Avropa bananı qadağan edir - Bəs bizə hansı ölkələrdən gəlir? AÇIQLAMA

Uşaqların gündəlik qida rasionunda xüsusi yer tutan bananla bağlı ciddi narahatlıqlar yaranıb. Son illər aparılan araşdırmalar bu məhsulda xərçəng riski, hormonal pozğunluqlar və reproduktiv sağlamlığa təsir edən maddələrin mövcudluğunu üzə çıxarıb. Məhz bu səbəbdən Avropa Birliyində banan istehsalında istifadə olunan bir sıra pestisidlər qadağan edilsə də, həmin maddələrlə yetişdirilən bananların Latın Amerikası və Asiya ölkələrində istehsalına icazə verilir. Almaniyada aparılan yoxlamalar zamanı banan nümunələrinin 63 faizində, Avstriyada isə 84 faizində Avropa Birliyində qadağan olunmuş kimyəvi maddələr aşkarlanıb. Xüsusilə Kosta-Rika, Kolumbiya, Ekvador, Pakistan, Çin və Hindistandan idxal edilən bananların sağlamlıq üçün potensial təhlükə yaratdığı bildirilir. Niyə bu maddələr təhlükəli olduğu halda, Avropa Birliyində istehsal olunur və başqa ölkələrə satılır?
Mövzu ilə bağlı Tribuna.az-a açıqlama verən qida mütəxəsisi-ekspert Ağa Salamov bildirib ki, Avropada banana qoyulan qadağalar illərdir davam edir. Avropada mexanizm belədir ki, pestisid qalıqları üçün dünyanın ən sərt limitlərini tətbiq edən bir yerdir. Almaniya, Fransa olsun Avropa ona qarşı çox ciddi yanaşır.

Ağa Salamovun sözlərinə görə, bitən bananların hamısı elə deyil. Burada partiya məsələsi var. Çox fermerlər var. Hansı fermer pestisiddən düzgün istifadə etmirsə, normativləri aşırsa, o partiya geri qayıdır. Avropaya idxal olunan bananlar yoxlanılıb nəzarətdən keçir. Pestisid normadan artıq aşkar olunarsa, dərhal satışdan çıxarılır və ölkəyə buraxılmır. Bu mexanizm həm də rəsmi olaraq tətbiq olunur. Pestisid çiyələyə banandan daha çox vurulur. Çünki çiyələk ən çox pestisid tələb edən bir meyvədir. Allergiyası yüksək olanlar, mədə xorası, mədə həssaslığı olan insanlar, Ağ ciyərlərində bronxial asması olanlar çiyələyi yeməməlidir. Amma bu o demək deyil ki, bananların hamısı təhlükəlidir.

Azərbaycana idxal olunan məhsullardan bəhs edən mütəxəssis qeyd edib:

"Bizə idxal olunan bananlar gömrük nəzarətindən keçəndə Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi şöbəsi tərəfindən yoxlanılır. Yük onların üzərinə düşür. Onlar həmin bananları laboratoriyaya cəlb edirlər. Burada petsitid qalıqları, nitrad ölçülür, uyğunluq varsa buraxılır, bu maddələr normativlərdən yuxarıdırsa, ölkəyə idxal olunmur. Əgər o ver bananlar ölkəyə daxil olursa, AQTA məsuliyyət daşıyır. Mən ümid edirəm ki, bananlar laboratoriyadan keçir və ondan sonra şəhərə idxal olunur. Bir də çox vaxt deyirlər ki, "Azərbaycana GMO bananlar gəlir". Azərbaycan qanunvericiliyinin 21-ci bəndinə görə, GMO məhsulların ölkəyə idxal olunması qadağandır. Həmçinin, rayonlaşdırılması əkilməsi, satışı qadağandır. Amma sərgidə istifadə oluna bilər".

Vətəndaşlar banan alıb yeyərkən bunlara diqqət etsin:

"Düzdür, bananın qabığı yeyilmir, amma bununla belə, banan yuyulmalıdır. Çünki satış zamanı tozda qalır. Çox vaxt küçə satışlarında toz-torpağın içində olur. Meyvəni soyarkən əllərini meyvənin daxili hissəsinə toxundurmasınlar. Çünki əldə çirk olanda çarpaz, çirklənmə baş verir. Bu da zəhərlənməyə yol aça bilir. Çox parlaq olan, süni, açıq sarı tonlarda rəngə bənzəyən və yapışqan səthli bananlardan uzaq dursunlar. Eyni zamanda, kif qoxusu, qıcqırmadan yaranan spirt qoxusu, selikli səthi varsa, o zaman istifadə olunması qadağandır. Uşaqlar, xəstələr, hamilələr, immun sistemi zəif olanlar, kimya terapiya alan insanlar da risk qrupuna daxildir. Bu şəxslər banan alanda, ya təbii banan almalıdırlar, ya da sertifikatlı məhsul seçməlidirlər. Çünki sertifikatlı məhsulda zərərli maddələr normadan artıq olmur. İstehlak etdikdə isə gündəlik yeməsələr məqsədə uyğundur".

Ağa, Salamov həmçinin bildirib ki, bizim ölkəyə banan Kosta-Rika
Mən istəyərəm ki, valyutamız öz ölkəmizdə qalsın. Mövsümündə yetişən heyvanı, narı, almanı, daha üstün tuturam. Vətəndaşlara da tövsiyə edirəm ki, bizim radiusumuzda nələr bitirsə, onları yesinlər. Öz meyvə-tərəvəzimiz daha faydalıdır, nəinki kənardan gələnlər. Kostarikada, Ekvatorda, dünyanın harasında bitirsə, bitsin, Əgər onun göstəriciləri normaldırsa, onun idxalı qadağan oluna bilməz, zərərləri də yoxdur. Sadəcə olaraq düzgün yuyulmalıdır, və içinə əllə toxunmadan yeyilməlidir.

Xatırladaq ki, 2025-ci ildə Azərbaycana Ekvator və İrandan gətirilən 24 ton banan aşkarlanan uyğunsuzluğa görə AQTA tərəfindən məhv edilib.

Telegramda izləyin