Asiya və Afrika tədricən bir-birindən uzaqlaşır: Təhlükə nədədir?

Asiya və Afrika tədricən bir-birindən uzaqlaşır: Təhlükə nədədir?Asiya ilə Afrika arasındakı tektonik sərhəd tədricən bir-birindən uzaqlaşır. Yeni məlumatlar göstərir ki, iki qitənin sərhədindəki tektonik çat yavaş, lakin davamlı şəkildə genişlənir.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "IFLScience" yazır.

Hərəkət Süveyş körfəzində – materik Misirlə Sina yarımadası arasında uzanan dar dəniz zolağı boyunca yerləşən dərin yer qabığı çatında baş verir. Bu çat, təxminən 25 milyon il əvvəl Ərəbistan və Afrika tektonik plitələrini ayıran Böyük Qırmızı dəniz riftinin şimal hissəsini təşkil edir.

"Geophysical Research Letters" jurnalında dərc edilən yeni araşdırma göstərir ki, əvvəllər qeyri-aktiv və "uğursuz" hesab olunan bu rift gözləniləndən daha fəaldır. Süveyş riftinin formasını və bu gün dəniz səviyyəsindən yuxarı qalxmış qədim mərcan riflərinin yerləşməsini araşdıran alimlər müəyyən edib ki, burada yer qabığı ildə təxminən 0,55 millimetr sürətlə genişlənməkdə davam edir.

Tədqiqatçılar hesab edir ki, bu nəticələr geoloji riftlər haqqında qəbul edilmiş təsəvvürləri yenidən dəyərləndirməyə məcbur edə bilər. Onların fikrincə, riftlər sadəcə "aktiv" və ya "passiv" olmur. Onlar müxtəlif aktivlik səviyyələri arasında keçid edə, uzun müddət sakit qaldıqdan sonra isə yenidən zəif hərəkətlənə bilərlər.

"Tədqiqat göstərir ki, genişlənməyə davam edən Süveyş rifti yanlış təyin edilmiş riftlər kateqoriyasına uyğun gəlmir. Bu, onun aktiv tektonik sərhədə yaxınlığı ilə bağlı ola bilər. Nəticələr, dünyada qeyri-aktiv hesab edilən riftlərin yenidən qiymətləndirilməsinin vacibliyini ortaya qoyur və göstərir ki, daxili quru riftlərinin inkişafı yavaşlamalarla müşayiət oluna bilər", deyə alimlər bildirir.

Mütəxəssislərin vurğuladığına görə, Süveyş riftindəki bu zəif hərəkətlər yaxın zamanlarda Asiya ilə Afrikanın qopmasına səbəb olmayacaq. Tektonik plitələrin hərəkəti mürəkkəb prosesdir və milyonlarla il ərzində inkişaf edən çoxsaylı xırda sürüşmələrdən ibarətdir. Lakin bölgənin digər hissələrində tektonik qüvvələr gələcəkdə böyük kontinent ayrılmalarına zəmin hazırlaya bilər.

Süveyş körfəzinə yaxın ərazilərdə dünyanın ən böyük rift sistemlərindən biri olan Şərqi Afrika riftinin geniş fəaliyyəti müşahidə olunur. Bu rift Efiopiya, Keniya, Konqo Demokratik Respublikası, Uqanda, Ruanda, Burundi, Zambiya, Tanzaniya, Malavi və Mozambikdən keçərək uzanır.

Çoxsaylı məlumatlar göstərir ki, bu proses Somaliyə aid tektonik plitənin daha böyük Nubiya plitəsindən ayrılmasına və yaranan boşluqda yeni dənizin formalaşmasına gətirib çıxara bilər. Bu isə Şərqi Afrikanın qitənin digər hissəsindən ayrılması deməkdir.

Bunun baş verməsi üçün isə hələ milyonlarla il tələb olunur. Lakin Süveyş və Şərqi Afrika riftləri göstərir ki, Yer sabit və dəyişməz bir daş kürəsi deyil. İnsan baxışından planetimizin səthi hərəkətsiz görünə bilər, lakin o, fasiləsiz və sezilməyən şəkildə dəyişir.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər   Baxılıb: 551   Tarix: 21 noyabr 2025  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Qış Olimpiya Oyunlarının açılış mərasimi keçirilib - Fotolar

İtaliyanın Milan şəhərində 2026-cı il Qış Olimpiya Oyunlarının açılış mərasimi keçirilib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, tədbir San Siro stadionunda baş tutub. Mərasim zamanı ölkələrin idmançılarının paradı olub. Azərbaycan yığmasının üzvləri də arenaya daxil olublar. Azərbaycan millisinin bayraqdarlar

10:36 197
.

Turistlərə görə sakura festivalı ləğv edildi

Yaponiyanın Fudziyoşida şəhərinin rəhbərliyi son on il ərzində Arakurayama Sengen parkında keçirilən illik sakura (albalı çiçəyi) festivalının ləğv edilməsi barədə qərar qəbul edib. Axşam.az xəbər verir ki, qərara səbəb turistlərin davranışlarının kəskin şəkildə pisləşməsi və bunun yerli əhalinin saki

10:36 195
.

ANS-in "Böyük Seva"sı ağır əməliyyat olundu

Hər kəsin ANS telekanalından "Böyük Seva" kimi tanıdığı Sevda Həsənovanın sağlıq durumunda ciddi problem yaranıb. Yaxınlarının verdiyi xəbərə görə, tanınmış jurnalist Bakı Neyrocərrahiyyə Mərkəzində beyin əməliyyatına alınıb. 7 saatdan çox davam edən əməliyyat zamanı jurnalistin beyin şişini

10:29 302
.

Bakıda körpə əkizlər dəm qazında boğuldu

Bakıda azyaşlı bacı-qardaş dəm qazından zəhərlənərək ölüb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, hadisə dünən Xətai rayonunda qeydə alınıb. 2024-cü il təvəllüdlü Fərxan Fərman oğlu Səfərov və əkiz bacısı Kübraxanım yaşadıqları evdə dəm qazından boğulublar. Faktla bağlı rayon prokurorluğunda araşdırm

14:10 212
.

Zelenski: ABŞ Ukraynada müharibənin yaya qədər başa çatmasını istəyir

ABŞ Ukraynada müharibənin yaya - iyun ayına qədər başa çatmasını istəyir və danışıqların dəqiq qrafikinin razılaşdırılmasında təkid edir. "Report"un Ukrayna KİV-ə istinadən verdiyi məlumata görə, bunu ölkə Prezidenti Volodimir Zelenski bildirib. "Niyə məhz bu yaya qədər? Başa düşürük ki

18:10 0
.

SON DƏQİQƏ! Ukrayna və Rusiya nümayəndə heyətləri ABŞ-da görüşəcək

Rusiya və Ukrayna nümayəndə heyətlərinin gələn həftə ABŞ-da sülh danışıqları üçün görüşməsi planlaşdırılır. BİG.AZ Associated Press-ə istinadən xəbər verir ki, Ukrayna Prezidenti Vladimir Zelenski bildirib ki, "Ukrayna və Rusiya nümayəndə heyətləri gələn həftə danışıqlar üçün ABŞ-a dəvət olunub"

13:39 172
.

Rusiyanın Ukraynaya gecə etdiyi hücum nəticəsində ölkənin böyük bir hissəsində elektik kəsintiləri baş verdi

Ukrenergo-nun məlumatına görə, Ukraynanın enerji şəbəkəsi Rusiyanın böyük hücumuna məruz qalıb. BİG.AZ Le Monde-a istinadən xəbər verir ki, Ukraynanın milli elektrik ötürmə şəbəkəsi meneceri bildirib ki, şənbə günü səhər ölkənin enerji şəbəkəsinə böyük bir hücum edilib və bu hücum ölkənin böyük bir hissəsind

11:43 196
.

146 kq at ətini mal əti adı ilə satmağa hazırlaşan dəstə tutuldu

Tərtər rayonunda qanunsuz ət kəsimi ilə məşğul olan dəstənin üzvləri saxlanılıb. "Report"un Qarabağ bürosu xəbər verir ki, Tərtər rayonunda polis əməkdaşlarının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin (AQTA) mütəxəssislərinin iştirakı ilə keçirdikləri tədbir zamanı qanunsuz ət kəsimi ilə məşğul ola

11:13 239
.

Rusiyalı generala qarşı sui-qəsd cəhdi edən şəxs Dubayda saxlanıldı

Rusiya Müdafiə Nazirliyinin general-leytenantı Vladimir Alekseyevə qarşı sui-qəsd cəhdində şübhəli bilinən şəxs Dubayda saxlanılıb. -ın Rusiya KİV-ə istinadən xəbərinə görə, bu barədə Ali Radanın keçmiş deputatı, rusiyalı siyasətçi Oleq Tsaryov özünün "Telegram" kanalında məlumat verib. "Onu

14:55 132
.

TOP MP3