Londonun gizli dünyası: Şəhərin sirli yeraltı çayları

Londonun gizli dünyası: Şəhərin sirli yeraltı çaylarıBöyük Britaniyanın paytaxtı Londonun küçələri və möhtəşəm binalarının altında, müasir metro xətlərindən də dərində gizli bir dünya uzanır. Şəhərin daş döşənmiş yollarının və hər gün minlərlə insanın keçdiyi səkilərin altında qədim çay sistemləri səssizcə axmağa davam edir. Viktoriya dövrünün mühəndisləri və şəhər planlaşdırıcıları onları yerin altına yönəltsə də, təbiət bu yeraltı dəhlizlərdə öz yolunu tapmağı bacarıb.

Qaynarinfo xəbər verir ki, Londonun XVIII və XIX əsrlərdə sürətlə böyüdüyü dövrdə təxminən 21 çay və axar yerin altına salınaraq demək olar ki, unudulub. Bu gün həmin suların çoxu Temza çayına və ya şəhərin şərqində yerləşən Li çayına tökülür. Onların bəziləri nəhəng kanalizasiya sisteminin bir hissəsinə çevrilib, digərləri isə hələ də parkların sakit guşələrində və arxa küçələrdə öz mövcudluğunu hiss etdirir.

Şəhərin yaddaşından silinən nəhəng - Fleet çayı

Bu yeraltı şəbəkənin ən böyük və ən məşhur hissəsi Fleet çayıdır. Şimaldakı təpələrdən başlayaraq Blackfriars körpüsü yaxınlığında Temza çayına qovuşan bu su yolu bir vaxtlar Londonun əsas damarlarından biri sayılırdı. Roma dövründə çay kiçik gəmilərin yük daşıya biləcəyi qədər geniş və dərin idi və sahilində qurulan körpülər şəhərin inkişafına böyük töhfə verirdi.

Lakin Orta əsrlərdə Fleet çayının taleyi dəyişdi. Sənaye tullantıları və şəhər zibilləri ilə çirklənən çay tədricən açıq kanalizasiyaya çevrildi. 1666-cı ildə baş verən Böyük London yanğınından sonra şəhərin yenidən planlaşdırılması zamanı çayın Venesiya tipli kanallara çevrilməsi ideyası irəli sürülsə də, çirklənmə və kəskin qoxu buna imkan vermədi. Nəticədə 1733-cü ildə çayın tamamilə kərpic tağların altına salınmasına qərar verildi.

Bu gün də Londonun sakit anlarında Camden bölgəsində yerləşən "Prince Albert" adlı məkanın qarşısındakı kanalizasiya qapağından Fleet çayının axın səsini eşitmək mümkündür.

Sarayların altından axan çay

Şəhərin altında yalnız Fleet deyil, daha təmiz keçmişə malik Tyburn çayı da axır. Bu çay Bukingem sarayı və Westminster bölgəsinin altından keçir və bir vaxtlar içməli su mənbəyi kimi istifadə olunacaq qədər təmiz idi.

Metro stansiyasında görünən çay

Londonun yeraltı çayları ilə bağlı ən maraqlı mənzərələrdən biri Sloane Square metro stansiyasında görünür. Platformada dayanarkən başınızı yuxarı qaldırsanız, tavandan keçən nəhəng yaşıl boru diqqətinizi çəkəcək. Bu borunun içindən Westbourne çayı axır.

1860-cı illərdə stansiya tikilərkən çayın axınını dayandırmamaq üçün belə bir konstruksiya hazırlanıb. Bu boru İkinci Dünya müharibəsi zamanı hava hücumları nəticəsində zədələnsə də, bu günə qədər öz yerində qalır.

Çayları yenidən üzə çıxarmaq ideyası

Vaxtaşırı bu yeraltı çayların yenidən üzə çıxarılması və ya onların binalar üçün istilik mənbəyi kimi istifadə olunması ideyaları irəli sürülür. Lakin bu layihələr hələlik reallaşmayıb və plan mərhələsində qalır.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər   Baxılıb: 550   Tarix: 09 mart 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Rusiyanın Krasnoyarsk diyarında meşə yanğınları davam edir: 253 mindən çox hektar ərazi alov içindədir

Rusiyanın Krasnoyarsk diyarı ərazisində genişmiqyaslı meşə yanğınları hələ də davam edir. BİG.AZ NBC News-a istinadən xəbər verir ki, rəsmi məlumata görə, hazırda bölgədə ümumi sahəsi 253 min hektardan çox olan 164 aktiv meşə yanğını qeydə alınıb. Bildirilib ki, son 24 saat ərzində yanğınların əhat

12:21 153
.

"Ukrayna Rusiyaya qarşı top yemi kimi istifadə olunur" - Almaniyalı təşkilat rəhbəri

Avropa İttifaqı Ukraynanı Rusiyaya qarşı mübarizədə "top yemi" kimi istifadə edir və ölkəyə təşkilata həqiqi üzvlük perspektivi təqdim etmir. xəbər verir ki, bu fikri RİA Novosti agentliyinə Almaniyanın Sülh Körpüsü - Müharibə Qurbanlarına Yardım təşkilatının rəhbəri Liane Kilç səsləndirib

11:47 167
.

Ukraynada azərbaycanlı tələbə həlak oldu

Rusiyanın Ukraynanın Xarkov şəhərinə hava hücumu nəticəsində azərbaycanlı tələbə həlak olub. Axşam.az xəbər verir ki, Xarkov Tibb Universitetinin altıncı kurs tələbəsi Fatimə Hüseynova raket zərbələri nəticəsində həyatını itirib. Qeyd edək ki, son günlərdə Rusiya və Ukraynanın bir-birinə hava hücumlarını

10:10 237
.

Nəriman Həsənzadə süni tənəffüs aparatına qoşuldu

Xalq şairi Nəriman Həsənzadənin səhhəti ilə bağlı son vəziyyət açıqlanıb. OLAY yazır ki, şairin köməkçisi Arif Mehmandost EDnews-a açıqlamasında bildirib ki, hazırda Nəriman Həsənzadənin vəziyyətində əvvəlki günlərlə müqayisədə ciddi müsbət irəliləyiş var. Onun sözlərinə görə, xalq şairi hələ də sün

12:15 180
.

Rusiya ordusu Ukraynanın bir qəsəbəsini nəzarətə götürüb

Rusiya Silahlı Qüvvələri Ukraynada bir yaşayış məntəqəsini öz nəzarəti altına alıb. xəbər verir ki, bu barədə ölkənin Müdafiə Nazirliyindən məlumat verilib. Məlumata görə, Rusiya hərbçiləri Dnepropetrovsk vilayətində Boqodarovka yaşayış məntəqəsinə nəzarəti ələ keçiriblər

29.06.2026 249
.

Nazir onu idarə rəisi təyin etdi

Fövqəladə Hallar Nazirliyi (FHN) Dövlət Yanğın Nəzarəti Xidmətinin (DYNX) Sumqayıt Regional Dövlət Yanğın Nəzarəti İdarəsinə yeni rəis təyin edilib. "Qaynarinfo"ya istinadən xəbər verir ki, fövqəladə hallar naziri general-polkovnik Kəmaləddin Heydərovun Əmri ilə daxili xidmət polkovnik-leytenant

14:32 30
.

Ermənistan iki ildir KTMT-yə üzvlük haqqını ödəmir

Ermənistanın Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatı-nın büdcəsindəki payı 10 faiz təşkil edir. xəbər verir ki, bunu Rusiyanın təşkilatdakı daimi nümayəndəsi Viktor Vasilyev RİA Novosti agentliyinə müsahibəsində bildirib. O xatırladıb ki, Ermənistan iki ildir təşkilatın büdcəsinə düşən 10 faizli

10:49 148
.

Azərbaycanda ilk dəfə "Biznesin Ritmi" konseptli Comelson Networking Festivalı keçirilib

2026-cı il iyunun 27-də Omar Atçılıq Mərkəzində ölkədə ilk dəfə "Biznesin Ritmi" konsepti əsasında Comelson Networking Festivalı təşkil olunub. xəbər verir ki, festivalın əsas məqsədi sahibkarları, şirkət rəhbərlərini, investorları, dövlət və özəl sektor nümayəndələrini, eləcə də müxtəlif sahələ

14:09 79
.

ABŞ-də DÇ-2026 oyunları zamanı 400-dən çox PUA ələ keçirilib

Futbol üzrə dünya çempionatı (DÇ-2026) başlayandan bəri ABŞ-nin hüquq-mühafizə orqanları stadionların və digər idman obyektlərinin yaxınlığında icazəsiz buraxılmış 400-dən çox PUA-nı ələ keçirib. xəbər verir ki, bu barədə ABŞ Federal Təhqiqatlar Bürosunun (FTB) rəhbəri Keş Patel sosial şəbəkə hesabınd

29.06.2026 259
.

TOP MP3