İnternet bütün dünyada 3 gün yox ola bilər: İran məlumat mərkəzlərini dağıdır və...

İqtisadçı Nuriel Rubini "21-ci əsrin infrastrukturunun keçmişin neft platformaları qədər həssas olduğunu" xəbərdar edəndə, bir çoxları bunu daha bir həyəcanverici alarmism (təbiət ilə cəmiyyətin qarşılıqlı əlaqəsini optimallaşdıran prinsip - red.) kimi rədd edib. Lakin martın əvvəlindəki hadisələr onun həqiqətə çoxlarının istədiyindən daha yaxın olduğunu göstərib.

Lent.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, bir neçə gün ardıcıl olaraq Yaxın Şərqdə partlayışlar baş verib və hücuma məruz qalan hərbi bazalar deyil, qlobal rəqəmsal iqtisadiyyatın ürəyi olan Amazon Web Services məlumat mərkəzləri idi.

Şirkət təsdiqləyib ki, əvvəlcə dronlar Birləşmiş Ərəb Əmirliklərindəki iki AWS mərkəzinə "birbaşa zərbə endirib". CNBC və CBS News rəsmi Amazon məlumatlarına istinadən bildirib ki, kompleksin yaxınlığında baş verən hücumdan sonra Bəhreyndə üçüncü obyektə də ziyan dəyib.

Martın 4-ü axşamı Bəhreyndə serverlərə daha bir hücum aşkar edilib - bu, cəmi bir neçə gün ərzində dördüncü hücum olub. İran mənbələri hücumların ABŞ hərbi və kəşfiyyat fəaliyyətlərini dəstəkləməkdə məlumat mərkəzlərinin "rolunu müəyyən etmək" üçün həyata keçirildiyini bildiriblər.

Heç kimin gözləmədiyi çöküş

Dubayın mərkəzlərindən biri sözün əsl mənasında yerlə-yeksan edildikdə, nəticələr dərhal baş verib. Bank xidmətləri, logistika platformaları və korporativ şəbəkələr Yaxın Şərqdə çöküb.

Kibertəhlükəsizlik təqdimatlarından dəhşətli bir hekayə deyil, məlumat itkisi reallığa çevrilib. Amazon təcili olaraq tutumu digər saytlara köçürüb, lakin bu kömək etməyib: yük artıb və sürət azalıb.

Dünyanın hər yerindən istifadəçilər pinq sıçrayışlarını, VPN kəsintilərini və bulud xidmətlərinin yavaşlamasını müşahidə ediblər.

Ekspertlər bunun narahatedici bir presedent olduğunu etiraf edirlər. Kibertəhdidlər haqqında illərlə davam edən müzakirələr birdən-birə əhəmiyyətsiz hala gəlib - məlum olub ki, interneti bağlamaq üçün hakerlərə ehtiyac yoxdur. Bir neçə əsas qovşağın fiziki məhv edilməsi dünyanın rəqəmsal xəritəsinin dağılmasına səbəb olmaq üçün kifayətdir.

Niyə bu qədər təhlükəlidir?

Amazon məlumat mərkəzləri sadəcə "server otaqları" deyil. Onlar bankları, dövlət portallarını, aviaşirkətləri, telekommunikasiya şirkətlərini, səhiyyəni və logistikanı gücləndirən infrastrukturdur.

"The Independent" qəzetinin məlumatına görə, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və Bəhreyndə AWS obyektlərinə edilən hücumlar, paylanmış sistemlərinə və ehtiyatlarına baxmayaraq, hətta ən böyük bulud provayderlərinin belə nə qədər həssas olduqlarını nümayiş etdirib.

Maliyyə mütəxəssisləri uzun müddətdir ki, kritik xidmətlərin bir neçə korporasiyanın əlində cəmləşməsinin domino effekti yaratdığı barədə xəbərdarlıq edirlər. İran hücumları bu effektin real həyatda ilk dəfə reallaşdığını göstərir. Əvvəllər hipotetik ssenarilər müzakirə olunurdusa, indi dünya "internetin bağlanması"nın necə olduğunu canlı olaraq görüb.

Bundan sonra nə olacaq

Amazon artıq bölgədəki obyektlərin təhlükəsizliyini gücləndirdiyini və yük paylama arxitekturasını yenidən nəzərdən keçirdiyini açıqlayıb. Lakin problem açıq-aydın daha dərindədir.

Dünya interneti keçici və toxunulmaz bir şey kimi düşünməyə alışıb. Əslində, o, beton binalara, kabellərə, elektrik yarımstansiyalarına və bu sistemləri idarə edən insanlara əsaslanır. Əgər kimsə bu qalaları dağıtsaydı, heç bir rəqəmsal ekranlama kömək etməzdi.

İndi anlamaq vacibdir: məlumat mərkəzlərinə hücumlar regional münaqişənin bir epizodu deyil, bütün dünyaya bir siqnaldır. İran nümayiş etdirib ki, fiziki müharibə milyardlarla insanın həyatının asılı olduğu infrastruktur uğrunda müharibəyə çevrilə bilər.

Telegramda izləyin