"Ölüm həqiqətini uşaqlara danışmaq üçün ən uyğun yaş 4-5 yaşdan başlayır" - Psixoloq

"Ölüm mövzusu uşaqlardan gizlədilməməli, lakin onların yaşına uyğun şəkildə izah edilməlidir. Bu həqiqət barədə danışmaq üçün xüsusi "ideal yaş" yoxdur, əsas meyar uşağın dünyanı dərk etmə səviyyəsi və emosional hazır olmasıdır.

Bu sözləri psixoloq Aytəkin Əliyeva BiG.AZ-a bildirib.

O qeyd edib ki, ölüm həqiqətini uşaqlara danışmaq üçün ən uyğun yaş 4-5 yaşdan başlayır, lakin məlumat uşaq böyüdükcə daha geniş və real çalarlarla izah edilməlidir:

"3-5 yaş dövründə uşaqlar "ölüm" anlayışını tam başa düşməsələr də, suallar verirlər. Onlara sadə və aydın dillə izah etmək tövsiyə olunur:ölümün "geri dönüşü olmadığını" demək,lakin qorxuducu detallardan uzaq durmaq. Bu yaşda uşaqla danışarkən metaforalardan ("yuxuya getdi", "uzaqlara getdi") istifadə etmək olmaz. Çünki bu, uşağın yuxudan və ya ayrılıqdan qorxmasına səbəb ola bilər.

6-9 yaş qrupu artıq ölümün bioloji son olduğunu qismən anlayır.Uşaqlar bu mərhələdə daha çox "Niyə ölürük?", "Hara gedirik?", "Mən də öləcəm?" kimi suallar verirlər. Suallara dürüst cavab vermək,emosiyaları paylaşmaqdan çəkinməmək,uşağın özünü təhlükəsiz hiss etməsini təmin etmək lazımdır.
Bu dövrdə ölüm mövzusundan qaçmaq uşaqda gərginlik və yanlış təsəvvürlər yarada bilər.

10 yaşdan sonra ölümlə bağlı anlayış tam formalaşmağa başlayır. Artıq uşaq ölümün qaçılmaz olduğunu,insan həyatının bir mərhələsi olduğunu,fiziki səbəblərə bağlı olduğunu
dərk edir. Bu yaşda ölüm mövzusu daha açıq və rasional izah oluna bilər. Uşağa itki ilə necə barışmaq, emosiyalarını necə ifadə etmək lazım olduğu da öyrədilməlidir.

Valideynlər ölüm mövzusunu yalnız bir böyük itki baş verəndə deyil, uşaq sual verdiyi zaman mərhələli şəkildə izah etməlidirlər. Mövzunun gizlədilməsi uşaqda qorxu,narahatlıq,öz fantaziyaları ilə vəziyyəti daha ağırlaşdırmaq kimi nəticələr yarada bilər.

Ölüm həqiqətini uşaqlara danışmaq üçün ən uyğun yaş 4-5 yaşdan başlayır, lakin məlumat uşaq böyüdükcə daha geniş və real çalarlarla izah edilməlidir. Valideynin məqsədi uşağı qorxutmaq deyil, anlayış yaratmaq və emosional dəstək təmin etmək olmalıdır".

Telegramda izləyin