Gərgin cəmiyyət sindromu: insanlar niyə daha əsəbidir? - PSİXOLOQDAN AÇIQLAMA

Son dövrlər cəmiyyətdə psixoloji gərginliyin açıq şəkildə artdığı müşahidə olunur. İnsanlar daha tez əsəbiləşir, xırda problemlərə qarşı dözümsüzlük nümayiş etdirir, daimi narahatlıq və gərginlik hissi ilə yaşayırlar. Müharibələr, iqtisadi qeyri-sabitlik, sosial şəbəkələrdə yayılan mənfi xəbərlər, gələcəklə bağlı qeyri-müəyyənlik və gündəlik həyatın artan təzyiqləri bu psixoloji yükü daha da ağırlaşdırır. Nəticədə həm fərdi münasibətlərdə, həm də ictimai davranışlarda aqressiya və emosional yorğunluq özünü daha qabarıq şəkildə göstərir.
Mövzu ilə bağlı psixoloq Samirə Bağırova BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, insanların beyni "avtomatik rejimə" keçid edib. Onun sözlərinə görə, buna əsas səbəblərdən biri telefonda çox zaman sərf etmək, yaxud qısa mesaj dilindən çox istifadə edərkən, emojilərdən istifadə zamanı emosional enerji daxildə baş verir, xaricə sərf etmək ikinci plana düşür: "Digər səbəblər maddi gərginlik, iş təzyiqi, informasiya çoxluğu, bəzi sosial narahatlıqlar beyni stress altında saxlayır. Bəzən emosional yorğunluq da empati zəifləməsinə səbəb ola bilər. Nəticədə bu gün sosial model problemi yaranır. İnsanlar nəzakəti kitablardan yox, modellərdən öyrənir. Bəzi insanlara görə isə kobudluq müdafiə mexanizmidir. Zəif görünmək istəmir, məsafə qoyur, emosional yaxınlıqdan qaçır.

Eləcə də insanlara qarşı güvən azalanda, beyin nəzakətli davranışı lazımsız hesab edir. Hər şeyə rəğmən etik davranış ümumiyyətlə ya daha çox ailə tərbiyəsindən gəlir, yaxud özünü tərbiyələndirməkdən. Bu insanın emosional inkişafı ilə əlaqəli məsələdir. Azərbaycan cəmiyyətinin ailə modellərində etik tərbiyədən, nəzakət davranışlarından çox, qadağa və danlaqlar mövcuddur. Nəzakət davranışları (təşəkkür, üzr, zəhmət olmasa və s.) məşq edilmədikdə çox tez itən bacarıqlardandır".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin