"Qarakənd faciəsindən sonra bölgədə sülh deyil, qarşıdurma ssenariləri dominant oldu" - Politoloq

Bu gün Azərbaycanın ən ağrılı tarix səhifələrindən biri Qarakənd faciəsindən 34 il keçir. 1991-ci il noyabrın 20-də Xocavənd rayonunun Qarakənd kəndi yaxınlığında Azərbaycan dövlətinin yüksək rütbəli nümayəndələrini daşıyan vertolyotun vurulması nəticəsində 22 nəfər həlak olmuşdu. Onların arasında hökumət üzvləri, generallar, jurnalistlər və dövlətin təhlükəsizlik strukturlarının rəhbərləri vardı. Bu faciə müharibənin gedişini, ölkənin siyasi xəritəsini və regiondakı güc balansını dəyişdirən başlıca hadisələrdən biri kimi qəbul edilir.

Politoloq Nicat Qasımov BiG.AZ-a bildirib ki, müstəqilliyini yenicə bərpa edən Azərbaycan üçün bu hücum həm siyasi rəhbərliyə, həm də dövlətin gələcək inkişaf trayektoriyasına vurulan zərbə idi:

"1991-ci ildə Azərbaycanın siyasi elitasının bir hissəsinin eyni anda məhv edilməsi ölkəni həm daxili siyasi mübarizələrə, həm də münaqişənin daha sərt mərhələsinə gətirib çıxardı. Faciənin başvermə mexanizmi, cinayətin məqsədləri və arxasında dayanan qüvvələr hələ də tam şəkildə işıqlandırılmasa da, hadisə münaqişənin daha da kəskinləşməsinə xidmət edən siyasi təxribat idi.

Qarakənd faciəsi Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin eskalasiyası üçün "start nöqtəsi" rolunu oynadı. Vertolyotun vurulması, tərəflər arasında etimadı tamamilə məhv etmiş, Azərbaycanı müharibənin daha dağıdıcı mərhələsinə sürükləmişdi.

Azərbaycan rəhbərliyinin strateji fiqurlarının eyni anda hədəfə alınması, yalnız hərbi əməliyyatların gedişinə deyil, danışıqlar prosesinə də ağır təsir göstərdi. Həmin gündən sonra bölgədə sülh deyil, qarşıdurma ssenariləri dominant oldu.

2020-ci ildə baş tutan 44 günlük müharibədən sonra regionda yaranmış yeni siyasi mühit Qarakənd faciəsini yenidən qiymətləndirməyə səbəb olub. Politoloqlar vurğulayır ki, Azərbaycan bu gün həmin hadisədən çıxan dərslər əsasında təhlükəsizlik konsepsiyasını və müdafiə strategiyasını daha güclü şəkildə formalaşdırır:

Bu gün Azərbaycan ordusu modernləşmiş, təhlükəsizlik strukturları yenilənmiş, dövlətin siyasi dayanıqlığı isə xeyli artmış vəziyyətdədir. Qarakənd faciəsi göstərdi ki, dövlət təhlükəsizliyi sisteminin möhkəmliyi strateji sabitliyin əsasıdır."

Qarakənd faciəsi Azərbaycan cəmiyyətində həm də milli həmrəyliyin güclənməsinə təkan verən tarixi məqam idi. 22 görkəmli insanın şəhidliyi xalqı bir amal ətrafında birləşdirdi. Bu faciə həm o dövrün kəşməkəşinə işıq salır, həm də gələcək nəsillərə dövlətçilik məsuliyyətini xatırladır.

34 il sonra Qarakənd faciəsi hələ də Azərbaycanın siyasi tarixində xüsusi çəkisi olan, regionun taleyini dəyişdirən və dövlətin təhlükəsizlik konsepsiyasına mühüm təsir göstərən hadisə olaraq qalır. Bu gün həmin faciənin xatırlanması, yalnız keçmişə ehtiram deyil, həm də gələcək üçün strateji dərsdir".

Telegramda izləyin