Uşaqlıq dərs yükünün altında əzilir - KÖŞƏ YAZISI

Son vaxtlar bir reallıqla üz-üzəyik və nədənsə hamımız bunu görürük, amma yüksək səslə deməyə çəkinirik: Azərbaycanda uşaqlar dərsdən baş qaldıra bilmir. Səhər tezdən məktəb, dərsdən sonra hazırlıq, axşam ev tapşırıqları… Gün bitir, amma uşağın uşaqlığı başlamır.
Valideynlər bunu "gələcək üçün lazımdır" deyib özlərinə təsəlli verirlər. Müəllimlər proqramın ağır olduğunu deyir. Təhsil sistemi isə susur. Ortada qalan kimdir? Yenə uşaq.
Birinci sinfə gedən uşağın çantası özündən ağırdır. Orta sinif şagirdi artıq imtahana köklənmiş bir mexanizmə çevrilib. Ali siniflərdə isə vəziyyət daha da acınacaqlıdır: uşaq məktəbə bilik almağa yox, test əzbərləməyə gedir. Nə kitab oxumağa vaxt qalır, nə oyun oynamağa, nə də sadəcə uşaq kimi yaşamağa.

Biz bəzən unuduruq ki, uşaq robot deyil. Onun psixologiyası var, yorulur, sıxılır, hətta bezir. Amma biz ondan daim "daha çox oxu", "daha çox çalış", "geri qalma" tələb edirik. Sual verən yoxdur ki, bəs bu uşaq nə vaxt nəfəs alsın?
Daha qəribəsi odur ki, bu qədər dərs yükünün qarşılığında nəticə də ürəkaçan deyil. Uşaqlar çox oxuyur, amma az anlayır. Çox əzbərləyir, amma az düşünür. Çox imtahan verir, amma həyatda lazım olan bacarıqları qazanmır.
Uşaqlıq bir dəfə yaşanır. Onu da dərs cədvəllərinin, imtahan stressinin, valideyn qorxularının altında əzmək nə qədər doğrudur? Təhsil inkişaf üçün olmalıdır, psixoloji sındırma üçün yox.
Bəlkə də artıq durub özümüzə dürüst bir sual verməyin vaxtıdır: biz uşaqları savadlandırırıq, yoxsa sadəcə yükləyirik?

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin