Etirazlar artıq "dalğa" deyil, legitimlik böhranıdır

"İranda baş verən proseslər artıq klassik "etiraz dalğası" mərhələsini keçib və dərin siyasi parçalanma fazasına daxil olub. Fərəh Pəhləvinin təhlükəsizlik qüvvələrinə müraciəti və etirazçıların Xamneyni ilə bağlı açıq çağırışları göstərir ki, küçədəki narazılıq tədricən simvol və alternativ hakimiyyət axtarışına çevrilir. Bu, sadəcə sosial narazılıq deyil, legitimlik böhranıdır - sistemin mənəvi dayaqları çatlayır".

Bunu BiG.AZ-a açıqlamasında politoloq Tural İsmayılov bildirib.

O, qeyd edib ki, Pəhləvi monarxiyasının indiki İran cəmiyyətində real hakimiyyət alternativinə çevrilməsi çox çətindir. Bugünkü İran 1979-cu ilin İranı deyil. Əhalinin böyük hissəsi nə şah nostaljisi ilə yaşayır, nə də xaricdən gətirilən siyasi modellərə kor-koranə inanır. Küçədə olan gənclik azadlıq, rifah və normal həyat istəyir - tac, taxt, saray yox. Reza Pəhləvi ailəsi daha çox simvolik fiqur rolunu oynaya bilər, real siyasi inqilabın lokomotivi yox:

"Əsas təhlükə və eyni zamanda əsas imkan İranın daxilindədir: rejim elitasının parçalanıb-parçalanmaması. Əgər təhlükəsizlik strukturları, SEPAH və siyasi elita içində ciddi çat yaranarsa, bu sistemin transformasiyasına yol aça bilər. Əks halda, küçə nə qədər gur səs çıxarsa çıxarsın, divarı təkbaşına dağıda bilməz - tarix bunu dəfələrlə sübut edib.

Bu proseslərin ən real sonluğu ya tədrici siyasi yumşalma və islahatlar, ya da idarə olunan, nəzarətli dəyişiklikdir. Kənardan "Xamneynini aradan götürün" çağırışları isə İran cəmiyyətində qorxu və millətçi refleksi gücləndirir, bu da rejimin sərtləşməsinə xidmət edir. Paradoks budur: xarici təzyiq artdıqca, daxili dəyişiklik ehtimalı azalır.

Qısa desək, Pəhləvi hakimiyyətinin geri qayıtması daha çox emosional arzu, real siyasi ssenari isə daha mürəkkəb və uzun yoldur. İran dəyişəcək, bəli - amma böyük ehtimalla bu, keçmişə dönüş yox, ağrılı və qarışıq bir transformasiya formasında olacaq. Tarix geriyə yox, həmişə daha narahat gələcəyə doğru axır… və İran da bu qaydadan qaça bilməz".

Telegramda izləyin