Vaşinqtonda imzalanmışdı, Bakıda möhürləndi

Məlum olduğu kimi, ABŞ-nin Vitse-prezidenti Jey Di Vens ölkəmizə 10 fevral tarixli səfəri çərçivəsində Prezident İlham Əliyev ilə "Azərbaycan Respublikası Hökuməti ilə Amerika Birləşmiş Ştatları Hökuməti arasında Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Xartiya" imzalanıb.

"Qafqazinfo"nun məlumatına görə, Prezident İlham Əliyevin də bildirdiyi kimi, bununla iki ölkə arasında münasibətlər yeni mərhələyə qədəm qoyub, strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəlib.

Qeyd etmək lazımdır ki, sözügedən sənəd Prezident İlham Əliyev və Prezident Donald Tramp tərəfindən avqustun 8-i Vaşinqtonda imzalanmış "Azərbaycan Respublikası ilə Amerika Birləşmiş Ştatları arasında Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyasının hazırlanması məqsədilə Strateji İşçi Qrupunun yaradılması haqqında Azərbaycan Respublikası Hökuməti və Amerika Birləşmiş Ştatları Hökuməti arasında Anlaşma Memorandumu"na uyğun olaraq hazırlanıb.

Məhz buna görə Xartiya iki ölkə arasında tərəfdaşlığın institusional çərçivəsinin təsis edilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.

Burada qeyd olunan ilk müddəada tərəflər münasibətlərin fundamental əsası kimi bir-birinin suverenliyinin, müstəqilliyinin, ərazi bütövlüyünün və sərhədlərinin toxunulmazlığını bir daha təsdiqləyir.

Xartiya, həmçinin, enerji, ticarət və tranzit daxil olmaqla regional bağlantılar; Süni İntellekt (AI) və rəqəmsal infrastruktur daxil olmaqla iqtisadi sərmayə; Təhlükəsizlik və müdafiə sahəsində əməkdaşlığı ehtiva edir.

Sənədin regional bağlantılar bölməsində Azərbaycanın əsas hissəsi və onun Naxçıvanla arasında maneəsiz bağlantını təmin edəcək və regionun beynəlxalq ticarət və tranzit potensialını açacaq multimodal bağlantı layihəsi kimi Beynəlxalq Sülh və Rifah naminə Tramp Marşrutunun (TRIPP) əhəmiyyəti, eləcə Transxəzər Nəqliyyat Dəhlizi (Orta Dəhliz) xüsusi olaraq vurğulanıb.

Quru, dəniz və hava nəqliyyatı infrastrukturunun inkişafı; enerji və data bağlantıları; ticarət və tranzitin asanlaşdırılması; gömrük nəzarəti və sərhəd keçidi; beynəlxalq multimodal logistika; və digər əlaqəli sahələrdə əməkdaşlıq niyyəti Xartiyada qeyd olunub.

Bu çərçivədə, həmçinin enerji və nəqliyyat sektorlarına, eləcə də rəqəmsal infrastrukturun inkişafına dövlət və özəl sektor sərmayələrinin cəlb olunması, mülki nüvə sahəsində, eləcə də nadir mineralların qlobal bazarlara tranziti sahəsində əməkdaşlıq kimi məsələlər yer alıb.

Sənəddə Azərbaycanın enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsində strateji əhəmiyyəti qeyd edilir.

Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyasının Süni İntellekt (AI) və Rəqəmsal İnfrastruktur daxil olmaqla İqtisadi Sərmayələr bölməsində ölkəmizin bölgədə enerji, ticarət, data, maliyyə, nəqliyyat və logistika şəbəkəsi kimi mövqeyini gücləndirmək səyləri alqışlanır, ikitərəfli ticarət və sərmayələri artırmaq niyyəti diqqətə çatdırılır.

Süni İntellekt (AI) və kosmik sənaye sayəsində əməkdaşlıq, rəqəmsal infrastrukturda sərmayələr, o cümlədən ölkəmizdə AI data mərkəzlərinin inkişafı mühüm istiqamətlər kimi müəyyən olunub. Kibertəhlükəsizlik və AI sahəsində birgə Tədqiqat və İnkişaf dəstək alətləri və innovasiya platformaları kimi mexanizmlərin yaradılması istiqamətində əməkdaşlıq da Xartiyada əks olunub.

Azərbaycan və ABŞ inkişafda olan texnologiyalar, platformalar və biznes təcrübələri sahəsində mübadilə aparmaq və texniki yardım göstərmək, Azərbaycan Respublikasında istedadlı şəxslərin inkişafı və bacarıqlı işçi qüvvəsinin artımı üçün tərəfdaşlığı gücləndirmək niyyətlərini ifadə ediblər.

Xartiyanın üçüncü bölməsində təhlükəsizlik əməkdaşlığının hər iki dövlətə, eləcə də beynəlxalq və regional sülh və təhlükəsizliyə fayda verdiyi xüsusi vurğulanıb.

Ölkəmizin beynəlxalq sülhməramlı səylərə verdiyi töhfələri yüksək dəyərləndirilib. Müdafiə və təhlükəsizlik əməkdaşlığının əhatə dairəsinin, o cümlədən müdafiə məhsullarının satışlarının, terrorçuluğa qarşı mübarizə sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi prioritet istiqamət kimi müəyyən edilib.

Bununla yanaşı, kibertəhlükəsizlik və mühüm infrastrukturun mühafizəsi kimi istiqamətlər üzrə əməkdaşlığın genişləndirilməsi sənəddə öz əksini tapıb.

Xartiyada Azərbaycanın üzləşdiyi mina təhlükəsi və xüsusilə maliyyə dəstəyi və texnologiyaların ötürülməsi vasitəsilə Azərbaycanda humanitar minatəmizləmə sahəsində bacarıqların inkişafı sahəsində əməkdaşlıq niyyəti vurğulanıb.

Ümumilikdə, strateji tərəfdaşlığın və genişləndirilmiş əməkdaşlığın planlaşdırılması və həyata keçirilməsinə yalnız dövlət qurumlarının deyil, həm də hər iki ölkənin özəl sektorlarının cəlb edilməsi nəzərdə tutulur.

Xartiyanın imzalanmasından sonrakı üç ay ərzində qeyd edilən istiqamətlərdə layihələrin siyahısının və onların həyata keçirilməsi üçün yol xəritələrinin hazırlanması məqsədilə İşçi Qruplarının yaradılması planlaşdırılır.

Həmçinin, sənəd iki ölkə arasında strateji tərəfdaşlığın icrası məqsədilə iqtisadi və ticarət sahələri də daxil olmaqla, müntəzəm dialoq mexanizmləri və platformaların yaradılmasını görüşlərin keçirilməsini nəzərdə tutur.

Strateji baxışın simvolu olan bu tarixi sənəd, Azərbaycanla ABŞ-ın qarşılıqlı maraq və ortaq məqsədlər əsasında dayanıqlı və strateji tərəfdaşlıq qurmaq əzmini nümayiş etdirir, beynəlxalq səviyyədə qlobal çağırışlara birgə cavab vermək və davamlı sülhün təmininə töhfə vermək öhdəliklərini təsdiqləyir.

Telegramda izləyin