Sinif otağında alçaldılma: Şagird hüquqları pozulurmu? - TƏHSİL EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA

Məktəb yalnız bilik verilən məkan deyil, eyni zamanda uşağın şəxsiyyət kimi formalaşdığı sosial mühitdir. Lakin bəzi hallarda şagirdlərin müəllim tərəfindən sinif yoldaşlarının qarşısında alçaldılması, təhqiramiz ifadələrə məruz qalması və ya psixoloji təzyiq görməsi ilə bağlı iddialar gündəmə gəlir. Bu cür davranışlar təkcə bir anlıq inciklik yaratmır, uşağın özünə inamına, psixoloji vəziyyətinə və gələcək inkişafına ciddi təsir göstərə bilər. Təhsil mühitində nizam-intizamın qorunması vacib olsa da, bunun alçaldıcı və ya aqressiv üsullarla həyata keçirilməsi qəbulolunan hesab edilmir.

Şagirdin səhvini düzəltmək ilə onun şəxsiyyətini zədələmək arasında incə, lakin mühüm fərq var. Xüsusilə yeniyetmə yaş dövründə ictimai şəkildə alçaldılma uşaqlarda qorxu, utanc və məktəbə qarşı mənfi münasibət formalaşdıra bilər. Bu məsələ cəmiyyət qarşısında mühüm sual yaradır: pedaqoji yanaşma hansı sərhədlər çərçivəsində olmalıdır və şagirdlərin hüquqları necə qorunmalıdır? Təhsil sistemində sağlam psixoloji mühitin yaradılması həm müəllimlərin, həm valideynlərin, həm də müvafiq qurumların diqqət mərkəzində olmalıdır.
Mövzu ilə bağlı təhsil eksperti Şəmsi Qoca BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, valideynlərin şikayətinin heç bir əsası yoxdur. Çoxillik təcrübəm deyir ki, bu söz-söhbət bekarçılıqdan qaynaqlanır. Onun sözlərinə görə, bəzi valideynlərin belə söhbətlər, statuslar yazması tam bir maniya halına gəlib: "Sanki bununla gündəmi öz əllərində saxlamaq istəyirlər. Araşdırılanda məlum olur ki, onların uşaqları heç məktəbli deyil. yaxud heç vaxt məktəbdə hər hansı təzyiqə məruz qalmayıblar. Bu məsələnin birinci tərəfidir. ikinci tərəfinə gəldikdə müəllim bu gün özünü zorla müdafiə edir. Onu artıq elə vəziyyətə salıblar ki, nəinki uşağı cəzalandılrmaq, heç söz demək səlahiyyəti yoxdur. Hər hansı müəllim dözməyib bu qadağanı pozduğu halda isə ciddi şəkildə cəzalandırılır. Həftənin sonu gələndə müəllimlər həftəni sağ-salamat başa vurduqlarına, şantaja məruz qalmadıqlarına görə Allaha şükr edirlər. Bax, əsil mənzərə belədir. Buna görə də məktəblərdə bullinq hallarının sayı sürətlə artmaqda davam edir.

Çünki şagirdlər tam bir cəzasızlıq mühitinə düşüblər və kim nə istəyir, onu da eləyir. Qaldı "İdark" liseyində baş verən hadisəyə, orada müəllim tərəfindən şagirdə qarşı hər hansı təzyiq istisnadır. Müəllimi xarakterizə edən hər kəs onun savadlı, işgüzar və tələbkar olmasından danışır. Ola bilər, müəllimin tələbkarlığı oluib. Bu da şagirdin, xüsusən o yaşda birinin xoşuna gəlməyə bilər. lakin müəyyən açıqlamalardan belə məlum olur ki, uşaq tamamilə başqa təsirlər altında olub. Ən əsası bu gün bizim peyğımbərlik eləməyimiz də etik cəhətdən doğru deyil. Çünki arada bir uşaq və gənc bir müəllim var. Hər ikisi haqqında danışanda ehtiyatlı olmalı, hər deyilənə sözə inanmamalıyıq. Ən yaxşısı istintaqın nəticəsini gözləməkdir. onda konkret fikir bildimək mümkün olacaqdır. Son olaraq qeyd edim ki, bu gün ən çox müdafiəyə ehtiyacı olan bir zümrə varsa, o da müəllimdir!".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin