Tramp, Pəhləvi və Güney Azərbaycan: Pərdəarxası diplomatiya

"İranda davam edən kütləvi etirazlar ölkənin gələcəyi ilə bağlı müzakirələri təkcə daxildə deyil, beynəlxalq müstəvidə də aktuallaşdırıb".

Bunu BiG.AZ-a açıqlamasında politoloq Turan Rzayev bildirib.

O qeyd edib ki, bu kontekstdə diqqət çəkən məqamlardan biri ABŞ Prezidenti Donald Trampın mühafizəkar jurnalist Hyu Hevitə verdiyi müsahibədir. Tramp Rza Pəhləvi ilə bağlı suala cavabında bildirib ki, onu tanıyır, lakin hazırkı mərhələdə liderlik üçün uyğun fiqur hesab etmir. Onun sözlərinə görə, İrana kimin rəhbərlik edəcəyi proseslərin gedişində müəyyənləşəcək və ABŞ bütün mümkün variantları izləyir:

"Vaşinqton üçün əsas məsələ konkret şəxsin və ya rejimin dəyişməsi deyil, yaranacaq yeni reallığın ABŞ maraqlarına uyğunluğudur.

Digər diqqətçəkən məqam ABŞ-da Güney Azərbaycan diasporu nümayəndələrinin Ağ Evdə Trampın Yaxın Şərq üzrə müşaviri və MOSSAD təmsilçiləri ilə mümkün görüşü barədə yayılan iddialardır. Bu məlumatlar hələlik rəsmi təsdiqini tapmayıb və bu cür təmasların adətən pərdəarxasında aparıldığı nəzərə alınmalıdır.

MOSSAD faktoru isə mühüm detal olaraq qalır. İsrail kəşfiyyatının uzun müddətdir həm Rza Pəhləvi, həm də Güney Azərbaycandan olan müxalif diaspora nümayəndələri ilə əlaqədə olduğu məlumdur.

Ümumilikdə ABŞ və İsrailin İran siyasətinə yanaşmaları fərqlidir. Vaşinqton ehtiyatlı mövqe tutur və açıq tərəf seçmir. İsrail isə daha açıq və strateji xətt yürüdərək mövcud rejimin devrilməsini və nəzarət edilə bilən siyasi alternativin formalaşmasını hədəfləyir. Bu ssenaridə Pəhləvi sülaləsi əsas variant kimi ön plana çıxır.

Bu çərçivədə Güney Azərbaycan İsrail üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Tel-Əvivin baxışına görə, rejimin çökməsi və Pəhləvilərin hakimiyyətə gəlişi Güney Azərbaycan cəmiyyətinin gələcək taleyini müəyyənləşdirmək imkanlarını genişləndirə bilər".

Telegramda izləyin