ABŞ-İran Gərginliyi Fonunda Neft Bahalaşır: Azərbaycan üçün Maaş və Pensiya Artımı Gözlənilirmi? - İQTİSADÇIDAN AÇIQLAMA
ABŞ-İran gərginliyinin artması və mümkün hərbi toqquşma ehtimalları qlobal enerji bazarlarında ciddi dalğalanmalara səbəb olub. Xüsusilə Brent nefti qiymətlərinin 125 dollar həddini aşması neft ixrac edən ölkələr üçün gözlənilməz maliyyə üstünlüyü yaradıb. Bu artım fonunda Azərbaycan kimi enerji gəlirlərindən asılı iqtisadiyyatlar üçün dövlət büdcəsinə milyardlarla dollar əlavə vəsaitin daxil olması real görünür.
Belə bir şəraitdə əsas sual yaranır: artan neft gəlirləri sosial rifahın yüksəldilməsinə, xüsusilə maaş və pensiyaların artırılmasına yönəldilə bilərmi? Hökumətin fiskal siyasəti, büdcə xərclərinin prioritetləri və makroiqtisadi sabitliyin qorunması kimi amillər bu məsələdə həlledici rol oynayır. Mövcud iqtisadi imkanlar fonunda əhalinin gəlirlərinin artırılması nə dərəcədə realdır və bu addım uzunmüddətli perspektivdə hansı nəticələrə səbəb ola bilər?
Mövzu ilə bağlı Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, belə bir vəziyyətdə neftin bahalaşması, xüsusilə Brent markalı neftin qiymətinin yüksək olması Azərbaycanın büdcə gəlirlərini həqiqətən artırır. Amma bu o demək deyil ki, həmin gəlir dərhal və tam şəkildə maaş və pensiyalara yönəldilir. Onun sözlərinə görə, Azərbaycanın büdcə sistemi neft gəlirlərinin böyük hissəsini Azərbaycan Dövlət Neft Fondu vasitəsilə idarə edir: "Bu fondun əsas məqsədi gəlirləri uzunmüddətli sabitlik üçün qorumaqdır. Ona görə də hökumət adətən əlavə gəlirləri tam xərcləmir, bir hissəsini ehtiyat kimi saxlayır.
Maaş və pensiyaların artırılması mümkündür, amma bu qərar təkcə neftin qısa müddətli bahalaşmasına görə verilmir. Hökumət inflyasiya, büdcə xərcləri, sosial öhdəliklər və gələcək riskləri də nəzərə alır. Əgər yüksək neft qiymətləri uzun müddət davam edərsə, bu zaman sosial ödənişlərin artırılması ehtimalı daha real olur.
Eyni zamanda nəzərə almaq lazımdır ki, neft gəlirlərinin sürətlə iqtisadiyyata daxil edilməsi inflyasiyanı artıra bilər. Bu isə maaş və pensiya artımının real təsirini azalda bilər. Ona görə hökumətlər adətən daha ehtiyatlı və mərhələli qərarlar verir.
Yəni qısa desək, neft bahalaşması maaş və pensiyaların artımı üçün imkan yaradır, amma bu artımın olub-olmaması və nə qədər olması birbaşa və dərhal deyil, daha çox uzunmüddətli iqtisadi siyasətdən asılıdır".
Müəllif: İlkin Məmmədkərimov
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 718 Tarix: 31 mart 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşAzərbaycan banklarının xalis xarici aktivləri 20 %-dən çox artıb
Bu ilin sentyabrın 1-nə Azərbaycan banklarının xalis xarici aktivləri 32 milyard 462,2 milyon manat təşkil edib. "Report" Azərbaycan Mərkəzi Bankına (AMB) istinadən xəbər verir ki, bu, avqustun 1-i müqayisədə 1,4 %, ilin əvvəlinə nisbətən 25,6 %, 2025-ci ilin sentyabrın 1-i ilə müqayisədə is
03.10.2026 149 Ərdoğan Türk dövlətlərini Əməkdaşlıq Günü münasibətilə təbrik edib
Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın sosial media hesablarında Türk Dövlətlərinin Əməkdaşlıq Günü münasibətilə təbrik mesajı yayılıb. "Report" xəbər verir ki, Türkiyə Prezidentinin "X" hesabındakı paylaşımda qeyd edilib:. "Türk Dövlətləri Təşkilatımızın yaradılmasına imka
03.10.2026 143 Buryatiyada insanların həyatına təhlükə yaradan 330-dan çox ayı zərərsizləşdirilib
Mütəxəssislər Buryatiyada yaşayış məntəqələrinə yaxınlaşaraq insanlar üçün təhlükə yaradan 330-dan çox ayını zərərsizləşdiriblər. "Report" xəbər verir ki, bu barədə TASS "Burprirodnadzor"a istinadən məlumat yayıb. "İnsanlar üçün təhlükə yaradan 331 ayı zərərsizləşdirilib. Buryatiyad
03.10.2026 154 Azərbaycanda könüllü sığorta bazarı 13 % böyüyüb
Bu ilin yanvar-avqust aylarında Azərbaycanda könüllü sığorta növləri hesabına 901,903 milyon manat sığorta haqqı toplanılıb. "Report" Azərbaycan Mərkəzi Bankına (AMB) istinadən xəbər verir ki, bu, 2025-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 13 % çoxdur. Hesabat dövründə könüllü sığorta növləri üzr
03.10.2026 123 Oktyabrın 6-dan 10-dək davam edəcək - Əhaliyə XƏBƏRDARLIQ
"Oktyabrın 6-10-da Drakonid meteor yağışı müşahidə ediləcək. Meteor yağışının maksimumu oktyabrın 9-da saat 23.00 radələrində baş verəcək, bu zaman saatda 5 meteorun müşahidə olunacağı gözlənilir". Bakı Dövlət Universitetinin (BDU) Fizika fakültəsinin Astrofizika kafedrasından Ölkə.az-a verilə
00:35 100 DİN narkotiklə bağlı əməliyyatlar keçirib, saxlanılanlar arasında İran vətəndaşı da var
Bakı və Gəncədə narkotiklərin qanunsuz dövriyyəsinə qarşı əməliyyatlar keçirilib. Bu barədə "Report"a Daxili İşlər Nazirliyindən (DİN) məlumat verilib. Bildirilib ki, DİN-in Baş Narkotiklərlə Mübarizə İdarəsinin Bakı və Gəncə şəhərlərində keçirdiyi tədbirlərlə narkotiklərin qanunsuz dövriyyəsind
03.10.2026 162 Yeni 100 manatlıqlar niyə terminallarda qəbul edilmir? - Mərkəzi Bankdan AÇIQLAMA
Yeni 100 manatlıq əsginasların bəzi ödəniş terminalları tərəfindən qəbul edilməməsi ilə bağlı görüntülər yayılıb. BakuES-in paylaşdığı videoda vətəndaşın terminala yeni 100 manatlıq əsginası yerləşdirməsinə baxmayaraq, cihazın pulu geri qaytardığı görünür. Bəs yeni 100 manatlıqların bəzi terminallard
00:13 111 Azərbaycanda həyat sığortası üzrə ödənişlər 33 %-dən çox artıb
Bu ilin yanvar-avqust aylarında Azərbaycanda həyat sığortası növlərinin hesabına 639,427 milyon manat sığorta haqqı toplanılıb. "Report" Azərbaycan Mərkəzi Bankına (AMB) istinadən xəbər verir ki, bu, 2025-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 7,7 % çoxdur. Hesabat dövründə həyat sığortası növlər
03.10.2026 136 Keniyada kütləvi yol-nəqliyyat hadisəsində 17 nəfər ölüb
Nayrobi-Mombasa magistral yolunda bir neçə avtomobilin kütləvi toqquşması nəticəsində ən azı 17 nəfər həlak olub. "Report" xəbər verir ki, bu barədə "Xinhua" agentliyi Keniya polisisinə istinadən xəbər verir. Polisin məlumatına görə, qəza Salam şəhərində baş verib, belə ki, sahi
03.10.2026 150 
