İnsan və pişik yaddaşı arasındakı fərq AÇIQLANDI

Baytarların sözlərinə görə, pişiklər həm yaxşı, həm də pis xatirələri yadda saxlaya bilirlər. Bəzi pişik sahiblərini maraqlandıran suallardan biri də budur: heyvan doğulduqdan sonrakı ilk günlərini və ya ailəyə götürülməzdən əvvəl sığınacaqda keçirdiyi dövrü xatırlayırmı?

Lent.az bu sualla bağlı maraqlı faktları təqdim edir:

Baytar həkim Culi Hant bildirib ki, insanlar həyatlarının ilk illərindən çox az şey xatırlayırlar, pişiklər barədə isə vəziyyət bir qədər fərqlidir. Onun sözlərinə görə, balaca pişiklər müəyyən yaşa çatana qədər sabit və davamlı xatirələr formalaşdırmaya bilərlər. Eyni zamanda Hant ehtimal edir ki, pişiklər insanlarla müqayisədə daha erkən yaşdan xatırlama qabiliyyətinə malik ola bilərlər. Ola bilsin ki, onlar artıq bir neçə həftəlik olduqları dövrdən bəzi hadisələri yadda saxlayırlar. Hətta o əlavə edib ki, pişiklərin yaddaş qabiliyyəti fillərin yaddaşı ilə müqayisə oluna bilər. Hant böyük pişiklər üzərində aparılmış bir araşdırmanı da xatırladıb.

Araşdırmada məlum olub ki, bir şir tapmaca qutusunu açmağı öyrəndikdən sonra yeddi ay sonra belə həmin qutunu yenidən aça bilib. O, ev pişikləri ilə bağlı başqa bir tədqiqatın nəticələrini də bölüşüb. Pişiklərə içində yemək olan və olmayan qablar göstərilib. Tüklü dostlarımız cəmi 15 dəqiqə sonra hansı qabda yemək olduğunu dəqiq xatırlayıblar.

Bundan əlavə, Hant maraqlı başqa bir müşahidəni də qeyd edib. Araşdırma göstərib ki, pişiklər sahibini dörd saat görmədikdən sonra onunla görüşəndə, cəmi 15 dəqiqəlik ayrılıqdan sonra olduğu ilə müqayisədə daha uzun müddət mırıltı ilə reaksiya veriblər. İnsan beyni mənfi hadisələri müsbət xatirələrdən daha parlaq şəkildə xatırlamağa meyllidir. Məlum olur ki, pişiklərin beyni də oxşar şəkildə işləyir.

Baytar Ezra C. Ameys bildirib ki, pişiklər xüsusilə təhlükəsizlik və rahatlıqla bağlı hadisələri çox güclü uzunmüddətli yaddaşda saxlayırlar. Onlar itki, müəyyən yerdə yemək tapmaq, qorxu və ya qışqırıq kimi hadisələri dəqiq xatırlayırlar. Bu səbəbdən bəzi pişiklər yüksək səslərə və ya müəyyən insanlara qarşı ehtiyatlı davranırlar. Onların beyni potensial təhlükələri yadda saxlayaraq onlardan qaçmağa proqramlaşdırılıb. Bununla yanaşı, pişiklər yalnız travmatik xatirələri deyil, müsbət təcrübələri də yadda saxlayırlar. Baytar Qeri Kats bildirir ki, pişiklər yaşadıqları hadisələrlə bağlı xatirələri qoruyub saxlayır və emosiyanın gücü nə qədər çox olarsa, xatirə bir o qədər yaxşı yadda qalır.

Onun sözlərinə görə, pişiklər hissləri də xatırlayırlar bu təcrübə yaxşı və ya pis olmasından asılı olmayaraq. Məsələn, əgər sahib evə qızardılmış toyuq gətirib onu doğrayırsa, pişik daha əvvəl ona belə yeməkdən verildiyi anları xatırlaya bilər.

Pişik orta yaşa çatdıqda, bəzi xatirələr istər yaxşı, istərsə də pis olsun zamanla silinməyə başlaya bilər. Ameys bunu pişiklərdə də insanlarda olduğu kimi idrak zəifləməsinin baş verməsi ilə izah edir. Bu hal insanlardakı demensiyaya çox bənzəyir. Baytarın sözlərinə görə, belə hallarda pişik evdə məqsədsiz gəzişə, gecələr yüksək səslə miyoldaya, tanış yerləri unuda və ya öz evində belə çaşqın görünə bilər.

Bu səbəbdən Ameys pişiklər üçün müntəzəm oyun və yemləmə rejiminin qorunmasını, həyatlarının oyuncaqlar və fəaliyyətlərlə zənginləşdirilməsini, həmçinin əlavə vitamin və maddələr verilməsini tövsiyə edir. Lakin bunun üçün mütləq əvvəlcədən baytarla məsləhətləşmək lazımdır ki, konkret pişik üçün uyğun variant seçilsin. Bu yanaşma heyvanın zehni çevikliyini və həyat keyfiyyətini daha uzun müddət qorumağa kömək edir.

Telegramda izləyin