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşAlimlər beyinlə əlaqə qura bilən süni sinir hüceyrələri hazırlayıblar
Northwestern Universitetinin mühəndisləri real beyin hüceyrələri ilə birbaşa əlaqə qura bilən süni sinir hüceyrələri hazırlayıblar. Nature Nanotechnology jurnalında dərc olunan araşdırmaya istinadən xəbər verir ki, laboratoriya şəraitində siçan beyin toxuması üzərində aparılan sınaqlarda bu süni hüceyrələri
01.05.2026 84 Uşaqlar niyə "olmaz" deyilən şeyi daha çox etmək istəyir? - PSİXOLOQDAN AÇIQLAMA
Valideynlərin tez-tez qarşılaşdığı vəziyyətlərdən biri də budur: uşağa "olmaz" deyildikdə, o, sanki məhz həmin davranışı etmək üçün daha da israr edir. Bu hal xüsusilə erkən yaş dövrlərində daha qabarıq görünür və bir çox valideynlərdə çaşqınlıq yaradır - qadağa qoyduqca niyə nəticə əksin
01.05.2026 235 Flik təmizliyə hazırlaşır: "Barselona"dan görün kimlər ayrıla bilər
"Barselona"nın baş məşqçisi Hansi Flik yay transfer pəncərəsində klubdan ayrıla biləcək oyunçuların siyahısını tərtib edib. Söhbət Ferran Torres, Rafinya və Jyul Kundedən gedir. -ın xarici mediaya istinadən xəbərinə görə, Kataloniya klubu heyətdə əsaslı dəyişikliklərin bir hissəsi və maliyy
01.05.2026 189 Epşteynin ölümqabağı yazdığı məktubu tapıldı
Nyu-York həbsxanasında maliyyəçi Ceffri Epşteynin kamera yoldaşı olmuş Nikolas Tartalyon biznesmenin ehtimal olunan ölümqabağı qeydinin məzmunu barədə danışıb. xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, onun sözlərinə görə, o, məktubu 2019-cu ilin iyulunda, Epşteyn huşsuz vəziyyətdə tapıldıqdan sonra aşka
01.05.2026 261 Hit.az 6 yaşında!
Bu gün Azərbaycan media məkanında özünəməxsus yeri olan saytının yarandığı gündür. 6 yaşını qeyd edən sayt 1 may 2020-ci il tarixindən etibarən Azərbaycanın media məkanında fəaliyyətə başlamış müstəqil informasiya platformasıdır. Yarandığı qısa müddət ərzində onlayn media sahəsində özünəxas yer tuta
01.05.2026 126 İran atəşkəsin pozulmasına hazırlıq məqsədilə basdırılmış raketlərin və digər silahların qazıldığını bildirib
NBC News, adı açıqlanmayan ABŞ rəsmisinə və iki məlumatlı mənbəyə istinadən xəbər verir ki, son günlərdə İran yeraltında və ya dağıntılar altında basdırılmış raketlər və digər sursatları çıxarmaqla ABŞ və İsraillə atəşkəsin pozulmasına hazırlaşır. BİG.AZ The Times of İsrael-ə istinadən xəbər verir ki
01.05.2026 200 Bakı Dövlət Sirkinin əmlakı qanunsuz satılıb? - AÇIQLAMA - FOTO
"Bakı Dövlət Sirkinin əmlakı - zirzəmidə olan mühərriklər, ümumilikdə 6-7 ton dəmir talan olunaraq satılıb". "Qafqazinfo"ya istinadla xəbər verir ki, bunu əvvəllər sözügedən sirkdə pəhləvan kimi çalışmış Emin Süleymanov bildirib. Onun sözlərinə görə, sirk rəhbərliyi fəhlələrə maa
01.05.2026 229 Tehranda hava hücumundan müdafiə sistemləri işə salınıb
İran paytaxtı Tehranda hava hücumundan müdafiə sistemləri işə salınıb. Trend-in məlumatına görə, bu barədə İran mediası xəbər verib. Məlumata əsasən, Tehranın bir neçə ərazisində hava hücumundan müdafiə sistemlərinin səsləri eşidilir. Bildirilib ki, hava hücumundan müdafiə sistemi "kiçik dronla
01.05.2026 133 Azərbaycan nümayəndə heyəti İrəvanda: Sərhəd danışıqları gündəmdə - POLİTOLOQDAN AÇIQLAMA
Azərbaycan Baş nazirinin müavini Şahin Mustafayevin rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti 29 aprel 2026-cı ildə Ermənistana rəsmi səfər edib. Səfər çərçivəsində nümayəndə heyəti İrəvana eniş edib və Ermənistan tərəfi də bu məlumatı təsdiqləyib. Məlumata görə, bu səfər iki ölkə arasında sərhədlərin delimitasiyas
01.05.2026 238