Müstəqillik və birləşmə: Güneydə qırılma anı yaxınlaşır?

Müstəqillik və birləşmə: Güneydə qırılma anı yaxınlaşır?"İranda baş verən etirazlar Azərbaycanda da ciddi müzakirələr doğurur. Sosial şəbəkələrdə əsas mövzular "etirazların gedişatı", "Güney Azərbaycanın müstəqilliyi" və "Şimalla birləşmə"dir. Rəsmi Bakı isə proseslərə emosional müdaxilə etmir, regional sabitlik, beynəlxalq hüquq və təhlükəsizlik əsasdır".

Bunu BiG.AZ-a açıqlamasında politoloq Turan Rzayev bildirib.

O, qeyd edib ki, Güney Azərbaycanın müstəqilliyi və Şimalla birləşmə ideyaları hazırda daha çox emosional xarakter daşıyır. Etnik ayrılma həlledici səviyyədə deyil, amma etirazlar Azərbaycan cəmiyyətində geniş rezonans doğurur. Tarixi bağlar və şüuraltı yaddaş bu reaksiyanın səbəbidir:

"Tarixi perspektiv göstərir ki, 1828-ci il Türkmənçay müqaviləsindən sonra Şimal və Cənub fərqli siyasi laboratoriyalarda formalaşıb. Şimal modern dövlətçilik və hüquqi sistemlə tanış olub, nəticədə ADR və müstəqil Azərbaycan Respublikası qurula bilib. Cənub isə varlıq, kimliyi qoruma və dilin itirilməməsi mühitində yaşayıb; burada müstəqillik arzusu emosional olaraq güclü, amma institusional zəif olub.

Hazırda Güneydə vahid siyasi şüur, strateji xətt və liderlik yoxdur. İnsanlar fərqli riskləri və gələcək ssenariləri öz təcrübəsinə görə qiymətləndirir: bəziləri müstəqilliyi tarixi ədalət kimi görür, digərləri isə xaos riskindən qorxur. Mədəni muxtariyyət tərəfdarları isə siyasi iddialardan çox, dil, təhsil və kimliyin qorunmasına fokuslanır.

Şimal isə əsasən təhlükəsizlik, dövlətçilik və regional məsuliyyət nöqteyi-nəzərindən yanaşır. Problemin mərkəzində təkcə "Güney nə etməlidir?" yox, "Şimal buna necə reaksiya verməlidir?" sualı dayanır.

Nəticə olaraq, nə "Güney Azərbaycanın öz müqəddəratını təyin etməsi", nə də "Bütöv Azərbaycan" utopiya deyil; sadəcə uzunmüddətli və çoxşərtli bir ssenaridir. Xarici güclər Pəhləvi xəttini alternativ kimi önə çıxararsa, bu Güney üçün tarixi qırılma anı ola bilər. Amma müstəqillik avtomatik Şimalla birləşmə demək deyil; real birləşmə üçün uzunmüddətli dialoq, hüquqi və siyasi uyğunlaşma tələb olunur. Əks halda birləşmə yox, milli böhran yaranar".


BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər   Baxılıb: 622   Tarix: 14 yanvar 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Çində güclü ZƏLZƏLƏ baş verdi

Çinin şimal-qərbindəki Tsinxay əyalətinin Haixi Monqol və Tibet Muxtar Dairəsində 5,2 bal gücündə zəlzələ baş verib. Bizim.Media xəbər verir ki, bu barədə Çin Zəlzələ Şəbəkələri Mərkəzi (CENC) məlumat yayıb. Zəlzələ Pekin vaxtı ilə səhər saat 7:44-də qeydə alınıb

01.07.2026 275
.

Ağ Evdən mühüm qərar: ABŞ qoşunları Polşada daimi yerləşdiriləcək

ABŞ administrasiyası Polşada Amerika qoşunlarının daimi yerləşdirilməsini təsdiqləyib. xəbər verir ki, bu barədə RMF24 Polşa Prezidentinin Kansleri yanında Beynəlxalq Siyasət Departamentinin rəhbəri Marçin Prjidaczın ABŞ Dövlət Katibi Marko Rubio ilə keçirdiyi görüşdən sonra verdiyi açıqlamaya istinadə

10:53 155
.

İlham Əliyev Lyayeni belə qarşıladı - Video

Xəbər verdiyimiz kimi, Avropa Komissiyasının Prezidenti xanım Ursula Fon der Lyayen bu gün Azərbaycana işgüzar səfərə gəlib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, onu Prezident İlham Əliyev qarşılayıb. Həmin andan görüntüləri təqdim edirik:

01.07.2026 258
.

Avropa Azərbaycanla əməkdaşlığı genişləndirir

Avropa Komissiyasının sədri Ursula fon der Lyayenin iyulun 1-də Azərbaycana səfəri 2022-ci ildən sonra onun ölkəmizə ikinci səfəri kimi dəyərləndirilir. Belə ki, 2022-ci ildə Ursula fon der Lyayen Azərbaycana səfər etmiş və həmin səfər çərçivəsində Azərbaycan ilə Avropa İttifaqı arasında enerji sahəsind

12:47 175
.

Azərbaycan təkcə coğrafi Avropanın yox, həm də demokratik Avropanın bir hissəsi olmaq əzmindədir

XX əsr Avropasının taleyi faciəvi olmuşdur. Qitə iki dünya müharibəsinin meydanına çevrilmiş, kütləvi dağıntılara, on milyonlarla iman tələfatına məruz qalmışdır. İkinci Dünya müharibəsindən sonra Avropa dövlətləri bir daha faciələrə yol verməmək, qitənin etibarı gələcəyini təmin etmək, silahlı qarşıdurmalar

12:50 198
.

Qəza zamanı çaya düşərək ölən şəxs hərbi qulluqçu imiş

Samux rayonunda ölümlə nəticələnən yol-nəqliyyat hadisəsi zamanı ölən şəxs hərbi qulluqçu olub. BİG.AZ xəbər verir ki, bu barədə Dövlət Sərhəd Xidməti məlumat yayıb. Bildirilib ki, iyul ayının 1-də Samux rayonu ərazisində Dövlət Sərhəd Xidmətinin Sərhəd Qoşunlarının hərbi qulluqçusu, kiçik gizir Vüsa

01.07.2026 420
.

Sabah Bakının 4 rayonunun bəzi ərazilərində su olmayacaq

Sabah Bakının 4 rayonunun bəzi ərazilərində suyun verilməsi müvəqqəti məhdudlaşdırılacaq. Bu barədə "Report"a Dövlət Su Ehtiyatları Agentliyi (ADSEA) İri Şəhərlərin Birləşmiş Su Təchizatı Xidmətindən məlumat verilib. Bildirilib ki, su xəttinin üzərində qəzalı vəziyyətdə olan siyirtmənin yenis

14:40 106
.

Dohada ABŞ və İran arasında Hörmüz boğazı ilə bağlı danışıqlar başa çatıb

İran və ABŞ çərşənbə günü dolayı danışıqlar mərhələsini başa vuraraq, davamlı sülhə doğru irəliləyiş əlaməti göstərmədilər və bunun əvəzinə iki həftə əvvəl müvəqqəti razılaşma elan edildikdə həll edildiyini söylədiyi məsələlərə diqqət yetirdilər. BİG.AZ Reuters-ə istinadən xəbər verir ki, müzakirələrl

12:53 141
.

Sabah hava necə olacaq?

Bakıda və Abşeron yarımadasında iyulun 3-də hava şəraiti yağmursuz olacaq. Bu barədə BİG.AZ-a Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən məlumat verilib. Bildirilib ki, mülayim cənub küləyi əsəcək. Havanın temperaturu gecə 20-23 isti, gündüz 30-35 isti olacaq. Atmosfer təzyiqi 758 mm civə sütunu təşkil edəcək

13:42 127
.

TOP MP3