Kainatın sonu yenidən hesablandı: "Qorxduğumuzdan tez..."
Yeni elmi araşdırma kainatın sonunun əvvəllər düşünüləndən xeyli daha tez baş verə biləcəyini göstərir. Alimlər kainatın taleyi ilə bağlı proqnozlarını yeniləyiblər. Əvvəllər kainatın trilyonlarla il ərzində tədricən soyuyaraq "istilik ölümü"nə doğru getdiyi hesab olunurdu. Lakin yeni tədqiqat daha erkən son ehtimalını gündəmə gətirir.
Qaynarinfo xəbər verir ki, "Donostia International Physics Center" tədqiqatçılarına görə, kainat Böyük Partlayış hadisəsindən təxminən 33,3 milyard il sonra sona çata bilər.
Hazırda kainatın yaşı təxminən 13,8 milyard il hesab edildiyindən, bu ssenariyə görə qarşıda cəmi 20 milyard ilə yaxın zaman qalır.
"Böyük Çöküş" ssenarisi
Araşdırmada qeyd olunur ki, kainatın genişlənməsi müəyyən mərhələdən sonra tərsinə dönə bilər. "Böyük Çöküş" (Big Crunch) adlanan bu prosesdə qalaktikalar, ulduzlar və planetlər yenidən bir nöqtəyə doğru sıxılacaq.
Bu mərhələdə bütün maddə sıxlaşaraq yox olacaq, eyni zamanda qara dəliklərin yaranması sürətlənəcək. Alimlər hesab edir ki, son mərhələdə kainat nəhəng qara dəliklərlə dolu vəziyyətdə sona çata bilər.
Qaranlıq enerji mübahisəsi
Elmi dairələrdə kainatın sonu ilə bağlı iki əsas ssenari mövcuddur: kainatın sonsuzadək genişlənərək soyuq və boş vəziyyətə düşməsi və ya genişlənmənin dayanaraq tərsinə dönməsi.
Bu prosesdə əsas rol oynayan amil isə qaranlıq enerjidir. Bu, kainatın genişlənməsini sürətləndirən və mahiyyəti tam açıqlanmayan bir qüvvə hesab olunur.
Yeni məlumatlar balansı dəyişir
Son illərdə əldə edilən yeni müşahidə nəticələri bu sahədəki mövcud təsəvvürləri dəyişməyə başlayıb.
"Dark Energy Spectroscopic Instrument" tərəfindən 47 milyon qalaktikanı əhatə edən xəritələşdirmə layihəsi göstərib ki, qaranlıq enerji sabit deyil və zamanla dəyişə bilər.
Bu isə kainatın genişlənməsinin yavaşlaya və hətta gələcəkdə tərsinə dönə biləcəyi ehtimalını gücləndirir.
Kainat nəhəng qara dəliyə çevrilə bilər
Simulyasiyalara əsasən, kainat müəyyən ölçüyə çatdıqdan sonra bu proseslər genişlənməni geri çevirir. Nəticədə bütün maddə yenidən "təkillik" adlanan bir nöqtədə toplanır.
Bu mərhələdə qara dəliklərin birləşməsi sürətlənir və kainat sonda nəhəng bir qara dəliyə çevrilərək mövcudluğunu başa vurur.
Tədqiqat müəllifləri isə vurğulayırlar ki, bu ssenari hələlik qəti nəticə sayılmır və gələcək müşahidələr bu barədə daha dəqiq məlumat verə bilər.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 726 Tarix: 01 may 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşPentaqon: Ukraynanın enerji obyektlərinin bərpası bir il çəkə bilər
RİA Novosti ABŞ Müdafiə Kəşfiyyat Agentliyinin (DİA) Konqresə təqdim etdiyi məlumatlara istinadən xəbər verir ki, Ukraynanın zədələnmiş yarımstansiyalarının əksəriyyətini bərpa etməsi altı aya qədər vaxt apara bilər. xəbər verir ki, Zədələnmiş iri elektrik stansiyalarının təmiri isə ən azı bir il çək
11:04 151 Hava proqnozlarında niyə 129 günlük məhdudiyyət var?
Meteoroloqların havanı nə qədər müddət ərzində dəqiq proqnozlaşdıra biləcəyi sualına cavab tapılıb. Alimlər süni intellekt nə qədər inkişaf etsə də, kvant fizikası ilə əlaqəli qaçılmaz məhdudiyyətin harada yarandığını və Günəş şüalarının atmosferdə yaratdığı qeyri-müəyyənliyin proqnozlara necə təsi
13.08.2026 234 İran-ABŞ-İsrail müharibəsi uzansa, dünya iqtisadiyyatını nə gözləyir?
"İran, ABŞ və İsrail arasında davam edən müharibənin uzanması və xüsusilə Hörmüz boğazından neft və qaz daşımalarının ciddi şəkildə məhdudlaşması qlobal iqtisadiyyat üçün böyük risklər yarada bilər. Böhran uzun müddət davam edərsə, enerji qiymətlərinin kəskin artması, inflyasiyanın sürətlənməs
14:51 168 Paşinyan Təhlükəsizlik Şurasının katibini dəyişdi
Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan keçmiş parlament sədri Alen Simonyanı Təhlükəsizlik Şurasının katibi təyin edib. xəbər verir ki, bu barədə TASS məlumat yayıb. Paşinyanın fərmanında "Armen Qriqoryan Təhlükəsizlik Şurasının katibi vəzifəsindən azad edilsin. Alen Simonyan Ermənistan Təhlükəsizli
11:40 175 ABŞ-dan Ukrayna ilə bağlı diqqətçəkən hesabat
Ukraynada ciddi hərbi personal və texnika çatışmazlığı yaşanır. Bu vəziyyət ölkənin hərbi əməliyyatlar aparmaq qabiliyyətinə təsir göstərir. xəbər verir ki, bu barədə Pentaqonun Baş Müfəttişliyi, ABŞ Dövlət Departamenti və ABŞ Beynəlxalq İnkişaf Agentliyi tərəfindən ABŞ Müdafiə Kəşfiyyat Agentliyini
11:46 170 Ermənistan Aİ-yə üzvlüklə bağlı referendum keçirəcək
Ermənistanın Avropa İttifaqına üzvlük üçün rəsmi müraciət etdikdən sonra referendum keçirəcəyi bildirilir. xəbər verir ki, bu barədə TASS məlumat yayıb. Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan bildirib ki, ölkədə gələcəkdə mütləq referendum keçiriləcək. Onun sözlərinə görə, referendum institusional hazırlı
11:33 178 Ağdamda da yanğın başladı - Video
Ağdamda yanğın başlayıb. "Qafqazinfo"nun məlumatına görə, hadisə rayonun Mərzili kəndi ərazisində qeydə alınıb. Hazırda yanğın minalı sahələrdə davam etdiyindən bu, yanğınsöndürənlərin alovun qarşısını almasını çətinləşdirir. Qeyd edək ki, Füzuli və Xocavənd rayonlarında da ötən gündən başlaya
15:49 147 Gürcüstanın Baş naziri 1783-cü il müqaviləsinin əhəmiyyətindən danışdı
1783-cü il Georgiyevsk müqaviləsi Gürcüstan dövlətinin qorunmasında həlledici rol oynayıb. xəbər verir ki, Minval Telegram kanalının məlumatına görə, bunu Gürcüstanın Baş naziri İrakli Kobaxidze bildirib. Kobaxidzenin sözlərinə görə, II Erekle Georgiyevsk müqaviləsini imzalayarkən bu sənəd Gürcüsta
11:10 171 Tovuzda sel körpünü dağıtdı - Kəndin rayonla əlaqəsi kəsildi
Tovuzda güclü yağışdan sonra gələn sel fəsadlar törədib. BİG.AZ Unikal-a istinadən xəbər verir ki, güclü sel Zəyəm çayının üzərində yerləşən avtomobil körpüsünü dağıdıb. Nəticədə İsəkənd kəndinin rayon mərkəzi ilə əlaqəsi kəsilib. İlkin məlumata görə, selin körpünü dağıtması zamanı xəsarət alan olmayıb
10:10 155