Valideynlər uşaqlarına daha çox pul verirlər - bu nə qədər düzgündür? - PSİXOLOQDAN AÇIQLAMA

Son illərdə valideynlərin uşaqlarına verdiyi pul miqdarı əhəmiyyətli dərəcədə artıb. Əvvəllər uşaqlara yalnız kiçik xərclər üçün pul verilsə də, indi gündəlik ehtiyaclar, oyun və əyləncə üçün daha böyük məbləğlər ayrılır. Bu dəyişiklik uşaqların pulun dəyərini qavrama tərzinə, məsuliyyət hissinə və xərcləmə vərdişlərinə birbaşa təsir edə bilər.
Mövzu ilə bağlı psixoloq Samirə Bağırova BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, artıq marketinq strategiyaları uzun illərdir insanların psixoloji davranışlarına görə tərtib olunur. Onun sözlərinə görə, eləcədə də marketoloqlar azyaşlı uşaqların istəklərini "xüsusi" düşünərək, əvvəllər əlçatmaz olan məhsulları, indi uşağın boyuna görə əlçatan yerlərdə yerləşdirirlər: "Bəzən valideynin xəbəri olmadan uşaq ağılı kəsmədən sadəcə istədiyi məhsulu götürüb istifadə edə bilər, bundan xəbər tutan valideyn isə artıq kassada ödəniş etmiş olur. Təbii ki, bunlar baş verməsin deyə valideyn öncədən uşaqla danışmalı, qadağan deyil, qayda tərtib etməlidir. Kassada deyil, mağazaya daxil olmadan öncə uşağa deyilməlidir. Çünki mağaza uşağın beyni üçün dopamin hormonunun partlayışıdır.

Parlaq rənglər, şəkərlər, saqqızlar, oyuncaqlara impuls oyanır və uşağın isə düşüncəsi bunları tənzimləmək üçün hələ formalaşmayıb. Valideyn misal olaraq: "Bu gün yalnız bir ədəd nə isə seçə bilərsən" seçimi verə bilər. Yaxud heç bir şey almağa maddi imkan yoxdursa, "pul yoxdur" sözü uşaqda travma yarada bilər, buna görə də "Bu gün baxmağa gəlmişik, bu gün əlavə nə isə almaq günü deyil, və ya bu gün yemək ehtiyacını ödəməyə gəlmişik, yaxud evdə siyahıda sən istəyini qeyd etməmisən" deyilir. Bu qayda uşağa həm seçim hissini verir, həm də beyində mübarizə rejimi sönür.

Əgər uşaq isterik davranış nümayiş edirsə, ağlayır, çığırır, özünü yerə atır, ayaqlarını döyəcləyirsə bu tərbiyəsizlik deyil, bu uşaqların manipulyasiya davranışıdır. Bu cür hərəkətə kənardan heç kim müdaxilə etməli deyil. Bəzən olur eşidirk "ay saqqız nə olan şeydir axı uşağa alın, yaxud gəl dayı sənin üçün alsın, yaxud tərbiyə verilmir uşağa" kimi ətrafın müdaxiləsinə rast gəlirik. Bu qəti yanlış müdaxilədir. Valideynin həm tərbiyə metoduna maneə yaratmaq, həm də uşağa nə isə almağı üzərinə götürərək, uşağın gözündə özünü yaxşı, valideyni isə pis obrazda göstərməkdir".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin